İran ın hamlesi Trump ı sarstı: ABD li yöneticiler, acil durum odasına koştu

ABD Başkanı Donald Trump cumartesi günü yakın çevresiyle Beyaz Saray'ın acil durum odasında bir toplantı gerçekleştirdi. Görüşmenin ana gündem maddesi, Hürmüz Boğazı’nda giderek tehlikeli bir hal alan durum oldu. Toplantı, Tahran yönetiminin boğazdaki denetimini artırmasının hemen ardından geldi.

İran savaş gemileri cumartesi günü erken saatlerde boğazdan geçmeye çalışan kargo gemilerine ateş açtı. Saldırılar, rejimin ABD’nin İran limanlarına uyguladığı ablukayı sona erdirmeyeceğine dair bir açıklamasının ardından boğazı yeniden açma kararından aniden vazgeçmesinden kısa bir süre sonra meydana geldi. En az iki Hint gemisi, dar su yolundan geçmeye çalışırken İran ateşiyle vuruldu.

BEYAZ SARAY'DA ACİL DURUM TOPLANTISI

Axios’un iki ABD’li yetkiliye dayandırdığı habere göre, Başkan Trump İran ile gerilimin artması nedeniyle düzenlenen acil durum toplantısına çok sayıda üst düzey ismi dahil etti. Başkan Yardımcısı JD Vance, Savunma Bakanı Pete Hegseth, Hazine Bakanı Scott Bessent ve Dışişleri Bakanı Marco Rubio görüşmede hazır bulundu.

Beyaz Saray Genelkurmay Başkanı Susie Wiles, Özel Temsilci Steve Witkoff, CIA Direktörü John Ratliffe ve Genelkurmay Başkanı Dan Caine’in de toplantıya katıldığı ifade edildi.

ABD’li yetkililer, toplantının ABD askerlerinin “birkaç gün içinde” İran destekli gemilere baskın düzenlemeye hazırlandığı yönündeki haberlerin ortasında gerçekleştiğini aktardı.

HÜRMÜZ ABLUKASI

ABD’nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukası, şu ana kadar 23 geminin geri dönmesine neden oldu. Bu durum, Tahran yönetimi üzerindeki ekonomik baskıyı daha da artırdı. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, Wall Street Journal’a verdiği demeçte, ABD yetkililerinin ablukanın bir barış anlaşmasını kolaylaştıracağına inandığını söyledi.

Ancak bu gelişme İranlı yetkilileri öfkelendirdi. İran Cumhurbaşkanı dün boğazın açık olduğunu açıklamasına rağmen, Tahran yönetimi boğazı abluka altında tutmaya devam ediyor. İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, Ortadoğu ülkesinin ABD’den gelen yeni teklifleri incelediğini ancak henüz bir karar alınmadığını duyurdu.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt

PETROL FİYATLARI DALGALI

Hürmüz Boğazı, dünya petrolünün yüzde 20’sinin taşınmasını sağlayan kritik bir su yolu konumunda. Mevcut İran ablukası nedeniyle petrol fiyatları varil başına neredeyse 100 dolara kadar yükseldi. Boğazın yeniden açıldığı haberlerinin ardından fiyatlarda hafif bir düşüş gözlendi.

Boğazın tekrar kapanmasının petrol fiyatlarını ne kadar etkileyeceği ise belirsizliğini koruyor. İran, abluka nedeniyle yeniden açtığı petrol zengini su yolunu, yeniden açtıktan sadece bir gün sonra tekrar kapattı. İran tarafı, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nı abluka altına almaya devam etmesinin ateşkes anlaşmasını bozduğu açıklamasını yaptı.

TRUMP'TAN SERT UYARILAR

Trump cumartesi günü basına verdiği demeçte, İran’ın ABD’ye “şantaj” yapamayacağını ifade etti. ABD Başkanı, “Yıllardır yaptıkları gibi boğazı tekrar kapatmak istediler, ama bize şantaj yapamazlar” dedi. Trump ayrıca yetkililerinin Tahran’la “çok iyi görüşmeler” yaptığını ısrarla belirterek, “Onlarla konuşuyoruz” diye ekledi.

Trump, “Her şey çok iyi gidiyor. 47 yıldır yaptıkları gibi birazcık sevimli davrandılar” ifadelerini kullandı. ABD lideri, İranlı liderlere karşı “sert tavır” sergilemeye devam edeceği uyarısında bulundu. Trump, bir anlaşmanın mümkün olabileceğinden şüphelendiğini belirtirken, “Gün sonuna kadar bazı bilgilere sahip olacağız” diye konuştu.

KALICI ANLAŞMA OLMAZSA SAVAŞ RİSKİ VAR

Trump, kalıcı bir anlaşmaya varılamaması durumunda savaşın yeniden başlayacağını ve “yeniden bomba atmaya başlayabileceği” konusunda uyardı. ABD Başkanı, İran’ın boğazı açıp kapatmasına ve petrol zengini bölgeye giren gemileri tehdit etmesine rağmen, iki ülke arasındaki görüşmelerin “çok iyi gittiğini” iddia etti.

İran tarafı ise boğaza doğru yapılan herhangi bir hareketin “düşmanla işbirliği” olarak değerlendirileceği ve hedef alınacağı uyarısında bulundu. Tahran yönetimi, hareket eden her gemi konusunda da benzer bir tehdit dilini sürdürdü. Gerilimin tırmanması halinde bölgedeki enerji arz güvenliğinin ciddi risk altına gireceği değerlendiriliyor.