Iğdır da temiz nefes için mücadele

Yurdun en doğusunda, Aras Dağları ile Ağrı Dağı'nın eteklerinde yer alan Iğdır'ın şehir merkezi, Türkiye'nin ve Avrupa'nın en kötü hava kalitesine sahip yerleri arasında bulunuyor.

Bilim insanlarının, hava kirliliğinin rüzgar sirkülasyonu olmamasından kaynaklandığını belirttiği Iğdır'da, PM10 (partikül madde) oranı 300'ün üzerinde seyrediyor.

Bir süre önce 200-300 değerleri arasında "Çok Sağlıksız" olarak yer alan Iğdır, son günlerde ise 300'ün üzerindeki PM10 değeriyle "Tehlikeli" olarak listeleniyor.

Endeksin son ve en riskli basamağı olan "Tehlikeli" kademesine yükselen Iğdır'da kirlilik adeta bir sis tabakası oluşturuyor.

Iğdır Valiliği ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü hava kirliliğiyle mücadele için ilgili kurumlarla koordineli çalışma yürütürken çevre ekipleri ise sahada kontrollerde bulunuyor.

Ekipler, sanayi bölgelerindeki fabrikaları, oto sanayi sitesindeki esnafları ve merkeze bağlı mahalle ve köylerdeki evleri gezip kötü yakıt kullananlara cezai işlem uyguluyor.

Kirlilikle mücadelenin en önemli adımlardan olan doğal gaz dönüşümünü artırmak için maddi imkanı olmayan hanelere, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca gönderilen 672 kombi dağıtıldı.

Öte yandan, Iğdır Valiliğince, kirlilikle en iyi mücadele yolu olan orman oluşturulması için 3 bin dönümlük alanda "Millet Ormanı" çalışmaları başlatıldı.

Iğdır Valisi Ercan Turan, Iğdır'da belli aralıklarla anket yapıldığını, şehrin en önemli sorunlarının başında hava kirliliğinin geldiğini söyledi.

Şu an Iğdır'ın en büyük probleminin hava kirliliği olduğunu vurgulayan Turan, "Bu konuda (hava kirliliği) çalıştaylar yaptık, yerel yönetimlerimizin, üniversitelerimizin, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımızın ekipleriyle bir Temiz Hava Eylem Planı oluşturduk. Burada yerel yönetimlerimize, genel idaremize, kamu kurumlarımıza görevler verdik. Dönem dönem yine istişare toplantıları yapıyoruz. Bu kapsamda ben bir özel teşekkürü Sayın Bakanımız Murat Kurum'a ve milletvekilimiz Cantürk Alagöz'e sunmak istiyorum." dedi.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'u ziyaret ettiklerini ve bu konuyu ele aldıklarını belirten Turan, "2 sene önce gittiğimizde alicenaplıklarını esirgemediler. Iğdır'ın yüzde 80'i doğal gaza geçti, yüzde 20'lik kısmı geçmedi. Geçmemesinin birçok sebebi var. Altyapıda sıkıntılar var, imarla ilgili sıkıntılar var. Bu sıkıntıları da hızlı şekilde çözmek istiyoruz. Yerel yönetimlerimizle istişare halindeyiz. Bunu çözdükten sonra Iğdır'ın tamamını doğal gaza kavuşturacağız." diye konuştu.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığından da 25 milyon lira ödenek alındığını dile getiren Turan, şöyle devam etti:

"Yatırım planında ödenek yoktu, sağ olsun Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanımız ve milletvekilimiz Cantürk Alagöz 25 milyon lira ödenek çıkarttılar, doğal gaz yatırımları da tekrar inşallah imardaki problemler halledildikçe hız kazanacak. Iğdır'daki hava kirliliğinin temel sorunu doğal gaz kaynaklı değil, Çevre Bakanlığımızın ölçümleri var, toz kaynaklı. PM dediğimiz partikül madde oranı çok yüksek. PM oranları bazen 500'lere, 600'lere vuruyor. Tabii bunun da en büyük sebebi Iğdır gelişmekte olan bir kent, altyapı sorunları var, altyapısının eksik olmasından kaynaklanıyor. Yollarımızın tamamı asfalt değil, toza mahkum. En önemli problem nedir derseniz Iğdır'la ilgili, burada yağmur drenaj sistemleri şimdiye kadar hiç düşünülmemiş. Yerel yönetimlerimizle görüşüyoruz. Buraya bir yağmur drenaj sistemleri kazandırılırsa çünkü toz aşağıya çöküyor, bu çamur oluyor. Çamur hiçbir yerde atık sirkülasyon sistemine de girmiyor. Toz yerde kaldığı için araçlar kurutuyor, tekrar bu toz havaya kalkıyor."

İnşaat çalışmalarının da kirlilik yarattığının altını çizen Turan, "İnşaat sayımız çok fazla, Iğdır şantiye gibi. Bu inşaatların da havada yarattığı partikül madde oranları var. Bazı mahallelerimiz, kırsal mahallelerimizde tezek yakılıyor. Ondan sonra kalitesiz kömür yakılıyordu, şu an Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ekiplerimiz alanı denetledi. Kalitesiz kömürlerin satıldığı görüldü ve bunlara yönelik de işlemler yapıldı, çok ciddi cezalar da yazıldı çünkü hava kalitesi bizim için son derece önemli." diye konuştu.

Hava kirliliğiyle mücadele için en önemli önlemlerden biri olan ağaçlandırma için kent genelinde adeta seferberlik ilan edildiğini belirten Turan, şunları kaydetti:

"Iğdır merkezinde 3 bin dönüm arazi bulduk, buraya gelir getirici ağaçlar dikiyoruz. İleride yetiştiği zaman Iğdırlı vatandaşlarımız buradan gelir de elde edecek. Badem, sulak yerlerde ceviz, akasya ormanları yapıp bal ormanları yapacağız. Iğdır merkezinde 'Millet Ormanı' yapacağız. 3 bin dönüm ağaçlandırma çalışmalarına başladık. Iğdır Üniversitemiz, Allah razı olsun, rektörümüz gayretli 750 dönüm çok ciddi ağaçlandırma seferberliğimize katkı sundu. Tüm kamu kurumlarımız, yerel yönetimlerimiz ağaçlandırma seferberliğine katkı sunuyorlar, görüyorum gayretleri de var. Tabii ağaçlandırma önemli. Havada tozu emen ağaç türleri var. Kuraklığa dayanan ağaç türleri var. Bunlara ağırlık veriyoruz."