İran ile ABD İsrail hattında sabır savaşı

İran ile ABD-İsrail hattında 28 Şubat’ta başlayan savaşın ardından ilan edilen "Destansı Öfke Operasyonu" ve deniz ablukası, karşılıklı hamlelerle kritik bir aşamaya evrildi. ABD'nin ablukayı "küresel boyuta" taşıma kararına karşılık, Tahran yönetimi stratejik direnç ve bölgeye yayılacak misilleme mesajlarıyla yanıt veriyor.

Pentagon: Abluka gerektiği kadar sürecek

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Pentagon'da düzenlediği basın toplantısında, İran limanlarına uygulanan ablukadan geri adım atmayacaklarını vurguladı. Hegseth, önümüzdeki birkaç gün içinde bölgeye ikinci bir uçak gemisinin sevk edileceğini ve ablukaya katılacağını açıkladı. "İran asla nükleer silah sahibi olamayacak" diyen Hegseth, Hürmüz Boğazı'nda mayın döşeme veya taciz girişimlerine karşı "öldürücü güç" dahil her türlü yetkinin donanmaya verildiğini hatırlattı.

Öte yandan ABD, Hint Okyanusu'nda İran petrolü taşıdığı iddia edilen "M/T Majestic X" isimli tankere el koyduğunu duyurarak yaptırım denetimlerini sıkılaştırdı.

Tahran'dan "Suudi Arabistan" tehdidi

ABD'nin enerji tesislerini hedef alan tehditlerine İran’dan sert bir karşılık geldi. İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı İsmail Sekab İsfahani, "göze göz, dişe diş" ilkesiyle hareket edeceklerini belirterek, "Petrol kuyularımızdan herhangi biri vurulursa, Suudi Arabistan'ın petrol tesislerinden biri de hedef alınacaktır." açıklamasında bulundu.

Askeri kanatta ise İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD ordusu ile bağlantılı olduğu şüphesiyle "EPAMINODES" isimli gemiye el koyduğunu duyurdu. Tahran, geminin son 6 ayda sık sık ABD limanlarına sefer düzenlediğini iddia etti.

Ekonomik cephede "dayanıklılık" testi

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın mali olarak çöktüğünü iddia etse de veriler farklı bir tabloya işaret ediyor. Petrol fiyatlarının 105 doların üzerine çıkmasıyla birim başına kazancı artan İran, tankerlerde beklettiği 170 milyon varillik ham petrol stokuyla ablukaya karşı ağustos ayına kadar direnç gösterebileceğini öngörüyor.

Washington ise enerji piyasasındaki arz sıkıntısını hafifletmek için yerli taşımacılıkta kolaylık sağlayan Jones Yasası muafiyetini 90 gün daha uzatma kararı aldı.

Diplomatik trafik ve normalleşme adımları

Gerilimin ortasında diplomatik çözüm arayışları da devam ediyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Pakistan, Rusya ve Umman’ı kapsayan bölge turuna başladı. İslamabad’da Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir ile görüşen Erakçi’nin, savaşın sona erdirilmesine yönelik zemin aradığı belirtiliyor.

Savaşın gölgesinde sivil hayata dair bir gelişme ise Tahran'dan geldi. 28 Şubat'tan bu yana kapalı olan Tahran İmam Humeyni Havalimanı, bugün itibarıyla İstanbul, Medine ve Maskat'a dış hat uçuşlarını yeniden başlattı.

Petrol piyasasında "Hürmüz" fiyatlaması

Piyasalarda Brent petrolün varili 106 dolardan işlem görüyor. Analistler, ABD'nin donanmaya "Hürmüz’deki her türlü tehdit unsuru tekneyi vurun" talimatı vermesi ve İran’ın sert söylemlerinin arz güvenliği riskini en üst seviyeye çıkarırken, bu da fiyatlardaki yukarı yönlü baskıyı koruyor.