İngiltere deki hayır kurumlarının yasa dışı İsrail yerleşimlerine milyonlarca sterlin bağışladığı iddia edildi

İşçi Partisi Milletvekili Melanie Ward, bu bağışlar için olağan prosedürlerle vergi iadesi (gift aid) talep edilmiş olması halinde, Birleşik Krallık'taki vergi mükelleflerinin yasa dışı yerleşimleri 5,6 milyon sterlin tutarında finanse etmiş olacağını belirterek durumu "esef verici" olarak nitelendirildi.

Dışişleri Bakanı Yvette Cooper ise salı günü yaptığı açıklamada, Yardım Komisyonunun (Charity Commission) İngiliz hayır kurumlarının yerleşim birimleriyle olan bağlarını incelemekle görevlendirildiğini duyurdu.

Daha önce Filistinliler için Tıbbi Yardım (MAP) kuruluşunun icra kurulu başkanlığını yürüten Ward, Yardım Komisyonuna gönderdiği mektupta söz konusu kurumların faaliyetlerini detaylandırarak, regülatörün bu kurumları incelemesini ve hayır kurumları sicilinden çıkarmasını talep etti.

Ward mektubunda, Filistin topraklarındaki İsrail yerleşimlerinin varlığı ve büyümesinin, barışın önündeki en büyük engellerden biri olarak küresel ölçekte kabul edildiğini vurguladı.

Bu 32 kurum tarafından finanse edilen ve yerleşim birimlerinin korunması ile genişletilmesini destekleyen her türlü faaliyetin aşırıcılık olduğunu belirten Ward, bu durumun Birleşik Krallık kamu yararına olmadığını ve uluslararası hukukun ihlali amacıyla maddi ve mali destek sağlama riski taşıdığını ifade etti.

Mektupta adı geçen kurumlar arasında Kasner Hayır Vakfı (KCT) ve UK Toremet yer alıyor. Geçen yıl yayımlanan raporlar, UK Toremet'in aracı olarak hareket ettiğini ve iki kurumun birlikte, işgal altındaki Batı Şeria'da bulunan Susya'daki Bnei Akiva Yeshiva lisesine yaklaşık 5,7 milyon sterlin bağışladığını ortaya koymuştu.

Ward, İngilizce ve İbranice belgeleri inceleyen araştırmacıların, Kasner Vakfının El Halil kentindeki bir dini okula da bağışta bulunduğunu tespit ettiğini aktardı.

Ayrıca UK Toremet'in 2022 yılında, Filistinlilerin evlerinin yıkılmasını destekleyen ve Avrupa Birliği tarafından yaptırım uygulanan radikal yerleşimci grup Regavim'e 38 bin 479 sterlin bağışladığı belirtildi.

UK Toremet'in Birleşik Krallık para birimi cinsinden bağışları işleme koyduğu "Jgive" platformu üzerinden, Birleşik Krallık'ın salı günü yaptırım uygulayacağını açıkladığı Shivat Zion Lerigvy Admata gibi diğer yerleşimci gruplara da bağış yapılabildiği kaydedildi.

UK Toremet sözcüsü, Yardım Komisyonunun geçmişte kurumun hukuka uygun hareket ettiğini onayladığını ve Jgive ödemelerinin yalnızca gerekli incelemeler yapıldıktan sonra, hayırseverlik amaçlarına uygun projeler için onaylandığını savundu.

Sözcü, Shivat Zion Lerigvy Admata'nın kendi hibe çerçevelerinde onaylı bir alıcı olmadığını, Regavim'e yapılan bağışın ise İsrail'in 1967 öncesi sınırları içindeki bir proje için olduğunu ve bu grubun da artık onaylı alıcı listesinde yer almadığını ifade etti.

Kasner Hayır Vakfı ise daha önceki açıklamalarında, bağışların eğitim amaçlı olduğunu ve Yardım Komisyonu tarafından onaylandığını bildirmişti.

Milletvekili Melanie Ward, Filistin'deki yasa dışı yerleşimleri desteklemek amacıyla fon sağlanmasının bir hayırseverlik faaliyeti olmadığını; Birleşmiş Milletler, birbirini izleyen Birleşik Krallık hükümetleri ve Uluslararası Adalet Divanı tarafından benimsenen pozisyona uyum göstermediğini vurguladı. Konunun ayrıca Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından savaş suçları kapsamında incelendiğini hatırlattı.

Batı Şeria'daki Turmus Ayya köyünde yaşayan ve geçen yıl zeytin hasadı yaparken yerleşimcilerin saldırısına uğrayan Filistin asıllı Amerikalı Yaser Alkam da bu karakollara ve yerleşim yerlerine bağış yapılmasının toprak sahibi Filistinlileri doğrudan etkilediğini ve bu suçların devam etmesine zemin hazırladığını belirtti.

Yardım Komisyonu sözcüsü, Ward tarafından gündeme getirilen ciddi iddiaların dikkatle değerlendirildiğini açıkladı. Sözcü, Filistin'de faaliyet gösteren hayır kurumlarıyla ilgili geniş hukuki ve uyum sorunlarını aktif olarak incelediklerini, konunun karmaşık ve tartışmalı olması nedeniyle meseleyi eksiksiz değerlendirmek için gerekli zamanı ayıracaklarını ifade etti.