İran dan Trump a ölüm tuzağı! ABD birlikleri kolay hedefe dönüşecek

ABD-İsrail ortak saldırılarının 28 Şubat sabahı erken saatlerde başlamasının ardından İran Devrim Muhafızları, Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı'nı ticari gemilere kapattığını duyurdu. Çarşamba günü İran'ın seçkin Devrim Muhafızları, dünyanın petrol ve doğalgaz sevkiyatının yüzde 20'sini taşıyan Basra Körfezi boğazı üzerinde "tam kontrol" sağladıklarını iddia etti. İranlı yetkililer, boğazdan geçmeye cüret eden tüm gemileri "ateşe vereceklerini" söyledi.

Gemi takip sitesi MarineTraffic'in verilerine göre, çarşamba günü Hürmüz Boğazı'ndan geçen tanker trafiği geçen haftaya kıyasla yaklaşık yüzde 90 oranında azaldı. Petrol ve doğalgaz tankerleri, boğazın hemen dışında yoğunlaşma gösterdi. Normalde petrol tankerleri ve kargo gemileriyle dolu olan boğaz, Orta Doğu'daki savaş nedeniyle neredeyse tamamen boşaldı.

ABD Başkanı Donald Trump, konuya ilişkin salı günü Truth Social'da yaptığı bir paylaşımda, gerekirse ABD Donanması'nın "Hürmüz Boğazı'ndan tankerlere refakat edeceğini" söyledi. Ancak o zamandan beri trafik neredeyse tamamen durdu.

'TÜM TANKERLERİ KORUMAK GERÇEKÇİ DEĞİL'

Küresel denizcilik kuruluşu BIMCO'nun Güvenlik ve Emniyet Sorumlusu Jakob Larsen, donanma refakatçilerinin korunan gemiler için tehdidi azaltmaya yardımcı olduğunu belirterek, "Bununla birlikte, İran'ın tehdit ettiği bölgelerde faaliyet gösteren tüm tankerlere koruma sağlamak gerçekçi değil. Bu, çok yüksek sayıda savaş gemisi ve diğer askeri varlıkların bölgeye nakledilmesin gerektirir" dedi.

Şimdiye kadar İran'la olan savaş, uzak hava üslerinin ve gökyüzünün nispeten güvenli ortamından yürütüldü. Ancak ticari gemilere eşlik etmek üzere gemi göndermek, ABD birliklerini İran'ın ilkel ama ölümcül silahlarına çok daha yaklaştıracak. Bu durum aynı zamanda ABD'yi Hürmüz'de karmaşık, uzun vadeli ve pahalı bir lojistik operasyona sokacak. Operasyon, savaş sürdüğü sürece Amerikan savaş gemilerinin günde 80'e kadar tankere eşlik etmesini gerektirecek.

'ABD GÜÇLERİNİ YAKIN HEDEF HALİNE GETİRİR'

The Telegraph'a demeç veren İsviçre'nin St. Gallen Üniversitesi'nden Ortadoğu uzmanı Andreas Böhm, "Ticaret gemilerine yönelik saldırı riskini gidermek için ABD gemilerinin refakat etmesi mantıklı, ayrıca Trump'ın İran donanmasını yok ettiğini biliyoruz. Ancak bu, ABD güçlerini İran için çok daha yakın bir hedef haline getirir ve kısa menzilli füzeleriyle vurulmalarını çok daha kolaylaştırır" diye konuştu.

Uzman isim, "Bir Amerikan gemisini batırmaları hayal edilemez gibi görünebilir ancak sadece birine isabet ettirseler bile bu, Donald Trump'ın ABD siyaset sahnesindeki imajı için felaket olurdu" diye ekledi.

GEMİLER ROTA DEĞİŞTİRİYOR

Sigorta brokeri Marsh Risk'e göre, petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz tankerleri de dahil olmak üzere 150'den fazla gemi demir atmaya veya rota değiştirmeye zorlandı. Sigortacılar savaş riski poliçeleri kapsamındaki teminatları iptal ediyor. İptaller, güvenli geçiş maliyetini artıran bir teminat açığına neden oldu. Marsh, oranların salı günü itibarıyla gemi değerinin yüzde 0,25'ten yüzde 1,25'e yükseldiğini bildirdi. Artan gerilimlerle birlikte daha fazla artış bekleniyor.

Trump, Truth Social'da yaptığı açıklamada sigorta sorununu hafifletmeye çalıştı. ABD Uluslararası Kalkınma Finans Kurumu'na Körfez'den geçen gemilere sigorta sağlaması talimatı verdiğini söyledi. Kendisini federal hükümetin "uluslararası yatırım kolu" olarak tanımlayan kuruluş, yaptığı açıklamada "piyasa aksamalarını en aza indirmek ve mal ve sermayenin serbest akışını sağlamaya yardımcı olmak için ticari gemi kiralayıcılarına, gemi sahiplerine ve önemli denizcilik sigorta sağlayıcılarına destek sunacağını" belirtti.

İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları çarşamba günü, bir konteyner gemisinin "bilinmeyen bir cisim" tarafından vurulduğu yönünde bir rapor aldığını bildirdi. İran devlet medyasına göre yetkililer, bu hafta başlarında boğazdan geçmeye çalışan herhangi bir gemiye ateş açacaklarını söyledi. İran teknik olarak Hürmüz Boğazı'nı kapatamaz, ancak bu tehditler deniz trafiğini felç etti.

ENERJİ PİYASALARINDA ŞOK DALGASI

Nakliye faaliyetlerinin neredeyse tamamen durmasıyla petrol ve doğalgaz fiyatları fırladı. AAA'ya göre, çarşamba günü ABD'de benzin fiyatları ortalama olarak galon başına 3,19 dolara yükseldi. Bu rakam bir hafta öncesine göre 22 sentlik artışa işaret ediyor. Şu anda fiyatlar bir yıl öncesine göre ortalama 10 sent daha yüksek seyrediyor.

NBC News'ün haberine göre, enflasyon tablosunda benzin fiyatları parlak bir nokta olmuştu ve Trump yönetimi için de güçlü bir tartışma konusuydu. Geçtiğimiz yıl boyunca market ürünleri, otomobil sigortası, konut ve elektrik fiyatları yükselirken benzin fiyatları düşmüştü. Şimdi ise benzin fiyatlarının fırlaması ve ABD ham petrolünün varil fiyatının 80 dolara yaklaşmasıyla bu parlak nokta sönmeye başlıyor.

Pahalı ham petrol genellikle benzin ve dizel fiyatlarının yükselmesine, enflasyonun artmasına ve tüketicilerin benzin istasyonlarında daha fazla para ödemesine neden olur. Nakliye aksamaları ulaşım ve üretim maliyetlerini artırabilir. Bu durum gecikmelere, liman tıkanıklığına ve daha geniş çaplı arz şoklarına yol açabilir. Fiyatlar uzun süre yüksek seviyelerde kalırsa, bu durum sonunda tüketicileri harcamalarını kısmaya itebilir ve küresel büyümeyi olumsuz etkileyebilir.

KÜRESEL TEDARİK ZİNCİRİ TEHDİT ALTINDA

Küresel tedarik zinciri ve satın alma danışmanlığı şirketi Efficio'nun direktörü Matt Lekstutis, "Asıl risk, ani bir mal kıtlığı değil; küresel tedarik zincirlerinde kendini gösteren, enerji kaynaklı sürekli maliyet enflasyonudur" dedi. Lekstutis, "Bu, tedarik zinciri ve satın alma operatörlerinin ele alması ve izlemesi gereken en önemli önceliklerden biridir" diye ekledi.

İran'ın güney kıyısı boyunca uzanan dar bir su yolu olan Hürmüz Boğazı, dünyanın petrol arzının beşte birine geçiş noktası olmasının yanı sıra alüminyum, şeker ve gübre gibi diğer emtia türleri için de önemli bir güzergah. Bu nedenle boğazdaki aksama, enerji dışındaki sektörleri de etkileme potansiyeli taşıyor.

Maersk, MSC Group, CMA CGM, Hapag-Lloyd, COSCO ve Emirates SkyCargo dahil olmak üzere birçok büyük nakliye ve lojistik şirketi, İran'a yönelik saldırıların cumartesi sabahı erken saatlerde başlamasından bu yana bölge üzerinden yapılan rezervasyonları kısıtladı veya durdurdu. Şirketler gıda ve ilaç gibi temel ihtiyaç maddeleri için istisnalar uyguluyor.

ABD'NİN EKONOMİK GÖRÜNÜMÜ

Büyümenin yavaşlaması ve enflasyonun yükselmesiyle oluşan stagflasyon senaryosu, enflasyonu yüzde 2 hedefine düşürmeye çalışan Federal Rezerv için karmaşık bir durum yaratıyor. Fiyatlar bir miktar düşüş gösterse de, ocak ayı itibarıyla yıllık enflasyon yüzde 2,4 seviyesinde bulunuyor. Bu rakam merkez bankasının yüzde 2'lik hedefinin üzerinde kalmaya devam ediyor.

Bu çatışma enflasyonda bir sıçramaya yol açarsa, faiz oranları muhtemelen daha uzun süre yüksek kalacak. Analistler şimdiden bu ay Fed'in faiz indirimine ilişkin beklentilerini düşürdü. Bu durum, ev satın almak veya ev kredisini yeniden yapılandırmak isteyen herkes dahil olmak üzere geniş kapsamlı etkilere sahip olabilir.

Savaş öncesindeki haftalarda ipotek faiz oranları düşmüş ve 2022'den bu yana ilk kez yüzde 6'nın altına inmişti. Şimdi ise ipotek faiz oranları tekrar yüzde 6,07'ye yükseldi. Bu yükseliş, konut piyasasında faaliyet göstermek isteyen tüketiciler için ek bir maliyet anlamına geliyor.