İlahiyatçılar Afganistan’ı yorumladı: Köleliğin dinimizde yeri yok

Taliban, Afganistan toplumunu sınıflara ayıran yeni bir hukuki düzenleme yaptı. Bu sınıflandırmasının en altına ‘alt tabaka’ diye tarif ettiği bir sınıf koydu. Bu bölümde de ‘gulam-köle’ ifadeleri sıkça yer aldı. Bu düzenleme ‘köleliğin yasalaştırılması’ olarak yorumlandı ve eleştirildi. Bu uygulamanın İslamiyet’te yeri var mı? İşte uzmanların yanıtları:

PEYGAMBERİMİZ KÖLESİNİ AZAT ETTİ

Prof. Dr. Mahmut Kelpetin: “İslamiyet’te kölelik diye bir müessese yoktur. Sınıfa dayalı hiçbir ayrım yoktur. Bu konuda ‘din bunu emrediyor’ denilebilecek bir referans da yok. İslam’ın en başından beri ortadan kaldırmaya çalıştığı olumsuzluklardan biri zaten Mekke’deki kölelik sistemiydi. Müşriklerin peygamberimize tepkilerinin önemli sebeplerinden biri de bu. Peygamberimiz kendi kölesini azat kendi, kendiyle ve herkesle eşit tuttu. Şimdi Afganistan’da bu neye dayandırılıyor bilemiyorum. Bu bir çağ dışılık…”

İSLAM SÖMÜRÜYE KESİNLİKLE KARŞIDIR

Prof. Dr. Bekir Zakir Çoban: “İslamiyet köleliğe giden bütün yolları en baştan beri tıkamıştır. Mevcut kölelerin kurtarılması, sayılarının azaltılması için de teşvik diyebileceğimiz tedbirler almıştır. İslam ilk günlerinden itibaren sömürü düzenine karşı çıkıyor. Dünyada çoktan ortadan kalkmış bir uygulamayı yeniden ihdas etmeye çalışmak bunu da güya İslami referanslara dayandırmaya çalışmak Müslüman kimliğine zarar verecek, İslamofobi’ye hizmet edecek bir durumdur.”

MANTIKLI YÖNTEMLE KAYNAĞI KURUTULDU

Prof. Dr. Abdullah Kahraman: “İslam, köleliği bir sosyolojik vaka olarak önünde bulmuştu. Hemen kaldıramayacak, aşamalı bir yol izleyecekti. Birden bire kaldırmak, yasaklamak yerine makul ve mantıklı yöntemlerle köleliğin kaynağını kurutmaya çalıştı. Azadı teşvik etti. Bugün yeniden kölelik icat etmek, bunu da İslam’a mal etmek dinen doğru olmaz.”

‘EFENDİ-KÖLE’ İLİŞKİSİNİ MÜSLÜMANLIK KALDIRDI

Prof. Dr. Mehmet Nadir Özdemir: “Afganistan’daki bu uygulamanın İslam ile bağdaşmadığını açıkça ifade edebilir. Bazı ayetlere ve  peygamberimizin uygulamalarına bakarsak köleliğin ortadan kaldırılması için çalışmalar yapıldığını görürüz. Bazı suçların cezası, bazı günahların kefareti olarak köle azadı gösterilmiştir. İslam tarihi kaynaklarında buna dair bolca örnekler vardır.”

KURUCU RUHUN ESASLARI HATIRLANMALI

Prof. Dr. Tahsin Koçyiğit: “Çeşitli siyasi, sosyal sebeplerle kölelik bir anda kaldırılamadı. Köle azadı ibadete denk sayıldı. İnsan onurunu merkeze alan bir anlayışla efendi-köle ilişkisinin ahlaki temeli sarsıldı. Bugün İslam adına yeniden böyle bir şey icat etmeye çalışacak olanların kurucu ruhun bu esaslarını hatırlamaları gerekir.”