Hürmüz gerilimi piyasaları sarstı: Enerji fiyatları ve jeopolitik riskler yön arıyor Sözcü Gazetesi

Küresel piyasalar, Orta Doğu'daki çatışmaların gölgesinde enerji fiyatlarının odakta olduğu haftaya karışık bir seyirle başladı.

ABD ve İsrail'in 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırı başlatmasının ardından Orta Doğu'da bölgeye yayılan gerilim piyasaların yönü üzerinde etkili olmayı sürdürürken, bölgeden gelen haber akışı yakından takip ediliyor.

İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçişleri neredeyse tamamen durdurması, küresel enerji tedarik ağını derinden sarsarken, artan petrol fiyatları küresel çapta enflasyon endişelerini güçlendirdi. Artan risk algısı ve belirsizlik, yatırımcıların temkinli davranmasına neden olurken, ABD Başkanı Donald Trump'ın açıklamaları yatırımcıların odağında bulunuyor.

Dün konuşan ABD Başkanı Trump, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı açması gerektiğini belirterek, "Boğazı açın yoksa cehennemde yaşayacaksınız." ifadesini kullandı.

Tahran yönetiminin hızlı bir anlaşma yapmaması durumunda İran'da "her şeyi havaya uçurup petrolü ele geçirmeyi" düşündüğünü dile getiren Trump, İran'ın dört bir yanında köprülerin ve elektrik santrallerinin yerle bir olduğunun görüleceğini aktardı.

Trump'ın sert mesajlarının yanı sıra diplomatik yollara ilişkin mesajları da dikkati çekti. ABD Başkanı Trump, ABD'nin Tahran yönetimiyle bir anlaşmaya varılabileceğini, şu anda müzakerelerin devam ettiğini söyledi.

TRUMP İRAN'LA ANLAŞMA SÜRESİNİ 8 NİSAN'A KADAR UZATTI

Bunların yanı sıra daha önce Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde açmaması durumunda İran’ı tehdit eden Trump, dün ilerleyen saatlerde sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımında, Tahran yönetimine anlaşma yapmak için tanıdığı 48 saatlik süreyi 8 Nisan'a kadar uzattığını belirtti.

İran’a yönelik paylaşımlarında ifadelerini sertleştiren Trump, süre uzatımıyla ilgili açıklamayı, İran’da düşen ABD uçağından sağ kurtulan ikinci pilotun da güvenli bir şekilde kurtarılmasının ardından yaptı.

Trump, söz konusu askeri girişimi “ABD tarihindeki en cesur arama ve kurtarma operasyonlarından biri” olarak nitelendirerek, ikinci pilotun da kurtarıldığını duyurmuştu.

ABD VE VADELİ ENDEKSLER HAFTAYA KARIŞIK BAŞLADI

New York borsasında cuma günü tatil nedeniyle işlemler gerçekleşmezken, piyasalar perşembe gününü karışık seyirle tamamladı. Dow Jones endeksi yüzde 0,13 azalırken, S&P 500 endeksi yüzde 0,11 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,18 değer kazandı.

Hafta sonu Orta Doğu'daki çatışmalara ilişkin yoğun haber akışından alınan karışık sinyallerle ABD'de endeks vadeli kontratlar haftaya karışık seyirle başladı.

Orta Doğu'daki gerilimin etkisiyle tahvil piyasasında satıcılı bir seyir öne çıkıyor. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi 3 baz puan yükselişle yüzde 4,35'e çıktı. Dolar endeksi ise yüzde 0,1 yükselişle 100,2 seviyelerinde dengelendi.

Altının onsu söz konusu gelişmelerin etkisiyle yüzde 0,6 azalışla 4 bin 647 dolardan, Brent petrolün varili ise yüzde 0,1 artışla 106,6 dolardan işlem görüyor.

AVRUPA PİYASALARINDA PASKALYA TATİLİ

Avrupa borsalarında cuma günü Kutsal Cuma tatili nedeniyle işlemler gerçekleşmezken, bugün de bölge piyasaları Paskalya tatili nedeniyle kapalı olacak.

Orta Doğu'daki gelişmeler ve etkileri bölgenin odağında kalmaya devam ederken, Avrupa Birliği (AB) üyesi 5 ülkenin maliye bakanı, enerji fiyatlarının yol açtığı beklenmedik karların vergilendirilmesi için AB genelinde yeni bir düzenleme yapılması çağrısında bulundu.

Almanya, İtalya, İspanya, Avusturya ve Portekiz maliye bakanlarının imzasını taşıyan ve AB Komisyonunun İklim, Net Sıfır ve Temiz Büyümeden Sorumlu Üyesi Wopke Hoekstra'ya 3 Nisan'da gönderdikleri "beklenmedik karların vergilendirilmesi" konulu mektup kamuoyuyla paylaşıldı.

Ortaya çıkan yükün adil bir şekilde dağıtılmasının önemine işaret edilen mektupta, söz konusu 5 ülkenin bakanının mart ayı sonundaki Avro Bölgesi Maliye Bakanları toplantısında enerji şirketlerinin elde ettiği beklenmedik karların vergilendirilmesine yönelik tedbirleri destekledikleri kaydedildi.

Mektupta, benzer bir uygulamanın daha önce Rusya-Ukrayna Savaşı'nın başladığı 2022 yılında, yüksek enerji fiyatlarına karşı acil müdahale kapsamında getirilen geçici dayanışma katkısı ile hayata geçirildiği hatırlatıldı.

ASYA BORSALARI POZİTİF AÇILDI

Asya borsalarında, teknoloji hisselerindeki yükselişlerin etkisiyle pozitif bir seyir izlenirken, Çin tarafındaki tatiller nedeniyle Çin ve Hong Kong piyasalarında işlemler yapılmıyor.

Yüksek enerji maliyetleri ve devam eden jeopolitik gerilimler bölgede pay piyasalarını baskılamaya devam ederken, teknoloji sektörüne devam eden yatırımcı ilgisi endekslerin pozitif tarafta kalmasında etkili oluyor.

Japonya'da Nikkei 225 endeksinde işlem gören çip malzemesi üreticisi Resonac Holdings'in hisseleri yüzde 6,7, gelişmiş elektronik kablo ve ekipman üreticisi Furukawa Electric'in hisseleri yüzde 5,4, yarı iletken sektörü için ekipman üreten Lasertec'in hisseleri yüzde 5 ve yarı iletken endüstrisi için test ekipmanı üreticisi Advantest'in hisseleri yüzde 3,2 yükselişle işlem görüyor.

Öte yandan, Çin'in yoğun diplomasi trafiği devam ediyor. Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi, Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile yaptığı telefon görüşmesinde, Orta Doğu'daki durumu ele aldı.

Orta Doğu'daki durumun kötüye gittiğini, çatışmanın giderek tırmandığını ifade eden Vang, Çin ve Rusya'nın, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin (BMGK) daimi üyeleri olarak, adaleti ilke edinerek, objektif ve dengeli bir yaklaşımla uluslararası toplumdan daha geniş anlayış ve destek için çaba sarf etmesi gerektiğini belirtti.

Rus Bakan Lavrov da Orta Doğu'da yükselen gerilimden endişeli olduklarını, devam eden savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki duruma ilişkin, askeri operasyonların derhal sonlandırılması ve çatışmanın, sorunun kökenine yönelik siyasi ve diplomatik çözüm yoluna dönülmesi gerektiğini düşündüklerini aktardı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,2, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,8 yükselişle işlem görüyor.

BORSA CUMAYI DÜŞÜŞLE KAPATTI

Cuma günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,88 değer kaybederek 12.936,35 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise cuma akşam seansında normal seans kapanışının hemen üzerinde 15.000,00 puandan işlem gördü.

Dolar/TL, cuma gününü 44,4920'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında yatay seyirle 44,6020'den işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde reel efektif döviz kuru, yurt dışında ise ABD'de ISM hizmet sektörü Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verilerinin takip edileceğini belirtti.

Çin, Hong Kong ve Avrupa piyasalarının tatil olması nedeniyle, küresel piyasalarda işlem hacminin düşük olabileceğini ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 12.800 puanın destek, 13.000 ve 13.100 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

14.30 Türkiye, mart ayı reel efektif döviz kuru

17.00 ABD, mart ayı ISM hizmet sektörü PMI