İhmaller zinciri, Gebze deki yeni bina neden çöktü?

Kocaeli'nin Gebze ilçesinde bir binanın çökmesi, deprem yönetmeliğini ve güvenli binalar konusunu bir kez daha gündeme getirdi. Gebze'de çöken binanın 2013 yılında inşa edildiği öğrenilirken, henüz 12 yıllık bir binanın neden çöktüğü de merak konusu oldu. Uzmanlar, binanın beton yapısı, zemin yapısı, zemin etütleri, kolon sistemi, bunların hepsinin uygun yapılması gerektiğinin altını çiziyor. 2024 yılında ise Türkiye genelinde kendi kendine çöken tam 17 bina olduğu biliniyor. 

Söz konusu binanın kat karşılığı verilen bir bina olduğu altında bir eczane içerisinde ise 3 tane dubleks olduğu ve 3 aileden ikisinin olay anında dışarda olduğu öğrenildi. Kalan dairede ise bir kiracının yaşadığı ve 5 kişilik bir aile oldukları kaydedildi. Bu aileden ise 4 kişi yaşamını yitirdi. Maraş depremlerinin ardından yayınlanan TÜİK verileri yeni binaların da çöktüğünü destekliyor. Depremden zarar gören toplam 10 şehirdeki tüm konutların yüzde 51,8’i 2001 yılı ve sonrasında inşa edilmesi dikkat çekici. Yine, en büyük yıkımın yaşandığı Kahramanmaraş’ta konutların yüzde 60’tan fazlası 2001’den sonra inşa edildiği de biliniyor. 

Yapı Denetim Kuruluşları Birliği Genel Başkanı Ramazan Fırat Toraman ise konuya ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu: "Teknik heyet incelemesi sürüyor fakat elimize ulaşan bilgilere dayanarak şunu söyleyebilirim ki, bina üç dubleks şeklinde ve imara aykırı bir şekilde yapılmış. En üst katına eklenti yapılmış. Bu binanın merkezi ağırlık kuvvetini etkiliyor. Fakat burası halen asma kat ve  normal katlara zarar veriyor. Zeminin sağlamlığı da büyük bir etken. 2019'da deprem yönetmeliği revize edildi ama projede aykırı bir çıkıntı varsa bu durumda en küçük  beton parçası bile binaya zarar veriyor. Yani binanın özellikle yapı denetim bittikten sonraki eklentileri çok önemli. Çoğu binada, iskan alındıktan, yapı denetim işi bittikten sonra üzerine ekstra bir müdahale oluyor. Bu da binanın ağırlık merkezine ciddi zarar veriyor."

Binanın neden çöktüğü ile ilgili konuşan İnşaat Mühendisleri Odası eski Başkanı Cemal Gökçe şunları söyledi:

"Müteahhitlik sisteminde, yapı denetimde, şantiye şefliğinde, malzeme seçim ve kullanımında, yapı kullanımında, yer seçiminde ve temel yapımında, mühendislik eğitiminde sorunlar olabilir. Bina bunlardan hepsi ya da birkaçı nedeniyle çökmüş olabilir. Türkiye'de müteahhitlik sisteminin baştan sona yenilenmesi gerekiyor."

"Bina yeni ancak hazır beton kullanıldığı ve teknik şartlara uygun yapıldığı söyleniyor" diyen Gökçe, "Dolayısıyla biz de incelemeden, projesine bakmadan, beton değerlerine bakmadan, yerinde incelemeden bir şey söyleme şansımız yok. Malzeme yetersizliğinden kaynaklanmış olabilir. Yeni binalar da çökebilir bunu daha önce yaşadık, kolon kesilmesinden kaynaklanabilir, yanından metro geçtiği de söyleniyor, kapsamlı bir inceleme yapmak şart" ifadelerini kullandı. Türkiye'deki tüm yapıların denetlenmesi gerektiğinin altını çizen Gökçe, "Özellikle altında iş yeri olan binalar incelenmeli. Problemli olanlar yıkılmalı, diğerleri ise güçlendirilmeli" diyerek değerlendirmelerini noktaladı. 

[email protected]

Kaynak: Web Özel