Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek açıkladı: Okul zammına ayar hazırlığı

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK), geçtiğimiz hafta açıklanan 2024 yılına ilişkin Eğitim Harcamaları İstatistikleri’ne göre eğitim harcamaları, 2024’te bir önceki yıla kıyasla yüzde 94.6 arttı. Veriler 2024’te eğitime harcanan paranın 2.2 trilyon TL’yi geçtiğini gösterdi. TÜİK raporunda harcama artışının en yüksek olduğu eğitim düzeyleri ise yüzde 99 ile ilkokul ve ortaokul olarak sıralandı. Eğitimin enflasyonla mücelede oynadığı rol, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in ‘5’inci Finansın Geleceği Zirvesi ve Para Sohbetleri’ etkinliği kapsamında yaptığı konuşmanın ana gündem maddelerinden biriydi. Şimşek, Turkuvaz Medya’nın düzenlediği etkinlikte dezenflasyon sürecinin başarıyla sürdüğünün altını çizerek, önemli hedefler verdi; “Gelecek sene için ilave şoklar olmazsa hedef bandın üst kısmını gerçekleştirilebilir olarak görüyoruz. Piyasa yüzde 22-23 arası bir enflasyon bekliyor” dedi. Bakan Şimşek’in ‘enflasyonu yüzde 30’un üzerinde tutan en önemli faktörler’ olarak dikkat çektiği iki kalem vardı; kira ve eğitim.

10 KAT ARTTI

Bloomberght’de yer alan detaylara göre Bakan Şimşek, Türkiye’de eğitim enflasyonunun temel kaynağının özel okullar ve vakıf üniversiteleri olduğunu belirtti. Sektördeki fiyat dinamiklerinin dezenflasyon sürecinde kritik rol oynayacağını söyleyen Şimşek, Türkiye’de öğrencilerin yaklaşık yüzde 90’ının devlet okullarına gittiğine, kitaplar dahil tüm eğitim materyallerinin ücretsiz sağlandığına dikkat çekti. Ve ekledi: “Dolayısıyla asıl sorun kamu tarafında değil, özel eğitim kurumlarındaki fiyat davranışlarında. Özel eğitim kurumlarında uzun süre yaklaşık yüzde 36’lık fiili bir tavan uygulandı, bu sınır kaldırıldığında fiyatlama hızla serbestleşip eğitim enflasyonunu yukarı taşıdı. Bugün geldiğimiz noktada ise tavanın yarattığı boşluk tamamen telafi edildi. Artışlar enflasyonun çok üzerinde seyretti.”

Şimşek konuşmasında, 2026’da enflasyonda beklenen hızlı düşüşün nedenlerinden birinin eğitimdeki yapısal düzenlemeler olacağının altını özellikle çizdi. Ardından da hem özel okullar hem de özel üniversiteler için ‘kural bazlı fiyatlama’ dönemine geçildiğini açıkladı. Vakıf üniversitelerinin bazı programlarında harçların son yıllarda 10 kata varan oranlarda arttığını, yalnızca geçtiğimiz eylül ayında yüzde 106’ya varan zamların görüldüğünü aktaran Şimşek, “Kâr amacı yok deniliyor ancak fiyat davranışları bununla uyumlu değil. Bu nedenle kurala dayalı bir sistem kaçınılmaz hale geldi” ifadelerini kullandı.

EN KRİTİK EVRE

Mehmet Şimşek, uygulanmakta olan programa dikkat çekerek, önceliklerde bir değişiklik olmadığının altını çizdi. Bu öncelikleri enflasyonun tek haneye indirilmesi ve sürdürülebilir cari denge şeklinde ifade eden Şimşek, “Türkiye’nin küresel yarıştan kopmaması için ‘yapısal dönüşüm’ başlığımız var. Bütün bu programın nihai hedefi, sürdürülebilir yüksek büyümenin sağlanması ve bu büyümenin daha adil dağıtılmasıdır. Biz programı üç safhada düşündük. Üçüncü evre hedeflerin tutturulmasıdır. Vatandaşlarımızın ve reel sektörün hissedeceği bir döneme giriyoruz. Enflasyonun tek haneye düşeceği bir dönemden bahsediyoruz. 2027 yılını kapsayan bir dönemden söz ediyoruz. Cari açığın yüzde 1 ve altına düşürüldüğü bir dönem. Dolayısıyla üçüncü evre en kritik evre” diye konuştu.

OCAK 2026’DA YÜZDE 20’LER

Şimşek, dezenflasyon süreciyle ilgili olarak sözlerini şöyle sürdürdü. “3 Şubat itibarıyla Ocak 2026 enflasyon rakamları açıklandığında çok büyük ihtimalle Türkiye, yüzde 20’li rakamları görecek. Biraz gecikmeyle de olsa enflasyon hedeflerinin, en azından bandın üst kısmı tutturulmuş olacak. 2026’da dezenflasyon devam edecek. Sebebi çok basit çünkü para politikası, maliye politikası, gelirler politikası destekleyici olmaya devam edecek.”

Gelecek yıla ilişkin yönetilen ve yönlendirilen fiyatların ayarlamasını hedef enflasyona göre yapacaklarını vurgulayan Şimşek, “Yeniden değerleme oranı yüzde 25 ise vatandaşın lehine olanı yüzde 25 artıracağız ama diğer kamunun sunduğu veya belirlediği ücretleri yüzde 20’nin altında belirleyeceğiz” dedi.

Şimşek, konut fiyatları ile kira arasındaki ilişkinin yeniden kurulduğunu ve gelecek dönemde kira artışlarının normalleşeceğini kaydederek, geçmişte uygulanan yüzde 25 artış sınırının ve deprem bölgesindeki konut açığının etkisinin azaldığını, konut üretiminin artmaya devam ettiğini anlattı.