HÜLYA GÜLER Çetin müzakerelerin getirdiği COP31 başarısı

Alev ve dumanların arasında kıran kırana devam eden müzakereler, dünyanın geleceği için. Alev ve duman derken gerçek bir yangından söz ediyorum. Kaçıranlar için paylaşayım; Brezilya'nın Belem kentinde 10 kasımdan bu yana devam eden COP30'un (BM İklim Konferansı) kongre alanında önceki gün bir yangın çıktı. Peki, 200 ülkenin temsil edildiği bu kıran kırana müzakerelerden iklim krizine çare olabilecek ya da bugünkü acil sorunları çözmeye yeterli herhangi bir karar çıktı mı? Maalesef hayır. Son 100-150 yılın faturasını tabi ki Amazon Ormanları'nın hemen yanı başında gerçekleşen COP30'a çıkartmayacağım. Ama her COP'ta nedense içimizi bir umut kaplıyor. Sanki düşük katılımlı olması ve herhangi kritik bir kararın çıkmaması şeklinde özetleyebileceğimiz sorunlar yetmezmiş gibi COP30'a bir de bu yangın damgasını vurdu. Hatta sonuç bildirgesinin yayınlanması bile ertelendi. Eğer iklim değişikliğini yavaşlatmak için fosil yakıtlardan kademeli olarak uzaklaşmak ya da iklim felaketleriyle mücadele için 300 milyar dolarlık fonun nihayet uygulamaya geçmesi gibi dönüm noktası olabilecek bir karar çıkmazsa resmi olarak dün tamamlanan COP30, tarihe bu notlarla geçmiş olacak. Bu satırları yazdığım sırada 30 ülkenin konferanstan çekiliriz tehditlerine rağmen sonuç bildirgesine, fosil yakıtlardan uzaklaşılması yönünde bir karar henüz eklenmemişti. Biraz da yangın bahanesiyle müzakerelerin haftasonuna sarktığı Amazon COP'u bu haliyle son dönemin en sönük konferansı olarak hafızalarımızda yer edecek. Ancak durum Türkiye açısından biraz farklı. Zira bizim hatırlayacağımız önemli bir gelişme oldu bu konferansta. Biz, 2022'den bu yana yürüttüğümüz çetin diplomasi ile COP31'in ev sahipliğini almayı başardık. 2026 yılının iklim konferansı yani COP31, Antalya'da gerçekleşecek. Dile kolay 3 yıldır peşini bırakmadığımız bir müzakere sürecinden söz ediyorum. Yakından takip ettiğim bu diplomasi mücadelesinden zaman zaman bu köşede de bahsettim. Diplomasi mücadelesi diyorum çünkü Türkiye, biraz 'siz hepiniz, ben tek' durumundaydı. Henüz ev sahipliğimizin detayları netleşmedi ancak COP31 başkanlığını da ev sahipliğini de biz Türkiye olarak üstleneceğiz. Çetin diplomasi mücadelesi içinde olduğumuz Avustralya ise hükümetler arası müzakerelerin başkanlığını yürütecek. COP31 öncesi hazırlık toplantılarına da Pasifik ülkeleriyle birlikte Avustralya ev sahipliği yapacak. Bu konuyu önümüzdeki günlerde daha çok konuşacağız. Şimdi odaklanma zamanı, son derece önemli ve büyük bir uluslararası etkinliğe hazırlanmak için sadece bir yılımız var. Süre çok kısa ancak uluslararası kamuoyunda yapılan yorumlar benzer; Türkiye'nin bu tür ev sahipliklerindeki deneyimi öne çıkıyor. Son yıllarda bölgede dikkatle izlenen Antalya Diplomosi Forumu da örnek verilerek hazırlık konusunda hem Antalya'nın hem de Türkiye'nin bir sıkıntı yaşamayacağı vurgulanıyor. Altyapı hazırlığının yanında Türkiye'nin bir de bölgesel sorunların çözümünde üstlendiği arabulucu ve müzakereci rolün altı çiziliyor. Uluslararası haber ajansı AFP'den bir örnek vereyim; 'Türkiye'nin zaferi' başlıklı haberindeki yorumu şöyle: "Ukrayna'dan Gazze'ye ve Afrika'ya kadar çeşitli çatışmalarda arabulucu rolü üstlenen iddialı bir diplomasi yürüten Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan için büyük bir diplomatik başarı. Zirve, Türkiye'nin Ocak aylarında düzenlediği büyük bir diplomatik foruma da ev sahipliği yapan Antalya'da, Akdeniz kıyısındaki tatil kentinde düzenlenecek. Bu forum Ankara'nın dünyaya yansıtmak istediği yumuşak güç imajını sergileme amacı taşıyor."