Hukuk fakülteleri alarm veriyor

Türkiye’deki hukuk eğitimi sistemi, mezun sayısı ile akademik kadro arasındaki dengesizlik nedeniyle alarm veriyor. Ankara merkezli Toplum Çalışmaları Enstitüsü, hazırladığı "Hukuk Fakülteleri Raporu" ile sistemdeki tıkanıklığı verilerle ortaya koydu. Enstitü Yönetim Kurulu Üyesi Vasıf İnanç Duygulu imzasını taşıyan çalışma, son 25 yılda hızla artan fakülte sayısının, istihdam sorunlarını ve kalite kaybını nasıl tetiklediğini gözler önüne serdi.

SON 25 YILDA FAKÜLTE ENFLASYONU

Rapordaki verilere göre, Türkiye’de aktif ve pasif durumdakilerle birlikte hukuk fakültesi sayısı yüze yaklaştı. Mevcut 89 hukuk fakültesinin 67’sinin son 25 yıl içerisinde kurulmuş olması dikkat çekti. Bu fakültelerin 50’si devlet, 39’u ise vakıf üniversiteleri bünyesinde faaliyet gösteriyor.

Fakülte sayısındaki bu hızlı tırmanış, doğrudan öğrenci kontenjanlarına da yansıdı. 2013–2014 döneminde yaklaşık 55 bin olan hukuk fakültesi öğrenci sayısı, 2018–2019 döneminde 82 bini aştı. Son yıllarda uygulanan kontenjan daraltma politikalarıyla bu sayı 75 bin seviyelerine gerilese de, son on yıllık dönemdeki toplam artış oranı yüzde 35 olarak kayıtlara geçti.

AVUKAT SAYISI 26 YILDA 5 KATINA ÇIKTI

Raporda öne çıkan en kritik verilerden biri, avukat sayısındaki kontrolsüz artış oldu. 1998 yılında Türkiye genelinde 36 bin olan avukat sayısı, 2024 itibarıyla 199 bini aştı. Bu veriler, avukat sayısının 26 yılda beş katına çıktığını gösteriyor.

Sistemdeki yığılma, avukat başına düşen nüfus verilerine de yansıdı. Son 15 yılda avukat başına düşen kişi sayısı bin 95’ten 430’a gerileyerek Avrupa ortalamasının altına indi. İncelenen 12 ülkede avukat başına düşen ortalama nüfus 679 iken, Türkiye bu oranla Portekiz ve İspanya’nın ardından üçüncü sırada yer aldı.

Avukat sayısında rekor artış! İşsizlik onların da kapısını çalacak

DERS VAR, HOCA YOK: 5 FAKÜLTEDE PROFESÖR SIFIR

Öğrenci ve fakülte sayısındaki artışa karşın, akademik kadroların dağılımındaki adaletsizlik raporun en can alıcı noktasını oluşturdu. Öğretim üyesi sayısındaki artışın fakültelere eşit yansımadığı tespit edildi.

Enstitü’nün verilerine göre;

Türkiye’deki 5 hukuk fakültesinde hiç profesör bulunmuyor.9 fakültede ise sadece 1 profesör görev yapıyor.Profesörlerin büyük çoğunluğu belirli üniversitelerde yoğunlaşmış durumda.KADROLARIN YÜZDE 41'İ SADECE 10 FAKÜLTEDE

Raporda, "yeni bir politika şart" vurgusu yapılırken, akademik kadroların dağılımındaki çarpıklık şu ifadelerle detaylandırıldı:

Türkiye genelindeki 86 hukuk fakültesinde toplam 586 profesör görev yapıyor. Ancak bu profesörlerin yüzde 41’i, sadece 10 köklü fakültede toplanmış durumda. Geriye kalan fakültelerin akademik kadro zafiyeti, eğitimde fırsat eşitliği sorunu yaratıyor.

Raporda, sorunun çözümü ve kalitenin artırılması adına şu öneriler sıralandı:

Hukuk fakültelerinin akademik kadrolarına dair standartlar getirilmeli.Hukuk Fakültesi için belirlenen tercih barajı kademeli olarak 50 bine çekilmeli.Kontenjan azaltma politikasına vakıf üniversiteleri de devlet üniversitelerine eş şekilde dâhil edilmeli.Hukuk Mesleklerine Giriş Sınavı (HMGS) uygulamasına, ölçme-değerlendirme ilkelerine uygun ve daha kaliteli sorularla devam edilmeli.