Hedefler faizi dalgalandırdı

BANKALAR mevduatları-nın önemli bir kısmını TL’de tutmak zorunda olduğu için TL mevduat faizindeki düşüş sınırlı kalırken; kredi faizleri ise dalgalı bir seyir izliyor. Merkez Bankası verilerine göre, kasım ayı sonlarında yüzde 65.61 seviyesinde
olan ortalama ihtiyaç kredisi faizi, aralık ayı başında yüzde 66.58’e yükselmiş; takip eden üç haftada ise toplam 10.5 puan düşüş kaydetmişti. Aralık ayında yaşanan düşüşün ardından ocak ayında faizler tekrar yukarı yönlü ivmelendi.

2 Ocak ile biten haftada yüzde 58.17’ye, 9 Ocak haftasında ise yüzde 63.71’e yükselen ihtiyaç kredisi faizi, son haftada yaklaşık 8 puan birden yükseldi. Benzer bir dalgalanma da taşıt kredisi faizlerinde yaşanıyor. Son iki aydır yüzde 32 ila 35 arasında seyreden ortalama taşıt kredisi faizleri, 9 Ocak haftasında yüzde 43.03’e çıktı. Taşıtta bir haftalık yükseliş 11 puanı aşmış oldu.

Bankaların başekonomistleri ise son iki aydır bankaların 2025’i yüksek kredi bakiyeleriyle bitirmek için faiz oranlarında indirime gidip, kredi büyüme limitlerinin de üzerine çıktıklarını; yeni yıl itibarıyla tekrar normalleşmeye başladıklarını anlattı.

‘ARTIK NORMALLEŞİYOR’

Özel bir bankanın başekonomisti, kredi faizlerindeki seyre yönelik şu değerlendirmeyi yaptı: “Bankaların kredi limitleri 4 haftalık periyotlarla takip ediliyordu ancak bu 8 haftaya çıktı. Dönem içerisinde bankalara zaman esnekliği tanınmış olundu. İçinde bulunduğumuz dönem 5 Aralık’ta başlamıştı, 30 Ocak’ta bitecek. Bu dönemde bankalar olabildiğince yüksek kredi bakiyeleriyle yılı bitirmek istediler, o yüzden de önden faizi indirip biraz da belki limitin üzerine çıkarak kullandırdılar. Yeni yıla girdikten sonra kalan 4 haftada da faizleri artırıp tekrar limitin içinde kalacak şekilde büyümeyi hedefliyorlar. 2026 itibarıyla yaşanan sert yükselişi böyle yorumlayabiliriz. Yani faizler aralıkta indi, şimdi artık normalleşiyor.”

MEVDUAT VE ALTIN ETKİSİ

Gedik Yatırım Başkonomisti Serkan Gönençler de 2025’in son aylarında ihtiyaç kredileri tarafında hızlı büyüme kaydedildiği için bankaların frene bastığını; bu nedenle 2026 itibarıyla faizlerde sert artışlar kaydedildiğine işaret etti. Gönençler, bir diğer neden olarak da TL mevduat faizlerine dikkat çekiyor. TCMB’nin faiz indirimlerine rağmen TL mevduat faizinin yatırımcı için hâlâ cazip olmasının nedeni, bankaların mevduatlarının yüzde 60-65’ini TL tutma zorunluluğu. Bu zorunluluk, bankalar arasında ciddi bir mevduat yarışına neden oluyor. Bu oranı tutturamayan bankalar ceza ödememek için ‘faizde iki puan fazla vereyim, mevduat alayım’ düşüncesiyle mevduat yarışına giriyor. Bu da TL mevduat faizindeki düşüşün sınırlı olmasına neden oluyor. Buna dikkat çeken Gönençler, şu değerlendirmeyi yaptı: “Bankalar TL mevduat payı hedefini tutturmak için mevduat faizini aşağı indiremiyor. Politika faizi ile mevduat faizi arasında fark oluyor. Orada bir de altın etkisi devreye giriyor. Döviz mevduat artmasa bile döviz mevduatın önemli bir bölümü altın oldu. Altın fiyatlarındaki artış kaynaklı TL mevduat hedefini tutturmak zorlaştı, bu da daha yüksek mevduat vermeye zorluyor bankaları ve bu da kredi faizlerini yükseltiyor.”

GEVŞEME İÇİN TEMKİNLİ BEKLEYİŞ

KREDİ faizlerinin seyrinin enflasyonun seyrine bağlı olduğunu vurgulayan ekonomistler, yılın ilk yarısına kadar kredi tarafında gevşeme öngörmüyor. Bazı ekonomistlere göre beklenen gevşeme yıl genelinde de olmayabilir. Olsa bile vatandaşın arzu edeceği şekilde olmayacağı; sıkı duruşu destekleyen kredi limiti gibi regülasyonların devamı bekleniyor. En iyimser beklenti ise kredi musluklarının bu yılın ikinci yarısından itibaren açılacağı yönünde. İlk etapta ocak enflasyonunu görmek gerektiğine dikkat çeken Serkan Gönençler, “Aylık enflasyon yüzde 4 gelebilir beklentisi var. Fakat daha gerçekleşemeyen zamlar var. Ocakta aylık TÜFE yüzde 4.5 ve üzeri gelirse can sıkıcı olabilir. Gevşemenin ne ölçüde olacağı enflasyona bağlı” ifadelerine yer verdi.