İletişim Başkanı Duran: Türkiye nin dünyanın geleceğine dair söz söylemesi gerekiyor

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, TRT tarafından bu yıl beşincisi düzenlenen, genç gazeteciler, akademisyenler, girişimciler ve sivil toplum temsilcilerinin bir araya geldiği NEXT TRT 2026 etkinliğine katıldı.

Burada konuşan Duran, farklı ülkelerden gelen gençleri bir diyalog içerisinde tutmaya, geleceği şekillendirme konusunda düşünmeye ve tartışmaya yönlendiren etkinlik düzenlemesi dolayısıyla TRT'ye teşekkür etti.

Yeni dünyanın herkese bir miktar endişe verdiğini ve bu endişenin yersiz olmadığını dile getiren Duran, gençlere seslenerek, "Şunu biliyorum, bu dünya sizin dünyanız olacak. Bizim gibi orta yaşların dünyası yavaş yavaş sizlerin eline geçecek." dedi.

Duran, Palantir adlı ABD merkezli bir teknoloji şirketinin 22 maddelik bir manifesto yayımladığını aktararak, bu maddelerin bazılarını okudu.

Bu manifestoda teknolojinin nereye gittiği, teknoloji şirketlerinin toplumu şekillendirmede, dünyaya bakışta nerede olduğu veya olacağını anlatan ifadelerin kullanıldığını kaydeden Duran, "Bu 22 madde içerisinde Amerika'nın yeniden nasıl konumlanacağı, teknoloji şirketleriyle devletin nasıl iç içe geçeceği ve teknoloji şirketlerinin imkanlarının nasıl askeri ve jeopolitik üstünlük için seferber edeceğini anlatan ifadeler var. Elbette bu yeni bir şey değil. Biz şunu biliyoruz. Teknoloji dediğimiz şey çoğu zaman savaşlarla gelişmiş fakat şimdi savaşlar teknolojiyi geliştirirken teknoloji tekrar savaşları güçlendiriyor. Bunun gerçekten hızlı bir sarmala döndüğü dünyanın içerisindeyiz." diye konuştu.

İletişim Başkanı Duran, artık teknoloji şirketlerinin insanlara sadece birtakım mecraları, aplikasyonları sunmadıklarını aynı zamanda insanları kontrol eden, anlatılarını kuran çok etkili bir konuma geldiklerine işaret ederek, bu yazılımların hiç de masum olmadığını algoritmalardan, filtrelerden, yankı odalarından bildiklerini dile getirdi.

"İnsan olmanın yerine geçecek kararları da ChatGP'ye mi aldıracağız?"

Son dönemde insanların yapay zekaya belli bilgileri verip "Nasıl karar almalıyım?" diye sorduğunu aktaran Duran, "Verilerden yola çıkarak bu teknolojileri kullanarak çok daha iyi doktorluk yapabilirsiniz, çok daha iyi ürün üretebilirsiniz. Fakat insan olmanın yerine geçecek kararları da ChatGPT'ye mi aldıracağız? Bu, çok önemli bir sorun." dedi.

Duran, konuşmasını şöyle sürdürdü:

"Bir çip takarak, onlarca dili rahatlıkla öğrenebiliriz. Buna doğru gidiyoruz ama o çiplerin takıldığı zihin, artık bizim mi olacak? Bilincimiz, hatta biraz daha öteye gidelim, vicdanımız nerede olacak? Şimdi bu büyük soruları soracağımız bir dünyaya gidiyoruz. Bu yönüyle baktığımızda elbette biraz endişe olması lazım ama endişeyle umudun aynı anda olduğu yerde üretkenlik olur. Daha iyi şeylerin olacağını, insanların sağlıklarının ve imkanlarının arttığı bir dönemde olacağımızı düşünüyoruz, bu umut verici yanı."

İnsanların zihninde dolaşan kavramlar ve söylemeleri, geçmişte şairler, vaizler, rahipler, ideologlar, akademisyenler ve aydınların belirlediğini kaydeden Duran, "Peki bugünün dünyasında söylemleri kimler belirleyecek? Teknoloji şirketleri mi?" diye sordu.

İletişim Başkanı Duran, dijitalleşen ve yeni dünyayla olan karşılaşmanın birçok konuda tavır almayı ve sonucunda eyleme geçmeyi gerektirdiğini belirterek, "Akıntı içerisinde kaybolan, nereye gittiğini bilemediğimiz algoritmalarla bir o yana bir bu yana savrulduğumuz bir yerde olmamalıyız. Böyle baktığımda, yeni gelen dünyanın siz gençlerin yapıp etmeleriyle sahip çıkmalarıyla şekillenen bir yer olmasını ümit ediyorum. Teknoloji şirketlerinin birtakım tanımlanmış milli çıkarlarla üstünlük iddialarıyla oluşturduğu bir dünya olmasın isterim. Bu yönüyle baktığımızda çok daha meydan okuyucu bir dünyada olacaksınız." ifadelerini kullandı.

Teknolojik rekabetin hemen arkasında uluslararası bir mücadele olduğunu dile getiren Duran, bugün artık çok kutuplu bir dünyayla karşı karşıya olunduğunu, ABD'nin kendisini, teknolojik üstünlüğünü ve hegemonyasını devam ettirecek bir yerde tutmaya çalıştığını söyledi.

"Yarı makineleşmiş ve zihinleri kontrol altına alınmış insanlar olmamalıyız"

Duran, teknoloji şirketleriyle kamuyu kontrol etmenin artık çok daha kolay hale geldiğini belirterek, "Bunu fark etmek zorundayız. Bu bir anlamda insanlığın özgürlük mücadelesi. Böyle baktığımızda, Orta Çağ'da bedeni köle ama kendisi hür olan insanların olabileceğini varsaydığımızda, bugün kendimizi hür zannederken yarı makineleşmiş ve zihinleri kontrol altına alınmış insanlar olmamalıyız." diye konuştu.

ABD'nin teknoloji konusundaki üstünlüğü bırakmak istemediğini, Çin'in ise bu üstünlüğü ele geçirmek istediğini anlatan Duran, "Türkiye gibi orta büyüklükte görünen ama dünyaya verecek mesajı olan ülkelerin burada öne çıkarak dünyanın geleceğine dair söz söylemesi gerekiyor. Sadece söz söylemek değil, bir şeyler yapmak gerekiyor. Bu çerçevede Cumhurbaşkanımızın 'Dünya beşten büyüktür.' diye başlattığı ve sonra 'Daha adil bir dünya mümkündür.' dediği konu sadece bir söylem değil, bu bizim için birçok bölgede müdahil olduğumuz birçok krizde, paylaştığımız kapasitelerle yani yapıp etmelerimizle katkı verdiğimiz ve geleceğin şekillenmesine etki ettiğimiz bir alandır." değerlendirmelerinde bulundu.

İletişim Başkanı Duran, Türkiye'nin elindeki imkanları haksızlıkların önlenmesi ve adaletin hakim kılınması için kullandığını vurgulayarak, şunları söyledi:

"Türkiye'nin Libya, Karabağ, Suriye ve Afrika'nın birçok ülkeleriyle geliştirdiği ilişkilerdeki tavrı tamamen bununla alakalı. Böyle baktığımızda Gazze soykırımından bahsetmeden konuşmamı yapamam. Gazze'de yaşananlar iki şeyi gösterdi bize. Biri, değerler etrafında dünya siyasetinin gittiğini söyleyenlerin yalancılığını, bazı ülkeler söz konusu olduğunda her şeyi nasıl kenara bıraktıklarını bize gösteren ve çıplak bir şekilde gördüğümüz bir gerçeklikti. Batı'nın o liberal olduğunu düşündüğü, söylediği şeyin artık tabutuna son çivi çakılmış oldu. Gazze soykırımı sırasında gördüğümüz ikinci taraf var, bu hepimize umut veren ve hepimizi geleceğe dair heyecanlandıran bir tepkiydi. Bugün ABD'de Filistin sempatisi, İsrail sempatisinin üstüne çıkmış durumda. Avrupa'da, İsrail'e en fazla müdahil olması gereken toplumlardaki tepkiyi hepimiz gördük."

İletişim Başkanlığı olarak hakikati korumakla ilgili bir gayret ortaya koymaya çalıştıklarını ifade eden Duran, Dezenformasyonla Mücadele Merkezi çerçevesinde bunu yaptıklarını, CİMER üzerinden Türkiye'deki vatandaşların taleplerini kamuya ileterek bunların karşılanması yönünde çaba gösterdiklerini belirtti.

"Krizler çağında insan kalmak" meselesi

TRT Genel Müdürü Mehmet Zahid Sobacı da etkinlik kapsamında bu yıl 9 farklı oturumda 4 atölye çalışmasında, sanattan dijital dünyaya, yapay zekadan iklime, spordan medya okur yazarlığına kadar birçok farklı konunun ele alınacağını söyledi.

"Krizler çağında insan kalmak" meselesini önemsediğinin altını çizen Sobacı, "İçinde bulunduğumuz krizler çağının insan üzerindeki etkisini, doğasını, ruhunu, dinamiklerini anlamadan sorunları doğru tespit edip doğru reçeteler yazmanın çok mümkün olmadığını, geleceği neyin üzerine inşa edeceğimize dair kanaatler inşa edemeyeceğimizi düşünüyorum." dedi.

Sobacı, sosyal medyanın algoritma yapısına değinerek, "Algoritmalar neyi ne kadar göreceğimize, bu dönemde kimi takip edeceğimize, neye güleceğimize, neye kızacağımıza, neye ne şekilde tepki vereceğimize müdahil oluyor, bizi yönlendirmeye çalışıyor. Bu anlamda aslında dikkatimizin bir maddi değere dönüştüğü, metalaştığı, bir ekonominin ve verinin asıl sermaye olarak görüldüğü bir platform zemininin içinde yaşıyoruz." diye konuştu.

NEXT çatısı altında bir araya getirdikleri gençleri, insanlığın ortak meselelerini konuşmaya, tartışmaya ve birlikte çözüm üretmeye davet ettiklerini aktaran Sobacı, farklı ülkelerden gelerek etkinliğe katkıda bulunanlara teşekkür etti.