İnşa ettikleri 536 kilometrelik yapay nehir felakete yol açtı Sözcü Gazetesi

Nehir taşımacılığını kolaylaştırmak amacıyla hayata geçirilen proje 1927 yılında onaylandı ve çalışmalar 1933’te tamamlandı. Michigan Gölü’nü Mississippi Nehri üzerinden Meksika Körfezi’ne bağlayan sistem, günümüzde büyükbaş ve gümüş sazanların yayılmasını engellemek için yürütülen çalışmaların merkezinde bulunuyor.

93 YIL ÖNCE NEDEN İNŞA ETTİLER?

Illinois Su Yolu, ABD’de nehir taşımacılığını geliştirmek ve Büyük Göller ile Mississippi Nehri arasında bağlantı sağlamak amacıyla inşa edildi. Yaklaşık 536 kilometre uzunluğundaki güzergâh, Michigan Gölü’nden Mississippi Nehri sistemine ulaşım sağlıyor ve buradan Meksika Körfezi’ne kadar uzanan su yollarıyla birleşiyor.

İSTİLACI BALIKLAR KANALI KULLANARAK İLERLEDİ

Yapay su yolunun oluşturduğu bağlantı, yıllar sonra büyükbaş ve gümüş sazanların kuzeye doğru yayılabileceği bir güzergâha dönüştü. Balık çiftliklerinden bölgeye ulaşan türler, daha sonra Mississippi, Missouri ve Ohio nehirlerinde çoğaldı. Chicago’ya yaklaşık 42 kilometre uzaklıktaki Joliet yakınlarında bulunan Brandon Road Barajı ve Kilidi ise istilacı balıkların ilerleyişini durdurma çalışmalarında stratejik noktalardan biri haline geldi.

150'DEN FAZLA YERLİ TÜR ETKİLENEBİLİR

Sorunun büyümesinde sazanların hızlı üreme ve büyüme kapasitesi önemli rol oynuyor. Büyükbaş sazanlar 129,5 santimetre uzunluğa ve 39,9 kilogram ağırlığa ulaşabiliyor. Illinois Nehri’ndeki bir dişi ise ortalama 180 bin yumurta üretiyor. ABD Ordusu Mühendisler Birliği’ne göre bu balıkların Büyük Göller’e yerleşmesi, 150’den fazla yerli türü ve yaklaşık 5 bin dereyi etkileyebilir.

Büyükbaş ve gümüş sazanların fitoplankton ve zooplanktonla beslenmesi, yerli türlerle besin rekabeti yaşanabileceği endişesini artırıyor. Risk, bazı örneklerin Michigan Gölü’ne giderek daha yakın noktalarda görülmesiyle daha da belirgin hale geldi. 2009 yılında Brandon Road’un yukarısında bir büyükbaş sazan yakalandı, 2010’da ise Calumet Gölü’nde başka bir örnek bulundu.

İSTİLACI BALIKLARI NASIL DURDURACAKLAR?

ABD Ordusu Mühendisler Birliği, balıkların Büyük Göller’e ulaşmasını engellemek amacıyla Brandon Road üzerinde çok aşamalı bir bariyer sistemi planladı. Sistem, sazanların kanalda ilerlemesini engellemek için elektrik, ses ve hava kabarcıklarını birlikte kullanacak.

Proje kapsamında bariyerlerin etkisini artırmak amacıyla nehir yatağında da değişiklik yapılacak ve tekne trafiğini kontrol edecek mekanizmalar kurulacak. Çalışmalarla istilacı balıkların Michigan Gölü’ne ulaşmadan durdurulması ve Büyük Göller sistemine yayılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.