Hürmüz boğazı krizi LNG piyasasını sarstı!

Hürmüz Boğazı'nda yaşanan geçiş kesintisi, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinde son yılların en büyük lojistik ve maliyet krizlerinden birini beraberinde getirdi. Gaz İhraç Eden Ülkeler Forumu'nun (GECF) Temmuz 2026 Gaz Piyasası Raporu'na göre, gemilerin alternatif ve daha uzun rotalara yönelmesi, kullanılabilir tanker sayısındaki azalma ile savaş riskinin yükselmesi; navlun, yakıt ve sigorta maliyetlerini 2022 enerji krizinden bu yana görülen en yüksek seviyelere taşıdı.

YÜZLERCE LNG KARGOSU ALICISINA ULAŞAMADI

Raporda yer alan bilgilere göre, Orta Doğu'daki çatışmaların 28 Şubat'ta şiddetlenmesinin ardından Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri çıkışlı LNG sevkiyatları büyük ölçüde durma noktasına geldi.

Mart-haziran döneminde Katar'dan planlanan 300'ün üzerinde, BAE'den ise yaklaşık 20 LNG kargosu teslim edilemedi. Aynı süreçte yaklaşık 160 LNG tankeri Körfez'de mahsur kaldı veya Umman Körfezi açıklarında beklemek zorunda kaldı. Bu gelişme, spot piyasada kullanılabilir LNG gemisi arzını önemli ölçüde daralttı.

TANKERLER ÜMİT BURNU ROTASINA YÖNELDİ

Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik sorunlarının, Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı'ndaki risklerle birleşmesi üzerine LNG tankerleri Ümit Burnu üzerinden geçen daha uzun güzergâhları tercih etmeye başladı.

Alternatif rotalar Atlantik ile Asya arasındaki sefer sürelerine 15 ila 20 gün eklerken, gemilerin denizde daha uzun süre kalması aynı miktardaki LNG'nin taşınabilmesi için daha fazla tanker ihtiyacı doğurdu.

NAVLUN ÜCRETLERİ ZİRVE YAPTI

Artan kapasite sıkışıklığı, LNG tankerlerinin kiralama ücretlerinde tarihi yükselişlere neden oldu. Üç yakıtlı dizel-elektrik (TFDE) tipi LNG gemilerinin günlük spot kira bedeli şubat ayı başındaki 5 bin dolar seviyesinden mart başında 235 bin dolara kadar çıktı.

GECF, bu seviyenin 2022 enerji krizinden bu yana kaydedilen en yüksek rakam olduğunu vurguladı. Krizin etkilerinin kısmen azalmasıyla fiyatlar gerilese de haziran ayında TFDE tipi gemilerin günlük ortalama kira bedeli 60 bin 700 dolar olarak gerçekleşti. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 243'lük artış anlamına geliyor.

YAKIT VE SİGORTA GİDERLERİ HIZLA YÜKSELDİ

Deniz taşımacılığında uzayan rotalar yakıt tüketimini artırırken, petrol fiyatlarındaki yükseliş de maliyetleri yukarı çekti. LNG tankerlerinde kullanılan deniz yakıtının ton fiyatı mart ayında 800 doların üzerine çıkarak 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

Haziran ayında fiyatlar 680 dolara gerilese de geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 33 daha yüksek kaldı.

Savaş riski sigorta primlerinde de dikkat çekici artış yaşandı. Çatışmalar öncesinde gemi değerinin yaklaşık yüzde 0,25'i düzeyinde olan ek sigorta primi, Hürmüz Boğazı geçişlerinde yüzde 5 ila 10 seviyesine yükseldi. Böylece değeri 250 milyon dolar olan bir LNG tankerinin tek seferlik savaş riski sigortası 25 milyon dolara kadar çıktı.

LNG TESLİM MALİYETLERİ İKİ KATINA ULAŞTI

Navlun, yakıt ve sigorta giderlerindeki artış LNG'nin nihai teslim fiyatına da doğrudan yansıdı.

ABD Körfez kıyısından Güneybatı Avrupa'ya yapılan LNG sevkiyatlarında taşıma maliyeti MMBtu başına 0,6 dolardan 1,1 dolara yükselirken, Kuzeydoğu Asya rotasında maliyet 1,8 dolardan 3,6 dolara çıktı.

Panama Kanalı üzerinden gerçekleştirilen taşımalarda ise navlunun toplam LNG teslim fiyatı içindeki payı yüzde 13 seviyesinden yaklaşık yüzde 25'e kadar yükseldi.

YENİ LNG YATIRIMLARI TİCARET ROTALARINI DEĞİŞTİREBİLİR

GECF, 2030 yılına kadar dünya genelinde yaklaşık 250 milyon ton/yıl yeni LNG sıvılaştırma kapasitesinin devreye alınmasını öngörüyor.

Rapora göre bu yeni kapasitenin önemli bölümünün ABD Körfez kıyısında kurulacak olması Panama Kanalı üzerindeki yoğunluğu artırabilir. Buna karşılık Kanada ve Meksika'nın Pasifik kıyılarında planlanan LNG terminalleri ile Afrika'da hayata geçirilecek yeni projelerin, Asya ve Avrupa pazarları için alternatif tedarik güzergâhları oluşturması bekleniyor.

Haber Girişi Deniz Dalgıç - Editör

#KÖRFEZ #ORTA DOĞU #BİRLEŞİK ARAP EMİRLİKLERİ #HÜRMÜZ BOĞAZI #BAE

Sabah.com.tr Uygulamamızı İndirin

CANLI BORSA TAKİP EKRANI İÇİN TIKLAYIN!
ANLIK HİSSE SENETLERİ VERİLERİ, BORSA GRAFİK VE TEKNİK ANALİZ!