İki dev fay hattı aynı anda kırılabilir: 160 yıllık enerji birikti Sözcü Gazetesi

Hawaii Üniversitesi Manoa kampüsündeki araştırmacılar, San Andreas ve San Jacinto fay zonlarında benzeri görülmemiş düzeyde bir gerilim biriktiğini tespit etti. Son büyük kırılmanın üzerinden 160 yıl geçmesi nedeniyle biriken bu stres, bölgede her iki fay sistemini birden kapsayacak devasa bir tam kırılma ihtimalini doğurdu.

FAY HATLARINDAKİ ENERJİ BİRİKİMİ NEDEN EN YÜKSEK SEVİYEDE?

Jeofizik Araştırmaları Dergisi: Katı Dünya'da yayınlanan çalışmaya göre, fay hatlarındaki gerilim benzeri görülmemiş seviyelere ulaştı. Çalışmanın baş yazarı Lilian Burkhard, gerilim seviyelerinin son bin yılda gözlemlenen en yüksek değerlerin üzerinde olduğunu belirtti. Büyük depremlerle boşalması gereken bu enerjinin, son büyük kırılmadan bu yana 160 yıl geçtiği için tehlikeli şekilde birikmeye devam ettiği vurgulandı.

CAJON GEÇİDİ BİR GÜVENLİK MEKANİZMASI OLABİLİR Mİ?

Yapılan araştırmalar, Güney Kaliforniya'daki Cajon Geçidi'nin iki fay hattındaki depremlerin eş zamanlı gerçekleşmesini önleyen bir güvenlik bariyeri olabileceğini gösteriyor. Ancak uzmanlar, bu geçidin aynı zamanda ortak bir kırılmayı kolaylaştırma riski barındırdığına da dikkat çekiyor. Kırılma anında iki fay sistemindeki stres seviyelerinin birbirine yakınlığı, geçidin nasıl bir rol oynayacağını belirleyecek.

İKİ FAY HATTI AYNI ANDA KIRILIRSA NE OLACAK?

Bilimsel verilere göre, San Andreas ve San Jacinto fay hatlarının aynı anda kırılması durumunda ortaya çıkacak sarsıntı çok daha yıkıcı bir etki yaratacak. Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde Los Angeles, San Bernardino, Riverside ve Coachella Vadisi gibi yoğun nüfuslu bölgelerin doğrudan etkileneceği ifade ediyor.

DEPREM TARİHİ HANGİ YÖNTEMLERLE MODELLENDİ?

Araştırmacılar, bölgenin 1000 yıllık deprem geçmişini bilgisayar ortamına aktararak bu risk analizini gerçekleştirdi. Kapsamlı jeolojik veriler; yer değiştirmiş tortuların radyokarbon tarihlemesi ve ağaç halkalarının incelenmesi yöntemiyle yeniden oluşturuldu. Elde edilen nicel verilerin, ulusal ve küresel deprem tehlikesi araştırmalarına önemli bir temel sunduğu belirtildi.

RESMİ MAKAMLARDAN VATANDAŞLARA HANGİ UYARILAR YAPILDI?

Uzmanlar bu araştırmanın kesin bir deprem tarihi tahmini olmadığını, ancak risk senaryolarını netleştirdiğini vurguluyor. Kaliforniya eyalet yönetimi ise sakinlerin ve bölgeye seyahat edeceklerin acil durum planı hazırlamasını tavsiye ediyor. Depremlerin aniden ve uyarı vermeden gerçekleşebileceği hatırlatılarak altyapı ve bireysel hazırlığın önemine dikkat çekiliyor.