Hakan Fidan FT ye konuştu: ABD bu konuda ısrar ederse, İran da savaş çıkar Sözcü Gazetesi

İngiltere merkezli The Financial Times'a konuşan Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ABD ve İran'ın nükleer bir anlaşma için uzlaşmaya hazır göründüğünü bildirdi ancak önemli uyarılarda bulundu.

Fidan, müzakerelerin kapsamının nükleer programdan İran'ın balistik füze programına çekilmesinin "yeni bir savaşa davet çıkardığını" vurguladı. Nükleer müzakereler konusuda ise son derece olumlu bir tablo çizdi.

İran nükleer silahların yayılmasını önleme antlaşması gereği zenginleştirme hakkı olduğunu savunuyor, Washington ise İran'ın uranyum zenginleştirmesini topyekün olarak durdurmasını istiyordu. Bu durum yıllardır anlaşmanın önündeki en büyük engeldi.

Fidan, bunun yanında Washington'ın "tüm uranyum zenginleştirmeyi sonlardırma" talebinden vazgeçebileceği sinyalini verdiğini aktardı.

Fidan, Tahran yönetiminin gerçek bir anlaşmaya varmayı içtenlikle istediğini düşdüğünü vurguladı. İran'ın zenginleştirme seviyelerindeki kısıtlamaları kabul edebileceğini ve sıkı UAEK teftişlerini kabul edeceğini de ekledi.

Fidan, “Amerikalıların İran'ın zenginleştirmesine açıkça belirlenmiş sınırlar dahilinde müsamaha göstermeye istekli görünmesi olumludur. İranlılar artık Amerikalılarla bir anlaşmaya varmaları gerektiğini kabul ediyorlar. Amerikalılar da İranlıların belirli sınırları olduğunu anlıyorlar. Onları zorlamaya çalışmak anlamsız” diye konuştu.

Fidan tüm sorunların aynı anda çözülmesinde ısrar edilmesinin nükleer dosyayı da kilitleyeceğini savundu.

Geçen hafta Maskat'ta, ABD ve İran arasında dolaylı görüşmelerde ABD elçileri Steve Witkoff ve Jared Kushner ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi bir araya geldi.

Türkiye, Katar, Umman ve Mısır bu diplomatik süreci hızlandırdı. Bu temaslar İsrail ve ABD'nin İran nükleer tesislerini bombaladığı Haziran savaşından sonra ilk diplomatik çabalar oldu.

Taraflar görüşmeleri olumlu bir başlangıç olarak nitelendirdi. İkinci bir turun yakında yapılması bekleniyor.

Diplomatlar anlaşma yolunda devasa engellerin olduğunu da açıkça dile getirdi. Tahran görüşmelerin sadece nükleer odaklı kalması için Umman'da ısrarcı oldu ve İran'ın balistik füze programının tartışmaya açık olmadığını belirtti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın olası anlaşma konusunda bir yandan tehditkar bir dil takınıyor, bir yandan da anlaşma yapılmasını istediğini vurguluyor.

Washington başlangıçta İran füze programının kısıtlanması ve Hizbullah ve Husiler gibi İran vekili gruplara desteğin sonlanmasını şart koşmuştu.

Trump son görüşmeleri çok iyi bulduğunu açıkladı. Sadece nükleer programı kapsayan bir anlaşmanın kabul edilebilir olabileceğini belirtti.

Beyaz Saray'da Binyamin Netanyahu ile görüşen Trump müzakerelerin sürmesini istediğini ifade etti. Trump sosyal medya üzerinden "sonucun ne olacağını bekleyip göreceklerini" yazdı.

Bu süreçte ABD'nin bölgeye ikinci bir uçak gemisi gönderme ihtimali konuşuldu. Bu konuya dikkat çeken Fidan, Netanyahu'nun Trump'a bir saldırı gerçekleştirmesi için baskı uyguladığı belirtti.

Fidan, "“İsrail için, bölgede askeri üstünlüğünü korumak en önemli öncelik. İran füzelerinin varlığı bu hedefi zorlaştırıyor” dedi.

Dışişleri Bakanı, "bölge ülkelerinin füze programı için yaratıcı fikirler geliştirmeye çalışıyor. Ankara bu konuda yapıcı bir rol oynayabilir" diye ekledi.

Bakan, “İran'ın ABD ile yapacağı herhangi bir anlaşmayı bölgesel ortaklarla güveni güçlendirecek adımlarla eşleştirmesi önemli olacaktır. Bu denge esastır. Bölge ülkeleriyle önemli bir güven açığı var. Bu boyutun ele alınması şarttır” diye konuştu.

Tahran yönetimi geçen yılki savaşın ve protestoların yarattığı tehlikenin farkında. Son protestolar 1979 devriminden bu yana yaşanan en kanlı eylemler oldu.

Halkın huzursuzluğu büyük ölçüde ekonomik zorluklardan kaynaklanıyor. Yöneticiler yaptırım meselesinin çözülmesi gerektiğini biliyor, ancak ABD'nin tüm taleplerini kabul etmeyi de reddediyor.

Trump ise anlaşmanın sağlanamaması ihtimaline karşı bölgeye dev bir donanma konuşlandırdı. Olası askeri müdahaleler masada duruyor.

Fidan ise saldırı sonraası rejim değişikliğinin düşük bir ihtimal olduğunu savundu. Bakan, “Rejim değişikliği olacağını sanmıyorum. Elbette hükümet organları ve diğer bazı hedefler ağır darbe alır, hasar görür, yok edilir. Ancak siyasi bir yapı olarak rejim işleyen bir varlık olarak kalacaktır.” dedi.