İran da sular durulmuyor, can kaybı artıyor

İran’da protestolar başkent Tahran’da başladıktan sonra ülkenin tamamına yayıldı. Gösteriler ilk olarak, İran para birimi riyalin değer kaybına tepki gösteren esnafın sokağa çıkmasıyla başladı. Ardından protestolar, hızla büyüyerek hükümet karşıtı gösterilere dönüştü.

Protestoların ölçeği, 2022–2023’te Mahsa Amini’nin gözaltında ölümü sonrası yaşanan kitlesel eylemlerle kıyaslandığında daha küçük kalsa da, hızla genişleyen bir toplumsal tepki niteliği taşıyor.

HAMANEY’DEN TEPKİ: “TRUMP’I MEMNUN ETMEK İSTEYENLER VAR”

İran dini lideri Ali Hamaney, protestolara ilişkin ilk kez devlet televizyonunda açıklama yaptı. Hamaney, "İran halkını birlik olmaya çağırıyorum. Kamu mallarına zarar vererek Trump’ı memnun etmek isteyen bazı isyancılar var." dedi.

Ayrıca, "Trump, kendi ülkesindeki sorunlara odaklanmalı. İslam Cumhuriyeti, yabancılar için hareket eden paralı unsurlara tolerans göstermeyecektir." ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, olası bir dış müdahale olasılığının "çok düşük" olduğunu söyledi.

GÖZALTI SAYISI ARTIYOR, İNTERNET KESİLDİ

Gösteriler sırasında en az 45 kişinin öldüğü ve 2 bin 200 kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Emniyet güçlerinin bazı bölgelerde göz yaşartıcı gaz kullandığı, bazı noktalarda ise eylemcilere ateş açtığı ileri sürüldü.

Ülke genelinde perşembe günü başlatılan internet kesintisi devam ediyor. İnternet izleme kuruluşu NetBlocks, "Canlı ölçümler, İran'ın şu anda ülke çapında internet kesintisi yaşadığını gösteriyor. Bu olay, protestoları hedef alan dijital sansür önlemleri kapsamında gerçekleşti." açıklamasını yaptı.

TRUMP’TAN TEHDİT MESAJI

ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, "Durumları çok kötü. Eğer insanları öldürmeye başlarlarsa, onlara çok sert bir şekilde karşılık vereceğiz." ifadelerini kullandı.

REJİMLE GENÇ KUŞAK ARASINDA GERİLİM

Washington merkezli Middle East Institute’nin İran Programı Direktörü Alex Vatanka, yaşananları, "sadece para biriminin değil, güvenin de çöküşü" olarak niteledi.

İran’daki genç nüfus ile dini liderlik arasındaki farkın büyüdüğü ifade edilirken, reformist kanattan eski bir üst düzey yetkili, zorunlu başörtüsü ve dış politika tercihleri gibi temel konularda 30 yaş altı nüfusun önemli bir kısmıyla mevcut yönetimin anlayışının örtüşmediğini söyledi.