İran: ABD ile görüşmeler için Lübnan da ateşkes ve bloke edilmiş varlıklarımız serbest bırakılmalı

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, sosyal medya hesabından paylaştığı mesajında, ABD ile yarın İslamabad'da yapılması planlanan görüşmelere katılım şartlarını açıkladı.

Taraflar arasında görüşmelerin başlatılması için karşılıklı olarak kararlaştırılan iki şartın henüz yerine getirilmediğini belirten Kalibaf, "Müzakerelerin başlamasından önce Lübnan'da ateşkes ve İran'ın bloke edilmiş varlıklarının serbest bırakılması. Bu iki konu, müzakereler başlamadan önce yerine getirilmelidir." ifadelerini kullandı.

Pakistan'ın başkenti İslamabad, ABD ve İsrail arasında ateşkese varılmasının ardından Washington ve Tahran yönetimleri arasındaki müzakerelere ev sahipliği yapacak.

Dünyanın gözü bu görüşmelere çevrilmişken ABD heyeti, Pakistan'a doğru yola çıktı. Uçağa binerken heyette yer alan ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance açıklama yaparak, "Görüşmeleri dört gözle bekliyoruz. Bunun olumlu geçeceğini düşünüyorum. İranlılar iyi niyetle müzakere etmeye ve uzlaşmaya açık olursa bu başka bir durum. Ancak bizi oyalamaya çalışırlarsa, müzakere ekibimizin buna pek sıcak yaklaşmayacağını görecekler. Başkan bize oldukça net talimatlar verdi, sürecin nasıl ilerleyeceğini göreceğiz.” dedi.

İsrail'in Lübnan saldırılarını yoğunlaştırmasının ardından İran'ın ateşkese Lübnan'ın da dahil edilmesi ısrarı devam ederken yarın yapılacak görüşmeler öncesi Pakistan'ın başkenti İslamabad'da sessizlik hakim. ABD-İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 8 Nisan'da sağlanan geçici ateşkesin ardından müzakerelerin yapılması kararlaştırılan İslamabad'da güvenlik önlemleri de arttırıldı. ABD ve İran barış görüşmeleri öncesinde, ziyaretçi heyetlerin güvenliğini sağlamak için 10 binden fazla polis ve güvenlik personeli görevlendirilerek başkentte "'kırmızı alarm" durumu ilan edildi. Güvenlik önlemlerini dün arttırmaya başlayan Pakistanlı yetkililer, konteynerler ve dikenli teller yerleştirerek Eski Havaalanı Yolu'nu ve Nur Khan Hava Üssü'ne giden tüm yolları kapattı.

ABD ve İsrail, 28 Şubat'ta İran'a ülkenin askeri ve nükleer altyapısını hedef alan saldırılarına başlamış ve bu saldırılarda İran'ın dini lideri Ali Hamaney öldürülmüştü. Tahran yönetimi, İran tarafından en az 3 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği saldırılara küresel petrol ve doğalgazın yaklaşık 5'te birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı fiilen kapatarak karşılık vermişti. İran'ın bu kararı da enerji fiyatlarının fırlamasına ve dünya çapında ticaretin aksamasına neden olmuştu. ABD ve İran, 8 Nisan'da Pakistan'ın arabuluculuğuyla 2 haftalık bir ateşkes konusunda anlaşmıştı. Ateşkesin 22 Nisan'da sona ermesi bekleniyor.

İran tarafından 1947'deki bağımsızlığı ilk tanınan Pakistan'ın ABD-İran ateşkesinde rolü büyük. Bu nedenle taraflar görüşmelerin İslamabad'da yapılmasında mutabık kaldı. Görüşmelerde, İran'ın zenginleştirilmiş uranyumu ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına odaklanan Washington'ın 15 maddelik teklifinin yanı sıra İran'ın boğazın kontrolünü, boğazdan geçen gemiler için geçiş ücreti, tüm bölgesel askeri operasyonların sona erdirilmesi ve tüm yaptırımların kaldırılmasını talep eden 10 maddelik planın ele alınması bekleniyor.

Görüşmelerin önemli noktalarından biri de Lübnan. İsrail, ateşkes yürürlüğe girdikten sonra Hizbullah'ı hedef alan saldırılarına devam etmesi müzakerelerin yapılıp yapılmayacağı noktasında etkili oldu. İran'ın ateşkesin Lübnan'ı da kapsamasına yönelik ısrarı ve Lübnan'da ateşkes sağlanmadığı sürece görüşmelere katılmayacağını açıklamaları dikkate alındığında yarın yapılacak görüşmelerde masadaki konulardan biri de Lübnan olacak.

İran heyetine Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf'ın başkanlık etmesi, Galibaf'a da İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin eşlik etmesi bekleniyor. ABD'yi ise ABD Başkan Yardımcısı James David Vance'in temsil etmesi öngörülüyor. Vance dışında ise ABD heyetine ABD'nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump'ın damadı Jared Kushner da katılacak.