İBB den 6 maddede trafiğe karşı stratejik eylem planı

İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Ulaşım Dairesi koordinasyonunda düzenlenen İstanbul Ulaşım Çalıştayı ile kentin plansız büyümesinin getirdiği trafik yoğunluğunun yönetiminden ulaşımda afet dayanıklılığına, toplu ulaşım entegrasyonundan ulaşım hizmetlerinin kalitesi ve verimliliğine kadar 6 ana temada hazırlanan stratejik eylem planı kamuoyuna sunuldu. Bu buluşma ve sonuçları, İBB tarafından 2019 yılında gerçekleştirilen 'İstanbul Sürdürülebilir Ulaşım Kongresi' ile başlatılan ortak akıl ve katılımcı yönetim sürecinin, bizzat İstanbulluların önerileriyle şekillenmeye devam eden en güncel halkalarından birini oluşturuyor.

Ulaşım Dairesi koordinasyonunda, İstanbul Planlama Ajansı (İPA) Florya Kampüsü’nde 21 Ocak'ta düzenlenen ve İBB Başkanvekili Nuri Aslan ve İBB Genel Sekreteri Prof. Dr. Volkan Demir’in açılış konuşmaları ile başlayan "İstanbul Ulaşım Çalıştayı”, İstanbul’daki 61 üniversiteden akademisyenlerin, 39 ilçe belediyesinden teknik bürokrat ve çalışanların, ulaşım sektöründe hizmet veren uzman profesyonellerin ve ulaşım esnafının geniş katılımıyla gerçekleştirildi. Farklı sektörlerden oluşan geniş ve kapsayıcı heyet, İstanbul’un ulaşımına dair temel sorun ve çözüm önerilerini masaya yatırdı.

Çalıştay kapsamında ele alınan 6 tema; İstanbul’un sadece bugünkü trafik sorununa değil, gelecekteki makroformuna, olası nüfus hareketliliğine ve afet risklerine karşı da kapsamlı bir savunma hattı oluşturuyor. Bu rota; fiziksel yatırımları teknolojik çözümlerle birleştiren, esnafın refahı ile vatandaşın konforunu aynı paydada buluşturan ve en önemlisi "akıllı şehir" mimarisini ulaşımın merkezine koyan bir vizyon sunuyor. Bilim Kurulu’nun değerlendirmesine sunulan İstanbul’un ulaşım anayasasını oluşturacak 6 stratejik tema şöyle:

Kesintisiz aktarma ve entegrasyon: Raylı sistemlerin ana omurga kabul edildiği bu temada, ulaşımın tüm unsurlarının birbirine fiziksel ve dijital olarak bağlanması hedefleniyor. Bu kapsamda, toplu ulaşım hatları arasında zaman entegrasyonu ile bekleme sürelerinin azaltılması, toplu ulaşım istasyonlarına mikromobilite erişilebilirliği ve kentin çeperlerindeki minibüslerin İstanbulkart sistemine tam dahil edilmesi öncelikli adımlar arasında yer alıyor. Yapay zeka destekli yönlendirmeler ve fiziki düzenlemeler ile aktarma noktalarının sadece bir geçiş alanı değil, konforlu birer erişim merkezi olarak yapılandırılması öngörülüyor.

Trafik tıkanıklığının azaltılması talep yönetimi: Bu temada İstanbul trafiğinin yalnızca fiziksel altyapı ile değil, özel araç kullanımı talebinin yönetilmesi, zaman planlanması ve davranış değişiklikleri ile çözülebileceği üzerine bir vizyon sergileniyor. Stratejik yol haritası; kademeli ve esnek mesai saatlerinin teşvik edilmesini, otopark bölgesel ücretlendirme politikalarının kurgulanmasını, başta Tarihi Yarımada olmak üzere düşük emisyon alanlarının belirlenmesini ve bu alanlara özel araç girişinin kısıtlanmasını öngörüyor. Ayrıca "Park Et Devam Et" sistemleriyle sürücülerin kent merkezine girmeden toplu taşımaya yönlendirilmesi amaçlanıyor.

Trafik tıkanıklığının azaltılması karayolu ve altyapı: Mevcut yol ağını etkin ve verimli kullanmayı hedefleyen; akıllı trafik yönetimi, bütüncül ve noktasal geometrik iyileştirmeler ve öncelikli koridor yatırımlarıyla kapasite sürekliliğini sağlayan bir karayolu/trafik yönetiminin geliştirilmesi vizyonu ön plana çıkıyor. Stratejik yol haritası; ana yolların trafik tıkanıklığı yaşanan yerlerinde iyileştirmeye yönelik projelendirme ve uygulama çalışmalarını, gerçek zamanlı trafik yönetimi uygulamalarının yaygınlaştırılmasını, toplu ulaşım öncelikli şeritlerin ve koridorların geliştirilmesini önceliklendiriyor.  Ayrıca karayolu kapasitesinin etkin kullanımının sağlanması amacıyla; trafik denetim yetkisinin yerel yönetimlerle paylaşılması ile araç park ve ihlal yönetiminin güçlendirilmesini öneriyor.

Makroform ve ulaşım ilişkisi: Günümüze kadar süregelen plansız gelişme kaynaklı ulaşım sorunlarının kontrol altına alınabilmesi adına; arazi kullanımı ve ulaşım planlamasının paralel yürütülmesi stratejisi benimsendi. Yeni önerilen çekim merkezleri ile toplu ulaşım ilişkisini kuran ve kentsel hareketliliği dengeli biçimde yöneten mekan-ulaşım entegrasyonu ön plana çıktı. Kent bütününde iş, konut ve okul fonksiyonlarının bütüncül olarak planlanması ile zorunlu yolculuk sürelerinin azaltılması bu temanın temelini oluşturuyor.

Dayanıklı ulaşım planlaması: Olası bir afet durumunda, İstanbul’un ana ulaşım ağının kesintisiz işlerliği hedefleniyor. Stratejik yol haritası; kritik köprü ve viyadüklerin öncelikli olarak güçlendirilmesini, acil ulaşım yolları ve tahliye koridorlarının hiçbir engel olmaksızın işlevsel kalmasını sağlayacak düzenlemeleri kapsıyor. Ayrıca afet anında kesintisiz iletişim ve koordinasyon için kurumlar arası veri paylaşım protokollerinin güçlendirilmesi stratejik bir zorunluluk olarak belirlendi.

Ulaşım esnafı ile hizmet kalitesinin güçlendirilmesi: Sektörün sahadaki temsilcileri olan ulaşım esnafının hizmet kalitesini artıracak adımlar strateji belgesinde yer alıyor. Şoför eğitimlerinin standartlaşması, Elektronik Ulaşım Yönetimi Lisansı'nın hayata geçirilmesi ve esnafın gelir çeşitliliğinin desteklenmesi hedefleniyor. Bu strateji ile hem kayıt dışı taşımacılıkla mücadele edilmesi hem de toplu taşıma hizmetinin prestijinin artırılması amaçlanıyor.

İBB'den 2019 yılından beri ulaşımla ilgili yapılan çalışmalara ilişkin şu bilgilendirme yapıldı:

"2019 yılında düzenlenen İstanbul Sürdürülebilir Ulaşım Kongresi’nde 'ortak akıl' ile alınan kararlar, geçen 5 yılda İstanbul’un çehresini değiştiren somut yatırımlara dönüştü. Bu süreçte raylı sistem hamlesiyle 65,1 km uzunluğunda 6 yeni metro hattı ve 62 istasyon hizmete alınırken, raylı sistemin toplu ulaşımdaki payı yüzde 35,5’ten yüzde 43’e, günlük yolculuk sayısı ise 2,7 milyondan 4 milyon seviyesine ulaştı. Toplu ulaşım kalitesini artırmak adına İETT filosuna 785 yeni araç ve 250 elektrikli otobüs dahil edilirken, ulaşımda gece seferleri dönemi başlatıldı ve TAHKUK ile TUDES gibi denetim mekanizmaları hayata geçirildi.

Sadece toplu taşıma değil, aktif ulaşım ve altyapıda da dev adımlar atıldı; İstanbul genelinde bisiklet yolu ağı 569 km’ye ulaştırıldı, 21 bin 420 araç kapasiteli 67 yeni otopark ve 10 bin araçlık 'Park Et Devam Et" alanı şehre kazandırıldı. Şehrin düğüm noktalarını çözen 250 kavşak yapımı tamamlanırken, diğer birçok noktada ise projelendirme ve imalat süreçleri devam etmektedir.

Taksi sorununun çözümü için araç sayısı 17 bin 395’ten 20 bin 311’e çıkarılmıştır. 2500 adet Uygulama Bazlı Taksi İstanbulların hizmetine sunmak için aldığımız karar doğrultusunda takside digital dönüşümü başlatıldı. Uygulama bazlı taksiler, vatandaşlarımızın kolayca erişebilecekleri taksi hizmeti sunarken, diğer taraftan ulaşım esnafımız için verimliği amaçlıyor. İlgili başvuru şartları altında tüm vatandaşlar satın alabileceği yeni Uygulama bazlı taksilerimizi, vatandaşlara sunmaya devam edilecek.

Sosyal belediyecilik vizyonuyla ulaşıma erişimi kolaylaştıran İBB, 861 binden fazla anneye 'Anne Kart' ve iş arayan vatandaşlara destek kartları sunarak ulaşımı bir haktan öte sosyal bir desteğe dönüştürdü.