İran dan Fed e uzanan gerilim: Altın ve gümüş uçuşa geçti Sözcü Gazetesi

Dünya genelinde İran başta olmak üzere artan jeopolitik gerilimler değerli metalleri desteklerken, yatırımcıların odağı ABD'nin İran'daki protestolara vereceği tepkinin yanı sıra Grönland'a ilişkin söylemlerine çevrildi.

Öte yandan geçen hafta Fed Başkanı Jerome Powell'ın, ABD Adalet Bakanlığının Fed binalarının yenilenmesiyle ilgili olarak kendisine yönelik bir cezai iddianame tehdidinde bulunduğunu duyurması, bankanın özerkliğine yönelik endişelerin de artmasına neden oldu.

Bu duyurunun ardından eski Fed yöneticileri ve dünya genelinde birçok merkez bankası başkanları Powell'a destek verici açıklamalar yaptı.

Makroekonomik tarafta ise Fed'in politika adımlarında güçlü etkisi bulunan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) geçen yıl aralıkta aylık bazda yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 2,7 ile beklentilere paralel arttı. ABD'de çekirdek enflasyonun ise tahminlerin altında gerçekleşerek yıllık bazda yüzde 2,6'lık sonuç vermesi, yatırımcıları fiyat istikrarının henüz tam anlamıyla sağlanamadığı düşüncesine yönlendirdi.

Ülkede enflasyonun yüzde 2'lik hedefin halen üzerinde olmasının yanı sıra istihdam piyasasındaki bozulmanın derinleşmediği yönündeki sinyallerin de etkisiyle piyasalarda, Powell'ın görev süresi sona erene kadar Fed'den herhangi bir faiz indirimi beklemezken, yıl genelinde ise ilki haziranda olmak üzere bankanın toplam iki faiz indirimi yapacağı öngörülüyor.

Jeopolitik tarafta ABD yönetiminin İran'daki olaylara karşı sergilediği tutum öne çıkarken, Grönland'a dair haber akışı da yatırımcıların odağındaki yerini korudu.

ABD Başkanı Donald Trump, Grönland'ın kontrolünün ABD'ye devri konusunda NATO ile "görüşmeler yaptıklarını" söyleyerek, adanın ulusal güvenlik açısından kritik olduğunu savundu. Grönland'ın ABD'nin kontrolünde olmaması halinde "Altın Kubbe ve diğer tüm konulardaki" yatırımlar bakımından ulusal güvenlikte boşluk oluşacağını öne süren Trump, askeri kapasiteye yapılan yatırımlara işaret ederek NATO ile temasların sürdüğünü ifade etti.

Öte yandan, İran'da 28 Aralık 2025'te yerel para biriminin hızlı değer kaybı sonrası başlayan protestoların ülke geneline yayıldığı, 8 Ocak'ta Tahran'da olayların şiddetlenmesi üzerine internet erişiminin engellendiği aktarıldı.

Trump ayrıca, İran'a yönelik gündemde olan saldırı planını durdurma kararını kimsenin telkiniyle değil, "kendi kendine ikna olarak" aldığını söyledi.

Söz konusu gelişmelerin ardından ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi, haftayı yüzde 4,23 seviyesinden tamamlayarak 3 Eylül 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü, dolar endeksi yüzde 0,3 yükselişle 99,4'e çıktı.

ALTIN VE GÜMÜŞ REKOR TAZELEDİ

Değerli metaller, jeopolitik gerilimler ve Fed'e dair endişelerin etkisiyle haftayı pozitif tamamladı. Altın ve gümüş, küresel belirsizlik ortamında artan güvenli liman talebiyle rekor tazeledi.

Altının ons fiyatı hafta boyunca dalgalı bir seyir izledi. Tamamlanan haftada en düşük 4.513,12 dolara kadar gerileyen altının onsu, en yüksek 4.642,95 doları görerek rekor tazeledi ve haftayı 4.595,72 dolardan tamamladı.

Gümüşün ons fiyatı da altına paralel olarak jeopolitik ve siyasi endişelerin etkisiyle değer kazanırken, bireysel yatırımcılardan gelen talebin güçlü seyretmesi fiyatları destekledi. Sanayi metali özelliği nedeniyle oluşan fiziki talebin de katkısıyla 93,65 dolarla rekor tazeleyen gümüşün ons fiyatı, haftayı 90,09 dolardan tamamladı.

Vanda Research'ün yayımladığı rapora göre, bireysel yatırımcıların hızlanan gümüş alımlarıyla gümüş, emtia piyasalarında yoğun ilgi gören ve pozisyonların en fazla biriktiği işlem haline geldi.

Değerli metallerden platin ve paladyum da altın ve gümüşteki yükselişe paralel haftayı pozitif bir seyirle tamamladı.

Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde, ons bazında fiyatlar gümüşte yüzde 12,8, platinde yüzde 2,9, altında yüzde 1,9 ve paladyumda yüzde 0,8 değer kazandı.

BAZ METALLERDE KARIŞIK SEYİR

Baz metaller tamamlanan haftada karışık bir seyir izlerken, yatırımcıların odağında stratejik metallere yönelik tarifelere ilişkin haber akışı yer aldı.

Trump'ın bazı stratejik metallere yönelik beklenen gümrük vergilerini uygulamaması ve dolar endeksinin değerlenmesi, baz metallerde kar satışlarını artırdı.

Trump yaptığı açıklamada, nadir toprak elementleri, lityum ve diğer kritik minerallere gümrük vergisi uygulamama kararı aldığını ve bunun yerine yönetiminin uluslararası ticaret ortaklarından tedarik arayışına girmesi talimatını verdiğini söyledi.

Bakır fiyatları tamamlanan haftada küresel arz endişeleriyle rekor seviyelere yükselirken, Londra Metal Borsası'nda (LME) bakırın tonu 13.407 dolarla tüm zamanların zirvesini gördü. Fiyatlar, ABD'nin gümrük tarifesi planlarını ertelemesi ve doların güçlenmesiyle rekor sonrası kazançlarını törpüledi.

ABD yönetiminin stratejik metallere yönelik tarife baskısını hafifletmesi, bakır piyasasında risk primini ve fiyatları azalttı. Enerji dönüşümüne yönelik talep ile maden arzındaki kısıtların etkisiyle bakır rekor tazelerken, çinko fiyatları da üç yılın zirvesini gördü.

Nikel, dünyanın en büyük üreticisi Endonezya'nın ihracat kotalarını azaltabileceğine yönelik sinyallerle yükselişini sürdürerek 19 ayın en yüksek seviyelerini test etti.

Bu gelişmelerle baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta fiyatlar libre bazında çinkoda yüzde 1,7 nikelde yüzde 0,7 değer kazanırken, alüminyumda yüzde 0,2, kurşunda yüzde 0,3 ve bakırda yüzde 0,6 değer kaybetti.

PETROLDE JEOPOLİTİK RİSK ETKİSİ

Petrol fiyatları, İran'daki iç karışıklık ve ABD-İran geriliminin tırmanmasıyla haftaya yükselişle başlamasına karşın, hafta ortasında Trump'tan gelen açıklamalarla endişelerin azalması, yükselişi sınırladı.

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'daki protestoculara yönelik baskının hafifletildiğini söylemesinin ardından petrol fiyatları baskılandı.

Arz tarafında ise Venezuela'da yönetim değişikliğinin ardından ABD ile varılan anlaşma kapsamında Venezuela ham petrolünün ABD pazarına yönlendirilmesinin, küresel arz endişelerini hafifleterek fiyatlamalar üzerinde baskı oluşturdu.

Doğal gaz tarafında ise mevsim normallerinden sıcak geçen kış şartları fiyatlamalar üzerinde etkili oldu. ABD’de yüksek üretim ve düşük ısınma talebi nedeniyle gaz fiyatları haftalık bazda düşüş kaydederek 3 ayın en düşük düzeylerine indi.

Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 3,3 artarken, New York Ticaret Borsası'nda işlem gören doğal gazın İngiliz termal birimi (MMBtu) cinsinden fiyatı da yüzde 2,1 değer kaybetti.

TARIM EMTİALAR KARIŞIK SEYRETTİ

Tarım emtia piyasalarında, ABD Tarım Bakanlığı (USDA) raporları ile ihracat ve biyoyakıt kaynaklı talep sinyalleri fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.

USDA'nın raporuna göre, ABD'de mısır üretimi ve stokları yukarı yönlü revize edilirken, buğdayda stokların artması ve soya fasulyesinde stokların yükselmesi arz baskısını artırdı.

Buna karşın, hafta içinde Çin'in soya fasulyesi alımlarının canlanmasına yönelik işaretler ve ABD'de etanol üretiminin rekor seviyelere yükselmesi, özellikle soya fasulyesi ve mısırda tepki alımlarını destekledi.

Bu gelişmelerle birlikte, bu hafta Chicago Ticaret Borsası'nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 3,4, buğdayda yüzde 0,1 değer kazanırken, mısırda yüzde 4,7 ve soya fasulyesinde yüzde 0,6 değer kaybetti.

ABD'de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange'te libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 0,7 azalırken, şekerde yüzde 0,7 ve pamukta yüzde 0,3 arttı. Kakaonun ton başına fiyatı ise haftayı yüzde 4,8 azalışla tamamladı.

*BU HABERDE YER ALAN İFADELER YATIRIM TAVSİYESİ DEĞİLDİR.