İran komuta kademesine ağır darbe: hatalar zinciri ve Kara Serçeler

İran hükümetinin, Haziran ayında İsrail ve ABD ile yaşanan 12 günlük savaştan "acı dersler" çıkardığı varsayılıyordu. O dönemde İsrail, bazı üst düzey İranlı lider ve komutanların yerini yeraltındaki sığınaklarda tespit etmiş; İranlı güvenlik yetkilileri ise bu sızmanın kaynağının korumaların taşıdığı cep telefonları olduğunu belirlemişti. İranlı ve İsrailli yetkililere göre bu güvenlik zafiyetleri, Dini Lider Ayetullah Hamaney’i öfkeye boğmuştu.

İRAN'I YIKAN YANLIŞ KARARLA

Ancak İran'ın bu hafta sonu düştüğü hatalar, Haziran ayındaki ihmalleri bile geride bıraktı. New York Times gazetesinde yer alan habere göre, son saldırıyı bu denli yıkıcı kılan ise İran'ın attığı yanlış adımlar oldu.

SIĞINAĞA GİTMEDİLER, GÜN IŞIĞINDA HEDEF OLDULAR

İsrailli savunma yetkililerinin aktardığına göre, cumartesi sabahı dünyanın gözü ABD veya İsrail’den gelecek olası bir saldırıdayken, İran’ın en üst düzey askeri ve istihbarat yetkilileri gün ışığında, yeraltı sığınakları yerine bilinen son adreslerinde —Ulusal Güvenlik Konseyi ofislerinde— bir araya geldi.

Normalde gizli sığınaklar arasında mekik dokuduğu varsayılan Dini Lider Hamaney de o sırada "hiç de gizli olmayan" resmi konutundaydı.

3 DALGALI OPERASYON: ARA, BUL, YOK ET

ABD ve İsrail istihbaratının, tüm bu isimlerin yerel saatle 09:40’ta nerede olacağını tam olarak nasıl bildiği henüz netlik kazanmadı. Ancak savunma yetkilileri, iki ülkenin bu bilgiyi ve İran’dan sızdırılan hassas verileri kullanarak üç dalgalı bir operasyon başlattığını; bu saldırıyla İran komuta kademesinin etkisiz hale getirildiğini ve hava savunma sistemlerinin hızla saf dışı bırakıldığını belirtti.

Hemen ardından İran’ın balistik füze sistemlerine, mühimmat depolarına, fırlatma rampalarına ve üretim tesislerine yönelik kapsamlı bir "ara-bul-yok et" görevi başlatıldı. İsrailli yetkililer, Hamaney’in hedef alınmasıyla yeni bir eşiğin aşıldığını, egemen bir devletin başkanının öldürülerek Haziran ayındaki savaşta kaçınılan bir adımın bu kez atıldığını vurguladı.

İRAN TAMAMEN KORUMASIZ

Pazar öğle saatlerine gelindiğinde İsrailli askeri yetkililer, İran semalarında hava üstünlüğünün tamamen ele geçirildiğini ve jetlerin Tahran üzerinde serbestçe uçtuğunu bildirdi. İsrail Hava Kuvvetleri eski komutanı Amir Eshel, durumu şu sözlerle özetledi: "İran şu an hava saldırılarına karşı tamamen savunmasız. Nerenin, ne zaman ve nasıl vurulacağına artık sadece ABD ve İsrail kuvvetleri karar veriyor. Karşı koyma güçleri neredeyse kalmadı; tam bir manevra özgürlüğü söz konusu."

İsrailli yetkililerin bu özgüveni, operasyonun süresi konusunda ABD ile görüş ayrılıklarına da yol açtı. Kudüs'ün batısındaki yerleşim yerlerine isabet eden ölümcül İran füzesinin ardından, İsrail tarafı operasyonun erken bitirilmemesi gerektiğini savunuyor. Eski istihbaratçı Zohar Palti, "Balistik füzelerin temizlenmesi zaman alır; bu işi yarım bırakmayalım," uyarısında bulundu.

KARA SERÇE FÜZELERİ

Cumartesi günkü saldırının başarısı büyük oranda "baskın" etkisine dayanıyordu. Haziran ayındaki savaşta Hamaney’in ilk saldırıda öldürülmemesi kararlaştırılmış, sonrasında ise Hamaney izini kaybettirmişti. Planlamacılar bu kez, üst düzey isimlerin ya ilk dalgada vurulması gerektiğini ya da bir daha bu fırsatın ele geçmeyeceğini hesapladı. Operasyonun gece yerine sabah saatlerinde yapılması da taktiksel şaşırtmacayı artırdı.

Saldırının ikinci dalgasında Tahran’ı koruyan uçaksavar bataryaları hedef alındı. Operasyonda kritik rol oynayan silahlardan biri, F-15 jetlerinden fırlatılabilen uzun menzilli balistik füze "Black Sparrow" (Kara Serçe) oldu. Başlangıçta Arrow füze savunma sistemi için eğitim hedefi olarak geliştirilen bu füze, jetlerin İran hava savunma menziline girmesine gerek kalmadan iç kesimlerdeki hedefleri vurmasına olanak tanıyor.

STRATEJİK PUSU

Üçüncü dalgada İsrail, tarihinin en büyük hava filosunu (yaklaşık 200 uçak) devreye soktu. İsrailli yetkililer bu hamleyi bir "stratejik pusu" olarak nitelendirdi. İsrail uçakları ülkenin batı ve orta kesimlerini vururken, saldırıdan yaklaşık yarım saat sonra operasyona dahil olan ABD güçleri, kendi üslerine daha yakın olan doğu bölgesindeki hedeflere odaklandı.

Başkan Trump, ABD kuvvetlerinin İran donanmasına da ağır darbe vurduğunu belirterek, "9 İran gemisinin batırıldığı bilgisini aldım, diğerlerinin peşindeyiz," açıklamasını yaptı.