İçişleri Bakanlığı raporundaki ‘istemsiz bekarlar’

İçişleri Bakanlığı İç Güvenlik Stratejileri Dairesi Başkanlığı’nca hazırlanan 38 sayfalık “Sosyal Medyanın Çocuklar Üzerindeki Etkisi” raporunda, dikkat çeken tespitlere yer verildi:

- “Çocuklara yönelik çevrimiçi riskler bakımından örnek vaka olarak ‘istemsiz bekarlar’ öne çıkıyor. Yani ‘karşı cinsle iletişim kuramayan bireyler’ veya ‘karşı cinsle, cinsel veya romantik ilişki yaşamayanların’ dijital mecralar üzerinden ‘kadınlara yönelik öfke ve ayrımcılıkla dolu, erkek egemen bir alt kültüre’ dönüştüğü gözlenmekte.

- Dijital mecralardaki Incel gruplarında, erkeğin mutlak üstünlüğü, tecavüzü meşrulaştırma, kendine acıma, kendinden nefret etme, ırkçılık gibi söylemler dikkat çekiyor.

- Tespit edilen, ‘901 Grubu, Gulyan Grubu, C31K-C7K (Cehennemin 7 katı), İsrail Duyurular’ gibi grupların çoğunda, çocuklara zorbalık, cinsel taciz, tehdit, şantaj, kredi kartı kopyalama, kişisel verileri ele geçirme, hayvanlara şiddet, dini değerlere, Atatürk’e hakaret gibi birçok suç işlendiği ortaya çıkarıldı. Bu gruplarla bağlantılı gözaltına alınan şahısların çoğu 18 yaşından küçük.

- Türkiye’de yaşanan şiddet içerikli son olaylar ve olayları yapan kişilerin, dijital mecralar aracılığıyla ‘Incel’ gibi akımların psikolojik tahribatından etkilendiği, bunların Discord ve Telegram gibi uygulamalar üzerinden birbirleriyle iletişim sağladıkları belirlendi.

- Sayıları tam olarak bilinmese de Türkiye’de de azımsanmayacak sayıda ‘Incel’ üyesi var. Kadın düşmanlığı, ırkçı söylemler, şiddeti meşrulaştırma gibi kavramların yanında diğer ülkelerdeki gruplardan farklı olarak ‘yoksulluk’ da öne çıkarılıyor. Gruplar ‘yoksul’ ve ‘çirkin’ olmalarının ‘kadınlara erişememelerinin önündeki en önemli engel’ olarak görüyor.

SİBER ZORBALIK

- Sosyal medyanın birincil etkilerinden biri, kişilerin sosyal ilişkilerinde meydana gelen değişiklikler. Yüz yüze iletişim becerilerini olumsuz yönde etkilerken, empati eksikliği gibi sorunlara yol açıyor. Sosyal becerilerin zayıflaması ve duygusal gelişimde eksiklikler gibi olumsuz sonuçlar doğuruyor. Çocuklarda dijital bağımlılık, siber zorbalık, çevrim içi taciz, dezenformasyon, radikalleşme, mahremiyet ihlallerini de beraberinde getiriyor. Özellikle çocuklar, internet üzerinde yanlış bilgilere ve dezenformasyona, psikolojik veya cinsel zorbalık içeren siber saldırılara, uygunsuz ve konusu suç teşkil eden içeriklere maruz kalabiliyor.”

TÜRKİYE’DE İLK INCEL CİNAYET

- “İstemsiz bekarlar” gruplarına üye olanların intiharlarında ‘yanında birilerini daha götürme düşüncesi’ olduğu, kendilerini öldürme girişimlerinde kitlesel saldırı eylemlerine başvurduğu gözleniyor. Türkiye’de de kendini ‘istemsiz bekarlar’ (Incel) olarak nitelendiren ya da bu ideolojik ve terminolojik çerçeve içinde birbirleriyle bağlantılı olan topluluklar var.

- İstanbul’da 2024’te iki kadını öldüren Semih Çelik’in cinayetler sonrası incelenen kişisel eşyalarında ‘Incel’ gruplarının figürlerine yönelik materyaller ele geçirildi. Dijital platformlar üzerinden ‘Incel’ grupları ile bağlantısı olduğu ortaya çıktı.

ÖNERİLEN TEDBİRLER

- Raporda, özellikle çocukların sosyal medya kullanımı için alınması gereken tedbirler şöyle sıralandı:

- Çocukların sosyal medya kullanım sürelerinin kısıtlanması.

- Canlı yayında ödeme yapmak gibi çevrimiçi faaliyetlerinin engellenmesi.

- Aşırı kullanımı sınırlayan uygulamaların telefonuna yüklenilmesi.

- Çocuk program ve uygulamalarına yönelik yarışmaların düzenlenmesi.

- Güvenli internet hizmeti gibi koruma mekanizmalarının tanıtımı.

- Tüm yaş gruplarına yönelik bir strateji belgesi ve eylem planı hazırlanması.

- Eğitim müfredatına medya okuryazarlığıyla ilgili dersler konulması.

- Eğitimcilere, öğretmenlere, çocuk ve gençlerle çalışanlara, yaş grubu, yaşanılan bölge durumu, inanış ve kültüre göre farklılaştırılmış eğitimler verilmesi.

- İnternete erişimde güvenlik duvarları üzerinden ebeveyn kontrolünün yanı sıra, uygunsuz içeriğe erişimi engelleyecek önlemler alınması.

- Çocukları dijital ortamda koruma çabalarının artırılması.