Hypertopographics Lumen Ödülü’nde finale kaldı

Yönetmen ve yapay zekâ sanatçısı Alkan Avcıoğlu, dünyaca ünlü fotoğraf ustası Edward Burtynsky ile hayata geçirdiği “Hypertopographics” projesiyle çağdaş sanat ve teknoloji dünyasından prestijli bir uluslararası başarıya imza attı. İkili, sanat ile teknoloji arasındaki ilişkiyi sorgulayan yenilikçi yapıtları ödüllendiren ve dijital sanat dünyasının en önemli platformlarından biri olan Lumen Ödülü’nün (The Lumen Prize) 2026 finalistleri arasında yer aldı.

Bu yıl 15. yılını kutlayan Lumen Ödülü, 82 ülkeden yapılan 2200’ün üzerindeki başvuruyu titiz bir değerlendirme sürecinden geçirdi. Tate, V&A Museum, Whitney Museum, Central Saint Martins ve Goldsmiths University gibi dünyanın önde gelen sanat kurumlarının küratörlerinden oluşan uluslararası jüri; Alkan Avcıoğlu ve Edward Burtynsky imzalı “Hypertopographics” çalışmasını finalist ilan etti.

Türkiye’den Refik Anadol’un 2019’da Gold Award kazandığı yarışmada, Avcıoğlu ve Burtynsky’nin projesi bu yıl “Sistemler & Yapılar” kategorisindeki seçkin eserler arasında öne çıkıyor.

Troya Müzesi ve Contemporary Istanbul’da sergilenecek

Seriden eserler en son Temmuz ayında New York’taki Heft Gallery’de sergilendi. Türkiye’de son olarak Edirne Bienali kapsamında gösterilen seri, önümüzdeki dönemde Çanakkale Bienali kapsamında Troya Müzesi’nde sanatseverlerle buluşacak. Eylül ayında ise Contemporary Istanbul’da DifoArt sunumuyla, seriden daha önce Türkiye’de sergilenmemiş bir eser ilk kez izleyici karşısına çıkacak.

Alkan Avcıoğlu: “Yeni ve yoğun bir dilin peşindeyim” Alkan Avcıoğlu

Bu başarıyla ilgili değerlendirmede bulunan Alkan Avcıoğlu, şunları söyledi: “Baş döndüren bir hızda, bilgi bombardımanı altında yaşadığımız bir çağdayız. Gerçekliğin katmanları algımızı aşıyor. Sanat ve sinema çalışmalarımda böylesi bir dünyayı anlatabilecek yeni ve yoğun bir dilin peşindeyim. Bu yeniliğin Lumen Ödülü gibi prestijli platformlarda takdir bulması benim için çok değerli.”

Dünyaca ünlü bir ustayla iş birliği

Observer tarafından “çığır açıcı” ve “büyüleyici” olarak tanımlanan “Hypertopographics”, günümüzün endüstriyel, altyapısal ve teknolojik sistemlerinin artık tek bir bakışla kavranamayacak kadar büyüdüğü bir dünyaya odaklanıyor. Avcıoğlu’nun yapay zekâ modelleriyle, çok aşamalı ve deneysel süreçler üzerinden geliştirdiği yenilikçi görsel dil; çağımızın aşırılığını baş döndürücü, çok katmanlı ve çok perspektifli bir yapıyla görünür kılıyor.

Edward Burtynsky

Projede Avcıoğlu’na, kırk yılı aşkın kariyeriyle çağdaş fotoğrafın en önemli isimlerinden biri olan ve eserleri 80’den fazla müzenin koleksiyonunda yer alan Edward Burtynsky eşlik ediyor. “Hypertopographics”, bu ölçekte uluslararası itibara sahip bir sanat projesi olarak, yapay zekânın çağdaş sanat dünyasındaki kabulünü ileri taşıyan öncü iş birliklerinden biri olarak öne çıkıyor.

Yapay zekâ sanatında öncü bir kariyer

2022 yılında çok yönlü kariyerini geride bırakarak yapay zekâ ile hikâye anlatımına odaklanan Avcıoğlu; Paris Photo, Art Basel, Zona Maco ve PhotoVogue gibi fuarlarda yer alan ilk yapay zekâ sanatçılarından biri oldu. Christie’s’in düzenlediği ilk yapay zekâ sanat müzayedesine seçilen sanatçı, üç yıl üst üste Paris Photo’da eserleriyle yer aldı ve geçtiğimiz yıl fuara resmi panelist olarak davet edildi. Fotografik gerçekliğin sınırlarını araştıran üretimiyle dikkat çeken sanatçı; yeni sezonda Türkiye, Fransa, ABD, Almanya, İtalya ve Meksika’da üç kişisel sergi ve altı grup sergisiyle sanatseverlerle buluşacak.

Avcıoğlu ayrıca, tamamı yapay zekâ araçlarıyla üretilen ödüllü filmi 'Gerçek Ötesi' (Post Truth) ile de sinemada yeni nesil üretim pratiklerinin öncü örneklerinden birine imza attı. 25’in üzerinde uluslararası film festivaline seçilen belgesel, uluslararası ve köklü festivallerde yarışan ve ödül kazanan ilk yapay zekâ filmi olarak sinema tarihine geçti. Avcıoğlu, önümüzdeki dönemde Vikki Bardot’un yönettiği 'Uyuyan Kadın' (A Woman Asleep) filminde ortak senarist ve ortak yapımcı olarak izleyici karşısına çıkacak.

Hypertopographics

Edward Burtynsky & Alkan Avcıoğlu (2025)

Hypertopographics, dünyaca ünlü fotoğraf sanatçısı Edward Burtynsky ile yapay zekâ sanatçısı Alkan Avcıoğlu’nun ortak çalışmasıyla geliştirilen yeni bir görsel kavram ve üretimdir. 1970’lerin etkili “New Topographics” hareketini genişleten ve yeniden yorumlayan bu yaklaşım, günümüzün ezici ölçekteki endüstriyel yapıları, teknolojik karmaşası ve küresel iç içeliğini mercek altına alır. Ortaya çıkan eserler, yeryüzüne dair yerleşik algıları sarsan yenilikçi bir görsel dilin ifadesi olarak, sonu gelmeyen bir üretim ve tüketim endüstrisinin biçimlendirdiği çevrelere dair eleştirel bir yaklaşım sunuyor.

Özünde, Hypertopographics, insanlığın inşa ettiği fakat tam anlamıyla kavramakta zorlandığı devasa sistemlerle olan karmaşık ilişkisine yönelik eleştirel bir ayna işlevi görür. Bu yaklaşım, giderek daha fazla düğümlenen bir dünyada anlamlı bir yön bulma kapasitemizi sorgularken, yarattığımız sistemlerle onları ölçek ve etkileri bakımından yönetme gücümüz arasındaki uyumsuzluğu görünür kılar. Sonuçta eserler, aşırılığın tanımladığı bir hipergerçeklik içinde, insanlığın kendi anlayışını sürekli aşan izlerini araştıran metaforik bir keşfe dönüşür.