Hakeme göre maçların sonucunu bilen gazeteci Yaşar Süngü

Yeni Şafak’ta bir dönem istihbarat şefi olarak çalıştığında tanışmıştık onunla. Çok dürüst ve haksızlık karşısında susmayan biriydi. Bu yüzden de uzun süre çalıştığı bir işyeri hiç olmamış. Özellikle futbol dünyasında dönen dolapların büyüklüğünü ondan öğrenmiştik. O nereden biliyordu bu üç kağıtçılıkları? Gazetecilik mesleğini yaparken bir müddet işsiz kalınca hakem dergisi çıkarmış. Uzun süre bu dergiyi hazırlarken sahalarda hakemlik yapanların çoğu ile yakından tanışmış. Hakemleri tanıdıkça da

Yeni Şafak’ta bir dönem istihbarat şefi olarak çalıştığında tanışmıştık onunla.

Çok dürüst ve haksızlık karşısında susmayan biriydi.

Bu yüzden de uzun süre çalıştığı bir işyeri hiç olmamış.

Özellikle futbol dünyasında dönen dolapların büyüklüğünü ondan öğrenmiştik.

O nereden biliyordu bu üç kağıtçılıkları?

Gazetecilik mesleğini yaparken bir müddet işsiz kalınca hakem dergisi çıkarmış.

Uzun süre bu dergiyi hazırlarken sahalarda hakemlik yapanların çoğu ile yakından tanışmış.

Hakemleri tanıdıkça da saha dışında ne gibi dümenler döndüğünü dinleyerek öğrenmiş.

Ona göre maçların birçoğu sahada kazanılmıyordu.

Maç öncesinde yapılan gizli anlaşmalar ve pazarlıkları duyduğunda futbol izlemeyi de bırakmış.

Hafta içinde takımlar eşleştiğinde bazen gazete içinde farklı bölümlerde çalışan futbol fanatikleri bazı arkadaşlar, tuttukları takımın oynayacağı maç hakkında soru sorduklarında bizim istihbarat şefimiz de onlara maçı yönetecek hakemin kim olduğunu sorardı.

Hakemi iyi tanıyorsa kimin galip geleceğini söylerdi.

Hakemi tanımıyorsa “Güçlü olan kazanır” derdi.

20 sene öncesinden bahsediyorum.

**

Aradan geçen 20 yılda Türk futbolu dev bir sektöre dönüştü.

Seyirci sayısı arttıkça forma satışları da arttı.

Süper ligin dört büyüğü Galatasaray Beşiktaş, Fenerbahçe ve Trabzonspor borsada halka açıldı.

Yani birer şirkete dönüştü.

Ekonomik pasta büyüdü,

Pasta büyüyünce kavga da büyüdü.

Ve futbol en yukarıdan en aşağıya kadar sportif bir faaliyet olmaktan çıkarak büyük paraların döndüğü her türlü kumara bahislere uygun bir alan haline dönüştü.

Türkiye Futbol Federasyonu (TFF), “bahis soruşturması” kapsamında bahis oynadığı tespit edilen 1024 futbolcuyu kamuoyuna duyurdu.

Açıklanan 1024 futbolcudan 27’sinin Süper Lig’de forma giydiği tespit edildi.

İkinci ve üçüncü lig maçları iki hafta iptal edildi.

Yani top patladı.

Topun içinde sadece hava olmadığı ortaya çıktı.

**

“Futbol” kelimesi Türkçeye, İngilizcedeki foot (“ayak”) ve ball (“top”) kelimelerinin birleştirilmesiyle oluşturulan football kelimesinden geçmiş.

21. yüzyıl itibarıyla 200’ün üzerinde ülkede 250 milyonu aşkın oyuncu tarafından oynanan futbol, dünyadaki en popüler spor konumunda.

FIFA tarafından Mayıs 2007’de yayınlanan bir rapora göre dünya çapında 270 milyondan fazla kişi futbol oynuyor ve bunu bir meslek olarak yapıyor yani bu işten para kazanıyor

Yine bu rapora göre dünyada 301 binin üzerinde futbol kulübü, 1,752 milyonun üzerinde futbol takımı, 840 binin üzerinde futbol hakemi ve 113 binin üzerinde profesyonel futbolcu bulunuyor.

**

UEFA, 2024 yılını içeren Avrupa Kulüp Finansman ve Yatırım Raporu’nda kıtanın 55 ülkesindeki 700’den fazla kulübünün mali durumunu analiz etmiş.

Rapora göre, pandemiye rağmen, Avrupa kulüp futbol gelirleri 2014 ile 2024 yılları arasında yılda bir milyar avrodan fazla bir oranda artarak 16,5 milyar avrodan tahmini 29 milyar avroya yükselmiş.

Son 15 yıldaki uzun vadeli perspektifte, yerel futbol TV gelirleri yüzde 131, UEFA müsabakalarından elde edilen gelirler yüzde 322, sponsor ve ticari gelirler yüzde 166 ve gişe gelirleri yüzde 74 arttı.

**

Avrupa futbolunda bahis siteleri 2024/25 sezonu için en yaygın ana forma sponsoru olurken ancak bu durum en üst düzey kulüplerin yalnızca yüzde 15’ini kapsıyor.

Bunun dışında perakende satış yapan şirketler yüzde 12, profesyonel hizmetler yüzde 12, finansal hizmet veren şirketler yüzde 10, havayolu ve otomotiv firmaları yüzde 10 ve yiyecek-içecek markaları yüzde 10 düzeyinde takip ediyor.

Ana forma sponsoru olarak ise kulüpler yüzde 68 oranda hala yerli bir sponsor tercih etme eğiliminde ancak bu pay önceki sezona göre azalırken İngiltere’de 20 ana sponsordan 18’ini yabancı şirketler oluşturuyor.

**

Her türlü sportif faaliyetler tüm dünyada ekonomik dev bir sektöre dönüştüğünden beri milyonlarca seyircinin hem umutları hem paraları çalınıyor.

Küreselleşen kapitalist dünya üzerinde bahis ve kumar oynanan bir sektör artık spor.

Sektörün gönüllü sömürülenleri de seyirciler.