İnternetteki sağlık tuzaklarına 185 milyon TL ceza

Bir akıllı telefon ekranında beliren reklam, çaresiz bir hasta için tıbbın sunamadığı o mucizevi çözümü vaat ediyordu: "Kansere kesin çare." Bir başkası ise modern yaşamın estetik kaygılarına hitap ederek "hızla kilo verdirme" garantisi veriyordu. Tüketicinin umutlarını ve korkularını hedef alan bu dijital vitrinlerin ardında, 2025 yılında Sağlık Bakanlığı ile piyasa aktörleri arasında yoğun bir kovalamaca yaşandı.

Bakanlığa bağlı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK), yıl boyunca yürüttüğü denetimlerde, halk sağlığını tehdit eden ve vatandaşın bütçesini hedef alan bu yanıltıcı beyanlara karşı toplam 185 milyon lira idari para cezası uygulandığını açıkladı.

AA muhabirinin edindiği bilgilere göre, denetimlerin odak noktasını internet, televizyon ve sosyal medya mecraları oluşturdu. Mevzuatın sıkı kurallarına rağmen, dijital platformlar, denetimi zor ve erişimi kolay bir "gri alan" olarak kullanılmaya devam ediyor.

TİTCK verileri, sanal dünyadaki ihlallerin çapını gözler önüne seriyor. Yıl içinde ilaç satışı veya tanıtımı yaptığı tespit edilen 1.418 internet sitesine erişim engeli getirildi. Ancak sorun sadece erişimle sınırlı kalmadı; mevzuata aykırı faaliyet gösteren 1.599 site hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunularak süreç yargıya taşındı.

Sigara içenlere ceza yolda! Açıklama Bakanlıktan geldi

Bakanlık, Erişim Sağlayıcıları Birliği (ESB) ile koordineli çalışarak, tüketiciyi aldatıcı beyanlarla satış yapan 3.407 siteyi kapattı. Bu sitelerin 818’i, tüketicinin ekonomik çıkarlarını da zedelediği gerekçesiyle Ticaret Bakanlığı’nın radarına girdi. Sürecin sonunda, tanıtım ve satış kurallarını ihlal edenlere kesilen ceza 185 milyon lirayı bulurken, 22 kişi ve kuruluş hakkında savcılıklara ek suç duyurularında bulunuldu.

Sağlık beyanlarının ötesinde, günlük yaşamın parçası olan kozmetik ürünler de laboratuvarların merceği altındaydı. Ortaya çıkan tablo, raflardaki ürünlerin güvenilirliği konusunda tüketicinin dikkatli olması gerektiğini işaret ediyor.

2025 yılında denetlenen 1.079 kozmetik ürünün büyük bir çoğunluğu standartları karşılayamadı. Risk esaslı yapılan incelemelerde 764 ürün "uygunsuz", 35 ürün ise doğrudan "riskli" olarak sınıflandırıldı. Bu denetimler sonucunda firmalara teknik düzenlemelere aykırılık gerekçesiyle 12 milyon 309 bin 610 lira ceza kesildi.

Piyasadaki denetimsizliğin bir diğer boyutu ise sahte ürünlerde görüldü. Mahkemeler ve kolluk kuvvetlerinin operasyonlarıyla ele geçirilen 158 bin 566 adet sahte ve kaçak kozmetik ürün imha edilerek piyasadan temizlendi.

Sağlık sisteminin belkemiğini oluşturan tıbbi cihazlar da denetim ağından kaçamadı. Yıl boyunca incelenen 5.821 tıbbi cihazdan 883’ünün uygunsuz, 18’inin ise güvensiz olduğu raporlandı. Bu alandaki ihlaller nedeniyle firmalara uygulanan idari para cezası 34 milyon 213 bin 620 lira olarak kayıtlara geçti.

Öte yandan, pandemi sonrası günlük yaşamın vazgeçilmezi haline gelen antimikrobiyal el spreyleri ve antibakteriyel sabunlar (Tip-1 ve Tip-19 biyosidal ürünler) üzerinde gerçekleştirilen 68 denetimde, 3 ürünün uygunsuz, 13 ürünün ise riskli olduğu tespit edildi. Bu kategorideki firmalara ise toplam 4 milyon 450 bin 272 lira ceza kesildi.

Milyonlarca liralık cezalara ve binlerce kapatılan siteye rağmen, umut tacirliğinin dijital dünyadaki varlığı, denetim mekanizmalarının caydırıcılığı ile pazarın kar iştahı arasındaki mücadelenin 2026'da da süreceğini gösteriyor.