İran, ABD ve İsrail ile çatışmaya ilerliyor: Hamaney in kaçış planı hazır iddiası

Maduro'nun görevden uzaklaştırılması, Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile bir araya gelmesinden ve İran'a karşı yeni saldırılar başlatma tehdidinde bulunmasından sadece bir hafta sonra gerçekleşti.

Uzmanlara göre İran, Venezuela'ya düzenlenen operasyonun ardından "sıranın kendisine geldiğini" düşünüyor. Analistler, Washington'ın Caracas'taki eyleminin, Tahran'la ilişkilerde yeni ve tehlikeli bir evrenin habercisi olabileceğini kaydetti. Uzmanlar, Venezuela'da yaşanan gelişmelerle ortaya çıkan "yeni küresel düzenin" İran'la savaş olasılığını artırdığı uyarısında bulundu.

İsrail ana muhalefetinin lideri Yair Lapid, Venezuela saldırıdan sonra sıranın İran'da olduğunu ima ederek, "İran rejimi Venezuela'da olup bitenlere yakından dikkat etmeli" dedi.

İsrailli siyasetçi Yair Lapid

"İRAN'LA ÇATIŞMA İSTEYENLER HAREKETE GEÇECEK"

Ulusal İran-Amerikan Konseyi (NIAC) Başkanı Jamal Abdi, Venezuela operasyonunun bölgesel istikrarsızlığı derinleştirdiğini belirterek, "Yeni bir kanunsuzluk ortamı her şeyi daha istikrarsız hale getiriyor ve savaş olasılığını artırıyor" diye konuştu.

Al Jazeera'nın haberine göre Abdi, Trump yönetiminin bu tavrının, İran'la çatışma isteyen çevrelerin harekete geçmesine neden olacağını ifade etti. Abdi, Maduro'nun kaçırılmasının İran'ı, askeri caydırıcılığını güçlendirmek veya olası bir saldırıyı önlemek amacıyla harekete geçirebileceği değerlendirmesini yaptı.

Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro, elleri ve gözleri bağlanarak ABD'ye götürüldü.

'ABD, İRAN VE İSRAİL, ÇATIŞMAYA İLERLİYOR'

Uluslararası Politika Merkezi'nden kıdemli araştırmacı Negar Mortazavi de benzer kaygıları dile getirerek, "Şu anda diplomasi için pek bir şans yok, bu da tam tersi bir yola, yani çatışmaya yol açar. Şu anda İsrail, İran ve ABD potansiyel bir çatışmaya doğru ilerliyor" dedi.

Abdi ise bu eylemin İran'daki sertlik yanlılarının elini güçlendirdiğini savundu. Abdi, "Bu eylem, ABD'nin niyetleri hakkındaki her türlü şüpheyi ve kuşkuyu güçlendiriyor ve İran'da ABD ile ilişki kurmanın faydasız olduğunu söyleyenlere daha fazla itibar kazandırıyor" yorumunu yaptı.

İran, 12 Günlük Savaş'ta İsrail'e yoğun füze saldırıları düzenlemişti

"HAMANEY'İN KAÇMAYI PLANLIYOR"

İngiliz The Times gazetesi, İran'ın dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'in olası bir kriz durumunda ülkeden kaçmaya hazırlandığını öne sürdü. Gazeteye konuşan bir istihbarat kaynağı, Hamaney ve yakın çevresinin, güvenlik güçlerinin protestoları bastırmada başarısız olması halinde Tahran'dan ayrılmayı planladıklarını iddia etti.

Olası bir ABD-İsrail saldırısı durumunda can güvenliği tehlikeye girecek olan Hamaney'in bir 'b planı' hazırladığını bildiren kaynak, "Hamaney, oğlu ve veliaht adayı Mucteba da dahil olmak üzere çok yakın çevresindeki kişiler ve ailesiyle birlikte ülkeden kaçmayı planlıyor" ifadelerini kullandı.

'B PLANI MOSKOVA'

İsrailli istihbarat yetkilisi Beni Sabti ise Hamaney'in sığınak olarak Moskova'yı seçtiğini, çünkü "onun için gidecek başka bir yer olmadığını" öne sürdü. MOSSAD, Hamaney'in 'b planında' ilk seçeneğin Moskova olduğuna inanıyor.

Öte yandan Mortazavi, Trump yönetiminin "tam bir teslimiyet" talep etmesi nedeniyle Tahran'ın müzakereyi bir seçenek olarak görmediğini kaydetti.

İran hükümeti, ABD'nin Venezuela operasyonunu şiddetle kınadı. İran Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, "ABD'nin BM üyesi bağımsız bir devlete karşı askeri saldırısı, bölgesel ve uluslararası barış ve güvenliğin ciddi bir ihlalidir" dedi.

ABD'nin Caracas'a düzenlediği baskından sonra sosyal medya üzerinden meydan okuyan bir mesaj yayınlayan Hamaney, "Düşmana teslim olmayacağız. Düşmanı diz çöktüreceğiz" demişti.

TRUMP: ONLARI YIKACAĞIZ

Trump, geçen hafta İsrail Başbakanı Netanyahu'yu ağırladığı bir görüşmede İran'a yönelik uyarılarda bulunarak, ABD Başkanı, "Şimdi İran'ın yeniden güçlenmeye çalıştığını duyuyorum ve eğer öyleyse, onları yıkmak zorunda kalacağız. Onları yıkacağız. Onları yerle bir edeceğiz. Eğer geçmişte yaptıkları gibi insanları öldürmeye başlarlarsa, ABD'den çok sert bir karşılık alacaklar" açıklamasını yapmıştı.

İran ve Venezuela, uzun süredir ağır yaptırımlara maruz kalan iki müttefik olarak biliniyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, bu bağı gerekçe göstererek Caracas yönetimini, Hizbullah'a destek vermekle suçlamıştı. Maduro'nun devrilmesi, İran'ın müttefik ağının daha da daralabileceği yönünde yorumlara yol açtı.

Rubio, Maduro'ya yönelik operasyonun ardından yaptığı açıklamada, "Bir şey yapacağını söylediğinde, bir sorunu çözeceğini söylediğinde, bunu gerçekten kastediyor" diyerek Trump'ın kararlılığının altını çizmişti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio

PETROL DENKLEMİ VE GELECEK SENARYOLARI

Analistler, ABD'nin Venezuela'nın geniş petrol rezervleri üzerinde kontrol sağlamasının, İran ile olası bir savaşın küresel enerji piyasasına etkilerini hafifletebileceğini iddia etti.

Cumhuriyetçi Kongre Üyesi Marjorie Taylor Greene, sosyal medyadan yaptığı paylaşımda, "Maduro'nun devrilmesiyle, İran'da yaşanacak bir sonraki olası rejim değişikliği savaşı sırasında istikrarı sağlayacak olan Venezuela petrol arzı üzerindeki kontrol ele geçirildi" ifadelerini kullandı.

Jamal Abdi, bu teorinin ancak Venezuela'da işlerin ABD planları doğrultusunda gitmesi halinde geçerli olabileceğini söyleyerek, "ABD'nin Venezuela'yı 'yönetmekle' meşgul olup, bir sonraki İran savaşını yürütmek için yeterli kapasiteye sahip olmaması olasılığı da var" diye ekledi.

Mortazavi ise Venezuela'daki durumun hızlı bir çözümle sonuçlanmayacağı görüşünü paylaşan Mortazavi, "Venezuela'nın ABD için tek seferlik hızlı bir 'gir-çık' durumu olacağından şüpheliyim. Çoğu ABD'li, özellikle Orta Doğu'daki bitmek bilmeyen savaşlardan bıktı, bu yüzden Trump yönetimi ABD'lilere daha fazla bitmek bilmeyen savaş satamayacağını biliyor" yorumunu yaptı.

Trump, daha önce başka ülkelere saldırı ihtimaline ilişkin "Sahada asker göndermekten korkmuyoruz" diyerek, sorun yaşadıkları ülkelere doğrudan müdahale ihtimalinin masada olduğunu vurgulamıştı.