Hantavirüs yayılıyor mu, pandemiye mi dönüşecek? Hantavirüs Türkiye de var mı, hangi ülkelerde görüldü? Hantavirüs nedir, belirtileri ne?

Atlas Okyanusu’nda seyreden bir yolcu gemisinde ortaya çıkan Hantavirüs vakaları uluslararası sağlık alarmını yeniden gündeme taşıdı. Arjantin’den Cabo Verde’ye doğru ilerleyen "MV Hondius" adlı gemide tespit edilen vakalar sonrası 3 kişinin yaşamını yitirdiği bildirildi. Gelişmelerin ardından Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) süreci yakından izlediği aktarılırken, ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) hantavirüs vakalarını 3. seviye acil durum koduyla değerlendirmesi dikkat çekti. Yaşanan gelişmeler sonrası virüsün bulaşma yolları ve belirtileri merak konusu oldu. İşte bilgiler...

İLK VAKALAR GEMİDE GÖRÜLDÜ

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Atlas Okyanusu'nun güneyinde Arjantin'den Afrika'nın batısındaki Cabo Verde'ye giden bir yolcu gemisinde patlak veren vakaların ardından gündeme gelen hantavirüsünü, küresel nüfus için "düşük riskli" olarak değerlendirirken, yakından takibe aldığı virüsün genom dizileme çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.

DSÖ'DEN AÇIKLAMA

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Arjantin'den yola çıkan bir gemide bildirilen 8 vakadan 5'inin hantavirüs olduğunun doğrulandığını, diğer 3'ünde ise şüphe bulunduğunu belirtti.

ABD VAKALARI 3. SEVİYE ACİL DURUM KODUYLA TAKİBE ALDI

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri, hantavirüs vakaları nedeniyle Acil Durum Operasyonları Merkezini harekete geçirdi.

ABC'nin konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ayrıca CDC, hantavirüs vakalarını "3. seviye acil durum" koduyla izlemeye aldı.

Bunun acil durumlar için en düşük seviye olduğu, halk için riskin düşük kaldığı ancak durumun Halk Sağlığı Kurumu tarafından aktif izlendiği anlamına geldiği belirtildi.

Arjantin'den Afrika'nın batısındaki Cabo Verde'ye (Yeşil Burun Adaları) giden "MV Hondius" isimli geminin yolcularında hantavirüs tespit edilmiş, enfekte olan 3 kişi hayatını kaybetmişti.

RUHİ ÇENET O GEMİDE SEYAHAT ETMİŞTİ

Ruhi Çenet, Hantavirüs nedeniyle hayatını kaybeden insanların olduğu gemide günlerce seyahat ettiğini "Bir aylık okyanus yolculuğumda çok kötü şeyler oldu!" sözleriyle açıkladı. Ünlü isim çektiği videoda, "Yaklaşık 1 ay süren gemi yolculuğumuzda aramızdan bir yolcu hayatını kaybedince bunun okyanus koşulları yüzünden olduğunu düşünmüştüm. Ancak durum zannettiğimizden çok daha kötüymüş" ifadelerini kullandı.

Gemiden 24'üncü günde indiğini belirten Çenet, geminin son varış noktasına doğru 11 gün daha devam ettiğini belirtti. Gemiden inmesi sonrası vefat eden kişinin karısının da öldüğünü belirten Çenet, "Onun ardından üçüncü kişi de ölünce gemide tedavisi olmayan ve kemirgenlerden bulaşan Hantavirüs olduğu belirlendi" dedi. İlk ölen yolcunun da bu sebeple öldüğünü söyleyen ünlü isim, geminin tek doktorunun da bu hastalıktan dolayı yaşam mücadelesi verdiğini belirtti.

RUHİ ÇENET SAĞLIK DURUMU NASIL?

Sağlık durumu hakkında da bilgi veren Ruhi Çenet, "Beni merak edip soranlara teşekkürler, çok ucuz kurtuldum ama aklım hâlâ orada. Gerekli kan testlerini yaptırdım" ifadelerini kullandı.

HANTAVİRÜS NEDİR?

Bunyaviridae ailesinden bir RNA virüsü olan Hantavirüs, ilk izole edildiği yer olan Güney Kore’deki Hantaan nehrinden adını alır. Virüsün yol açtığı Kanamalı Ateşle seyreden Renal Sendrom( HFRS) daha çok Asya ve Avrupa kıtasında görülürken, Hantavirus pulmoner sendrom (HPS)’a neden olan tip daha çok Amerika kıtasında görülmektedir.

HANTAVİRÜS NASIL BULAŞIR?

ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'ne (CDC) göre, insanlar genellikle enfeksiyonu fare ve sıçan gibi kemirgenlerle; özellikle de idrarları, dışkıları ve tükürükleri ile temas yoluyla kapıyor.Fareler ve diğer bazı kemirgenler hantavirus taşıyıcısıdır.Özellikle kırsal bölgelerde ve şehirlerde insanlar için ciddi tehlike teşkil ederler. Dünyada da oldukça yaygındır.

Kemiricilerde kronik asemptomatik bir enfeksiyon oluşur. Viremi neticesinde viruslar en yoğun olarak hayvanın dalak, böbrek ve daha çok da akciğerlerinde yerleşir. Virüsü taşıyan asemptomatik kemiricilerin idrarı, dışkısı ve sekresyonları çevreyi ve ortam havasını enfekte edebilir.

İnsana bulaş yolunun özellikle enfekte kemirgenlerinin virüs bulaşlı çıkartılarının, solunması aracılığıyla olduğu düşünülmektedir. Kemirgenin insanı ısırmasıyla virüs geçişi çok nadirdir. Hantavirüs temasla insandan insana geçmez. Kemirgenlerin çıkartılarıyla kirlenmiş yiyeceklerle bulaşıp bulaşmadığı ise virüsün mide asidine dirençsiz oluşu nedeniyle şüphelidir.

Yapılan araştırmalar virüsün kan transfüzyonuyla da geçmediğini göstermiştir. Hantavirusun inek, tavuk gibi çiftlik hayvanları veya kedi, köpek gibi ev hayvanları tarafından taşınmazlar, ancak bu hayvanlar kemiricilerle temas halindeyseler onların çıkartılarını taşıyarak aracılık yapabilirler.

HANTAVİRÜS BELİRTİLERİ NELERDİR?

Hantavirüs enfeksiyonları damar çeperlerinin hasar gördüğü viral bir hastalıktır. Damar geçirgenliğinin artması ve trombositopeni sonucu hemorajik (kanamalı) belirtilerle seyredebilir.Hipertansiyona, akciğer ödemi, böbrek yetmezliği ve şoka kadar gidebilen ölümcül bir tabloya yol açabilir.

Erken belirtiler: Yorgunluk, ateş, kalça, sırt, omuz gibi büyük kas gruplarında ağrıyı içerir. Ayrıca baş ağrısı, baş dönmesi, karın ağrısı, ishal, kuma, bulantı gibi nonspesifik semptomlar da görülebilir.

Geç belirtiler: Hastalığın başlangıcından 4-10 gün sonra, Hantavirüs Pulmoner Sendromu tablosu gelişir.Akciğer ödemi ve buna bağlı olarak öksürük, nefes darlığı gibi geç bulguları görülür. HFRS sendromu gelişmişse: Oliguri (idrar miktarında azalma) ve böbrek yetmezliği gelişir. Nadiren geç tablo olarak kulak ağrısı, boğaz ağrısı gibi nadir semptomlar da görülebilir.

HANTAVİRÜS TEDAVİSİ VAR MI?

Hantavirüs enfeksiyonları için günümüzde henüz geliştirilmiş özel bir aşı veya virüse doğrudan etki eden kesin bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Bu nedenle tıbbi müdahale, temel olarak hastanın hayati fonksiyonlarını korumaya yönelik "destek tedavisi" üzerine kuruludur. Hastalığın seyrettiği tabloya göre uygulanan yöntemler şunlardır:

Akciğer Tutulumunda (HPS): Erken müdahale kritik öneme sahiptir. Hastalar yoğun bakım ortamında oksijen desteğine alınır ve gerekirse solunum cihazına (entübasyon) bağlanır. Kan basıncını dengede tutmak için sıvı takviyesi yapılır.

Böbrek Tutulumunda (HFRS): Böbrek yetmezliği gelişen vakalarda diyaliz uygulaması hayat kurtarıcı bir rol oynar.

İlaç Çalışmaları: Henüz kesinliği kanıtlanmamış olsa da, bazı araştırmalar antiviral ilaçların hastalığın hayati riskini azaltabileceğine dair bulgular sunmaktadır.