İran da anlaşma krizi: Müzakere heyeti Hamaney in talimatlarına uymadı! İran devlet televizyonundaki yayın ülkeyi karıştırdı

İran Meclisi Ulusal Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı ve Milletvekili Mahmud Nabavian, İran devlet televizyonu IRIB'te katıldığı bir programda ülkenin dini lideri Mücteba Hamaney'den geldiğini iddia ettiği gizli yazışmaları ifşa etti. Nabavian, Mücteba Hamaney'in İran müzakere ekibinin yetki sınırlarını aştığını belirten gizli mektupları gördüğünü söyledi.

Nabavian'în açıklamalarının ardından röportaj aniden kesildi ve yayın kuruluşunun üst düzey bir yetkilisi istifa etti.

Devlet televizyonunun yayınına yansıyan gerilim, İran hükümetinde anlaşma nedeniyle ciddi bir gerilim olduğu iddiasına yol açtı. Nabavian'ın açıklamalarına yanıt veren müzakere ekibi, açıklamaları "eski ve çarpıtılmış" diye niteleyerek yalanladı. IRIB ise Nabavian'ın beyanlarının "yasal bir ihlalin kanıtı olduğunu ve yasal kovuşturmayı hak ettiğini" belirtti.

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

Google’da tercih edilen
kaynak olarak ekleyin

İran müzakere heyetinin başında Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf bulunuyor. Heyette İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'da bulunuyor. 

HAMANEY'DEN MÜZAKERECİLERE 11 ŞART

Nabavian, Hamaney'in müzakerelerin devamı için 11 ayrı şart koştuğunu öne sürdü. Bu şartlar arasında ABD'den tazminat alınması, uranyum zenginleştirme hakkının korunması, yaptırımların kaldırılması ve İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması yer alıyor. Nabavian'a göre Hamaney, Hürmüz Boğazı üzerinde tam egemenlik kurulmasını ve derhal geçiş ücreti alınmasını da talep etti.

The Guardian'ın haberine göre, Hamaney talimatlarında "Hürmüz Boğazı'nın yönetiminde İran'ın tekelini, geçen gemilerden geçiş ücreti toplamayı, düşman gemilerine kısıtlamalar getirmeyi ve geçiş ücretlerinden elde edilen gelirleri halka, şehit ailelerine ve gazilere dağıtmayı" vurguladı. Hamaney, Hürmüz Boğazı'nın açılmasının ancak ABD'nin tazminat ödemeyi kabul etmesi durumunda gerçekleşmesi gerektiğini emretti.

ABD'nin 350 milyar dolarlık bir kalkınma fonu kurmayı kabul ettiği ancak bu fona katkıda bulunmayacağını söylediği ifade edildi. Nabavian, Hamaney'in müzakere heyetine gönderdiği bir mesajda "Pakistan görüşmelerinde üzerinde anlaşılanlar, olması gerekenlerden tamamen farklı ve görüşmelerin meşruiyeti için bir koşuldu; görüşmeler durdurulmalıdır" yazdığını iddia etti.

İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney

GİZLİ YAZIŞMA İDDİASI

Hamaney, kamuoyu önünde herhangi bir görüntü veya ses kaydı yayınlamazken, tüm talimatlarını yazılı şekilde iletti. Bazı raporlar, müzakere ekibinin görüşmelerin nasıl ilerlemesi gerektiği konusunda dini liderin yönlendirmesini almak için 2 hafta beklemek zorunda kaldığını öne sürüyor. Hamaney'in müzakerecilere ayrıntılı sorular gönderdiği ve süreci yakından takip ettiği belirtildi.

Hamaney'in 18 Haziran'da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'a yazdığı mektupta, görüşmelerin sonucu konusunda Pezeşkiyan'dan farklı bir görüşe sahip olduğunu ancak bazı koşullar altında onun yargısına saygı duyduğunu belirttiği kaydedildi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan

NABAVIAN İDDİASINI SÜRDÜRDÜ

Nabavian, bir Telegram kanalında sadece gerçeği ortaya koyduğunu söyleyerek tartışmayı sürdürdü. İran Milletvekili, mutabakat zaptına dayanarak "müzakerelere başlamadan önce 4 konunun hayata geçirilmesi gerekiyordu: 1, Lübnan'daki işgalin sona ermesi ve tam geri çekilme. 2, Amerika tarafından dondurulmuş paramızın serbest bırakılması. Katar'dan borç alınmaması. 3, Kuşatmanın kaldırılması. 4, Yaptırımların geçici olarak kaldırılması" dedi.

İran'ın İsviçre'deki mevcut görüşmelerdeki baş müzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf ve heyet üyeleri, Hamaney ile görüşmeleri sızdıran kişinin tespit edilmesini istedi. İran'da merkezciler ve reformistler, devlet televizyonu IRIB'in Nabavian'ın da destekçisi olduğu "İstikrar Cephesi"ndeki sertlik yanlılarının lehine hareket ettiğini savunuyor.

Dışişleri Bakanlığı yetkililerinin müzakereler için İsviçre'ye gitmeden önce 4 ön koşulun yerine getirilmediğini belirten Nabavian "Bu, insanların Hamaney'in emirlerinin ne olduğunu ve müzakerecilerin neden bunlara itaatsizlik ettiğini bilmemesi gerektiği anlamına mı geliyor?" dedi.