Hamas’ın yeni lideri Halil el Hayye kimdir, nereli, kaç yaşında? 20 Temmuz 2026’da Siyasi Büro Başkanı oldu Son Haberler

Hamas, 20 Temmuz 2026 Pazartesi günü yaptığı açıklamayla Halil el-Hayye’nin hareketin Siyasi Büro Başkanı seçildiğini duyurdu. Filistin Enformasyon Merkezinin aktardığı kısa açıklamada, seçimin Hamas Genel Şura Meclisindeki sürecin tamamlanmasının ardından yapıldığı belirtildi; açıklamada el-Hayyenin, Ekim 2024’te Gazze’de öldürülen Yahya Sinwarın ardından göreve geldiği kaydedildi.

HALİL EL-HAYYE KİMDİR, NERELİDİR, KAÇ YAŞINDA?

Halil İsmail İbrahim el-Hayye, 1960 yılında Gazze Şeridinde doğdu. 20 Temmuz 2026 itibarıyla 65 yaşında olan el-Hayye, 5 Kasım 2026’da 66 yaşına girecek. Uzun yıllardır Hamasın siyasi kanadında yer alan el-Hayye, hareketin kuruluş yılı olan 1987’den bu yana örgüt içinde bulunan isimlerden biri olarak biliniyor.

el-Hayye, Gazze kökenli bir siyasetçi ve müzakereci olarak öne çıktı. Reuters, onu Hamasın ateşkes görüşmelerindeki “tecrübeli müzakerecilerinden” biri ve Arap-İslam dünyasıyla ilişkilerde önemli temas noktalarından biri olarak tanımlıyor. Aynı kaynaklara göre el-Hayye, savaş sürecinde Hamasın dışarıdaki en etkili isimlerinden biri haline geldi.

EĞİTİMİ VE SİYASİ YÜKSELİŞİ

Arapça kaynaklarda Halil el-Hayyenin Gazze İslam Üniversitesinde eğitim aldığı, ardından hadis ve İslami ilimler alanında yüksek lisans ve doktora yaptığı aktarılıyor. el-Hayye, gençlik yıllarından itibaren Müslüman Kardeşler çizgisiyle ilişkilendirildi; Hamasın 1987’de kurulmasının ardından hareketin siyasi kadroları içinde yükseldi.

2006 sonrası dönemde Gazze siyasetinde daha görünür hale gelen el-Hayye, özellikle ateşkes, esir takası ve arabuluculuk görüşmelerinde adı sık geçen isimlerden biri oldu. 2024 ve sonrasındaki görüşmelerde Katar, Mısır ve diğer arabulucularla yürütülen temaslarda Hamas heyetlerinde önemli rol üstlendi.

AİLESİNE YÖNELİK SALDIRILARDA YAKINLARINI KAYBETTİ

Halil el-Hayyenin ailesi, yıllar içinde birçok İsrail saldırısında ağır kayıplar verdi. Reutersin aktardığı bilgilere göre 2007’de Gazze Şehrinin Şucaiyye mahallesindeki aile evi İsrail hava saldırısına hedef oldu ve yakınlarından bazıları hayatını kaybetti. 2014 savaşında ise büyük oğlu Usame el-Hayye, eşi ve üç çocuğu İsrail saldırısında öldürüldü.

SEÇİM SÜRECİ NASIL İLERLEDİ?

Hamasta yeni liderlik süreci, İsmail Haniyehnin Temmuz 2024’te Tahranda, ardından Yahya Sinwarın Ekim 2024’te Gazzede öldürülmesiyle hızlandı. Al Jazeeraya göre süreçte yarış, eski siyasi lider Halid Meşal ile Halil el-Hayye arasında daraldı; lideri seçme yetkisi ise hareketin Genel Şura Meclisine aitti.

Yahya Sinwarın ölümünden sonra Hamas, geçici bir beşli liderlik konseyiyle yönetildi. ECFRye göre bu geçici yapıda Muhammed İsmail Derviş, Halid Meşal, Halil el-Hayye, Zahir Cebbarin ve Nizar Avadallah gibi isimler yer aldı.

HAMAS NEDİR, KENDİNİ NASIL TANIMLIYOR?

Hamas, Arapça Harakat al-Muqawama al-Islamiya ifadesinin kısaltmasıdır ve Türkçeye İslami Direniş Hareketi olarak çevrilir. 1987’de Birinci İntifada döneminde Şeyh Ahmed Yasin tarafından Gazzede kurulan hareket, kendi siyasi çizgisini İsrail işgaline karşı Filistin direnişi olarak tanımlıyor.

Bununla birlikte Hamasın uluslararası statüsü ülkeden ülkeye değişiyor: Türkiye, Haması terör örgütü olarak sınıflandırmazken; Avrupa Birliği ve İngiltere hareketi terör listelerinde değerlendiriyor.

HAMAS’IN ÖNCEKİ LİDERLERİ KİMLERDİ?

İsim Görevi / Dönemi Kısa hayatı Ölüm / Durum Şeyh Ahmed Yasin Kurucu ve manevi lider Gazze merkezli hareketin kurucu ismiydi. 1987’de Hamasın kuruluşunda belirleyici rol oynadı. 22 Mart 2004’te Gazzede İsrail helikopter saldırısında öldürüldü. Abdülaziz er-Rantisi Yasin sonrası Gazze lideri Doktor, siyasetçi ve kurucu kadro isimlerindendi. Yasinden sonra liderliğe getirildi. 17 Nisan 2004’te Gazzede İsrail hava saldırısında öldürüldü. Musa Ebu Merzuk İlk Siyasi Büro Başkanı 1951’de Refahta doğdu. Hamasın kurucu siyasi kadrolarından biri oldu. Hayatta. Halid Meşal 1996-2017 Siyasi Büro Başkanı 1956’da Silvad / Ramallah yakınlarında doğdu. 1997’de Ammanda İsrail kaynaklı suikast girişiminden kurtuldu. Hayatta. İsmail Haniyeh 2017-2024 Siyasi Büro Başkanı Şati Mülteci Kampında doğdu. 2006 seçimleri ve sonrasında Hamasın en görünür siyasi figürlerinden biri oldu. 31 Temmuz 2024’te Tahranda öldürüldü. Yahya Sinwar Ağustos-Ekim 2024 genel lider 1962’de Han Yunus Mülteci Kampında doğdu. 2017’den itibaren Gazze lideriydi, 2024’te Haniyehnin ardından genel lider seçildi. 16 Ekim 2024’te Gazzede İsrail güçleriyle çatışmada öldürüldü. Muhammed İsmail Derviş Geçici liderlik konseyi başkanı Şura Konseyi başkanı olarak 2024 sonrası geçici kolektif yapıda öne çıktı. Hayatta. Halil el-Hayye 20 Temmuz 2026’dan itibaren Siyasi Büro Başkanı Gazze doğumlu siyasetçi ve müzakereci. 2024 sonrası dış liderlikte en etkili isimlerden biri oldu. Hayatta.

ŞEYH AHMED YASİN: KURUCU LİDER

Şeyh Ahmed Yasin, Hamasın kurucu ve manevi lideri olarak kabul ediliyor. APye göre hareket, 1987’de Birinci İntifada sırasında, İsrail işgaline karşı yaygın protestoların yaşandığı dönemde kuruldu. Yasin, 22 Mart 2004’te Gazze Şehrinde camiden çıkarken İsrail helikopterinden ateşlenen füzelerle öldürüldü.

ABDÜLAZİZ ER-RANTİSİ: YASİN’İN ARDINDAN GELEN İSİM

Abdülaziz er-Rantisi, Hamasın kurucu kadrosunda yer alan ve Yasinin öldürülmesinden sonra Gazze liderliği için öne çıkan isimdi. Palqueste göre Rantisi, 1987’de hareketin kuruluş toplantılarında yer aldı; 17 Nisan 2004’te Gazze Şeridinde aracına düzenlenen İsrail helikopter saldırısında iki korumasıyla birlikte öldürüldü.

MUSA EBU MERZUK: İLK SİYASİ BÜRO BAŞKANI

Musa Ebu Merzuk, Hamasın ilk dönem dış siyasi yapılanmasının önemli isimlerinden biri oldu. ECFRye göre 1951’de Gazzenin Refah kentinde doğdu; 1987’de hareketin kuruluşuna katkı sundu ve Hamas Politbürosu içinde uzun yıllar görev yaptı.

HALİD MEŞAL: UZUN SÜRELİ SİYASİ LİDER

Halid Meşal, 1996’dan 2017’ye kadar Hamas Siyasi Büro Başkanlığı yaptı. Reuters, Meşalin 1956’da Ramallah yakınlarındaki Silvadda doğduğunu, çocuk yaşta ailesiyle Kuveyte gittiğini ve 1997’de Ammanda İsrail ajanlarının zehirli saldırısından kurtulduğunu aktarıyor. Meşal, 2017’de görevi İsmail Haniyehye devretti.

İSMAİL HANİYEH: 2017’DEN 2024’E SİYASİ BÜRO BAŞKANI

İsmail Haniyeh, Gazzedeki Şati Mülteci Kampında doğdu. Palqueste göre ailesi 1948’de Asqalan / Aşkelon çevresinden göç etmek zorunda kalan Filistinliler arasındaydı. 6 Mayıs 2017’de Hamas Şura Konseyi tarafından Siyasi Büro Başkanı seçildi ve Halid Meşalin yerine geçti. Haniyeh, 31 Temmuz 2024’te Tahranda öldürüldü.

YAHYA SİNWAR: HANİYEH’İN ARDINDAN SEÇİLDİ

Yahya Sinwar, 1962’de Gazzenin Han Yunus Mülteci Kampında doğdu. 2017’den itibaren Hamasın Gazze lideri olan Sinwar, İsmail Haniyehnin ölümünün ardından Ağustos 2024’te hareketin genel lideri seçildi. APye göre Sinwar, Ekim 2024’te Gazzede İsrail güçleri tarafından öldürüldü; Hamas yetkilileri de ölümünü doğruladı.

HALİL EL-HAYYE DÖNEMİ NE ANLAMA GELİYOR?

Halil el-Hayyenin seçilmesi, Hamasın 2024’te peş peşe yaşadığı lider kayıplarının ardından siyasi merkezini yeniden toparlama adımı olarak görülüyor. el-Hayye, hem Gazze kökenli olması hem de dış temaslarda deneyimli bir müzakereci olarak öne çıkması nedeniyle, hareketin askeri baskı, diplomatik müzakere ve iç yapılanma arasında denge aradığı yeni dönemin sembol isimlerinden biri haline geldi.