Havacılık uzmanı: Elektrik arızası olan uçak aniden düşmez... Ankara daki uçak kazası sonrası kritik patlama yorumu

Dün Ankara Esenboğa Havalimanı'ndan Trablus'a gitmek üzere kalkan Falcon 50 tipi özel bir iş jetiyle radar bağlantısı kesildi. Mürettebat ile beraber 8 kişinin bulunduğu uçağın Haymana ilçesindeki boş bir araziye düştüğü tespit edildi. Uçağın enkazına ve karakutusuna ulaşıldığı öğrenildi. Uçakta Ankara'ya resmi temaslarda bulunmak için gelen Libya Genel Kurmay Başkanı Ali Muhammed Al-Haddad, Libya Kara Kuvvetleri Komutanı General Al-Fitouri Gharibil ve beraberindeki heyetin bulunduğu belirtildi. 3 kişilik Fransız uyruklu mürettebat ile birlikte kazada uçakta bulunan 8 kişinin hayatını kaybettiği açıklandı. 

Uçağın neden düştüğü ise karakutunun incelenmesinden sonra kesinlik kazanacak. Ancak kalkıştan sonra pilotun "elektrik arızası" bildirdiği ve "acil iniş" talep ettiği açıklandı. Uçağın düşüş nedenleri ile ilgli birçok iddia ortaya atıldı. Sosyal medyadaki bazı hesaplarda uçağın yaşanan bir patlama sonrası düştüğü iddia edilirken bazı hesaplar da sabotaj iddiasını ortaya attı.

Hürriyet Yazarı Uğur Cebeci Libya Genelkurmay Başkanı ve Kara Kuvvetleri Komutanı'nın bulunduğu uçağın düşmesi ile ilgili değerlendirmelerde bulundu. Cebeci "Şu anda kaza ile ilgili çok bir şey söylemek mümkün değil. 32 bin feet yükseklikte olan bir uçak. Bir elektrik arızası deklare etmiş ama uçak bir elektrik arızası yüzünden o yükseklikten aniden düşmez." ifadelerini kullandı.

'GÜVENLİK NEDENİYLE HER ZAMAN FAZLA YAKIT ALINIR'

Uçakla ilgili patlama iddiaları ile ilgili olarak Cebeci, patlamanın uçağın yere çarpması nedeniyle gerçekleştiğini, patlamanın havada yaşandığını ifade etti. Cebeci patlama ile ilgili iddiaları şöyle açıkladı:

"Uçaklar güvenlik amacıyla ekstra yakıt alır. Bu fazla yakıt alımının nedeni uçağın gittiği havalimanı ile ilgili sorun olursa sonraki 3 meydana daha inebilmesi içindir. Yakıt miktarını pilotlar kendileri belirler. Bu uçakta da fazla miktarda yakıt alındığı belli. Bu uçaklarda fazla yakıtı boşaltmak için de "dump" sistemi yok. Kalkıştan sonra uçak 32 feet yükseklikte elektrik arızası bildirince uçağın iniş ağırlığını düşürmesi için belli bir miktar yakıtı boşaltması gerekir. Dump sistemi olmayan uçaklar ise acil iniş öncesi havada tur atarak yakıtını bitirirler. Ancak belki elektrik arızası yüzünden belki de hidrolik bir arıza sebebiyle o arada ne olduysa uçak kaskatı kesilmiş ve 32 bin feet'ten aşağı düşmeye başlamış. Bu yükseklikten düşen uçaklar kendi ekseni etrafında dönerek düşebilirler. Bu yüzden düşerken ses hızını aşmış olabilir. Uçak ses hızını aşarak düşerse yere çakılınca darmadağın olur. Patlama olarak söylenen şey uçağın yer ile temas etmesi sonucu yakıtın patlamasıdır. Uçak yakıtlarına açık alanda kibrit atsanız yanmayabilir. Ancak uçak yakıtları kapalı alanda bir çarpma sonrası bomba gibi patlar. Bunun en önemli örneği 11 Eylül 2001'deki New York Dünya Ticaret Merkezi'ne yapılan saldırılardı. Uçaklar kulelere çarpınca bomba gibi patlamıştır."

'SABOTAJ NEDENİYLE PATLAMA OLSA PİLOTUN BİLDİRECEK VAKTİ OLMAZDI'

Cebeci sabotaj ihtimali ile ilgili olarak ise "Sabotaj ihtimali her zaman vardır." derken sözlerini şu şekilde sonlandırdı:

"Maltalı bir şirkete ait bu Falcon 50 tipi uçak eski ancak performansı yüksek bir uçaktır. Libya Genelkurmay Başkanı, Kara Kuvvetleri Komutanı gibi üst düzey yabancı yetkilileri taşıyan bu tarz uçuşlardan önce uçağa yerde bütün kontroller sıkı bir şekilde yapılır. Yerde uçağa bir müdahale olmadıysa uçak havadayken sabotaj nedeniyle uçakta patlama olsaydı pilotlar elektrik arızası vermezdi. Motorların durması ya da gövde yarılması rapor edilir ancak genellikle sabotaj nedeniyle olan patlamalarda pilotların bunu bildirecek vakti olmazdı. O yüzden uçağın 2 parça olan kara kutusunun çözülmeden bu kazayı anlamak ve okumak mümkün değildir. Bu kara kutuları da muhtemelen uçağın imalatçısı Fransız Dassault Falcon firması ile yapılan çalışma çözecektir."

'NADİREN DE OLSA MEYDANA GELEBİLECEK ACİL BİR DURUM'

Emekli pilot ve kaza kırım uzmanı Eyüp Turşucu ise kaza ile ilgili değerlendirmesine "veriler henüz çok az" diyerek başladı. Turşucu pilotların elektrik arızası nedeniyle Esenboğa'ya geriye dönmek istemelerinden dolayı yaşanan olayın "tam elektrik arızası" olarak değerlendirildiğini aktardı. Turşucu bu durumu "Çok nadiren olsa da meydana gelebilecek bir acil durum söz konusu" olarak nitelendirdi. Emekli pilot sözlerini şöyle sürdürdü: 

"Böylesi bir durumda her uçağın kendine özgü acil durum uygulamaları söz konusu. Bu uçakta da bu uygulamaların yerine getirilmesi halinde uçağın Esenboğa'ya emniyetle dönebileceği değerlendirilmektedir. Uçuş verileri kayıt cihazının ve kokpit ses kayıt cihazının çözümlemeleri yapıldığında net olarak bu kazanın nedeni ortaya çıkacaktır."