İkinci el kitap piyasasında yapay zeka şüphesi: Kitaplar yıkıcı tarama için mi alınıyor? Sözcü Gazetesi

İngiltere'deki bağımsız kitapçılar, son aylarda normal satış hacimlerinin çok ötesinde toplu siparişlerle karşılaşıyor. Northumberland'daki Barter Books'un sahibi Stuart Manley, haftalık 2 bin ile 3 bin kitap sattığını, ancak yakın zamanda Kanadalı bir şirketten gelen tek bir siparişin bu miktarı karşıladığını belirtti. Manley, 30 yıldır bu sektörde olduğunu ve benzer bir durumla daha önce karşılaşmadığını ifade etti.

Siparişlerin nereye gittiği belirsiz olsa da, sektör temsilcileri bunun yapay zeka şirketlerinin eğitim verisi ihtiyacıyla bağlantılı olabileceğinden şüpheleniyor. ABD'de görülen bir telif hakkı davasının ardından, Anthropic'in yapay zeka sistemlerini eğitmek için kitapları kullandığı ortaya çıktı. Mahkeme, Anthropic'in bu kullanımını "son derece dönüştürücü" bularak telif hakkı ihlali olmadığını kararlaştırdı.

Mahkeme belgelerinin gizliliğinin kaldırılmasıyla, Anthropic'in Claude adlı sohbet robotunun eğitimi sırasında kitapların imha edildiği görüldü. Şirket, veri toplama programlarının nadir veya antika kitap satın alıp imha etmediğini savunsa da, "Panama Projesi" olarak adlandırılan iç proje, dünyadaki tüm kitapların "yıkıcı şekilde taranması" hedefini taşıyor.

Bu yöntemde kitaplar endüstriyel tesislere gönderiliyor, sırtları çıkarılıp sayfaları yüksek hızda taranıyor ve geriye kalan fiziksel parçalar geri dönüştürülüyor. Manley, Panama Projesi'nin kendisi için yeni bir isim olsa da, benzer tartışmaların ikinci el kitap çevrelerinde uzun süredir devam ettiğini kaydetti.

Oxford Üniversitesi'nden Profesör Emily Hudson, İngiltere'deki telif kurallarının ABD'dekilerden farklı olduğunu vurguluyor. Hudson'a göre, İngiltere'de eğitim kütüphanesi oluşturmak ve materyalleri yapay zeka eğitimi için kopyalamak, genellikle telif hakkı sahibinin iznini gerektiriyor. Bu nedenle yapay zeka şirketleri, İngiltere'de ABD'den farklı bir hukuki çerçeveyle karşı karşıya kalabilir.

Kitapçılar arasında da ikilem var. Kuzey Londra'daki Walden Books'un sahibi David Tobin, uzun süredir satılmayan kitapların alıcı bulmasını olumlu bulsa da, bu kitapların yok edilmesini üzücü bulduğunu söyledi. Edinburgh'daki McNaughtan's kitapçısının sahibi Derek Walker ise, 18. yüzyıldan kalma tek bir örneği olan bir kitabın imha edilmesinin büyük bir kayıp olacağını belirtti.

Siparişlerde Latince metinlerden kovboy romanlarına kadar geniş bir yelpaze bulunuyor. Uzmanlar, bu çeşitliliğin yapay zeka eğitimine işaret edebileceğini, özellikle nadir metinlerin büyük dil modellerine yeni veri kaynakları sağlayabileceğini değerlendiriyor. Hangi şirketlerin bu alımları yaptığı ve kitapların tam olarak ne amaçla kullanıldığı henüz net değil.