Güneş ve rüzgar tahtı ele geçirdi Sözcü Gazetesi

Uluslararası araştırma merkezi Ember tarafından yayımlanan Global Electricity Review 2026 raporuna göre, dünya genelinde güneş ve rüzgar enerjisinden elde edilen toplam elektrik üretimi, tarihte ilk kez doğal gazdan sağlanan üretimi geride bıraktı.

Raporda, 2025 yılında temiz elektrikteki büyümenin ana itici gücünün güneş enerjisi olduğu, rüzgar enerjisinin ise küresel ölçekteki en büyük yenilenebilir kaynaklar arasındaki yerini sağlamlaştırdığı belirtildi.

Ember verilerine göre, güneş enerjisi üretimi 2025 yılında %29 oranında artış göstererek incelenen tüm elektrik kaynakları arasında en yüksek mutlak büyümeyi kaydetti. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verileri de güneş enerjisinin birçok bölgede en rekabetçi elektrik üretim yöntemi haline geldiğini ve bu durumun küresel yatırımları hızlandırdığını ortaya koydu.

Aynı dönemde rüzgar enerjisi de küresel çapta büyümesini sürdürerek Avrupa, Asya ve Kuzey Amerika ülkelerinde stratejik bir konuma ulaştı. Yenilenebilir kaynakların ve batarya depolama sistemlerinin maliyetlerinin düşmesi, bu kaynakları dünyanın büyük bölümünde kömür ve gaz karşısında daha rekabetçi hale getirdi.

Tarihsel süreçte "geçiş yakıtı" olarak nitelendirilen doğal gaz, yenilenebilir kaynakların artışı karşısında gerileme dönemine girdi. Avrupa Birliği genelinde güneş ve rüzgar enerjisi, elektrik üretiminde fosil yakıtların toplam payını geride bıraktı.

Küresel temiz enerji genişlemesinde en büyük payı Çin üstlenmeye devam ediyor. Ülke; güneş paneli, rüzgar türbini ve elektrikli batarya üretiminde küresel liderliğini sürdürüyor. Bir diğer dikkat çeken ülke olan Brezilya’da ise Ulusal Elektrik Sistemi Operatörü (ONS) ve Enerji Araştırma Şirketi (EPE) verilerine göre, üretilen elektriğin yaklaşık %90'ı hidroelektrik, rüzgar, güneş ve biyokütle gibi yenilenebilir kaynaklardan karşılanıyor.

Yapay zeka teknolojileri, veri merkezleri ve elektrikli araçların yaygınlaşması küresel elektrik talebini önemli ölçüde artırdı. Yenilenebilir enerji kaynakları bu yeni talebin neredeyse tamamını karşılamayı başardı. Ancak uzmanlar, yeni dönemdeki temel zorluğun elektrik şebekelerinin genişletilmesi ve kesintili üretim sorununu çözecek batarya depolama sistemlerinin altyapıya entegrasyonu olduğunu ifade ediyor.

Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) verilerine göre, temiz enerjiye geçiş ülkelerin fosil yakıt ithalatı giderlerini düşürürken, jeopolitik krizler ile fiyat dalgalanmalarına karşı enerji güvenliğini artırdı.

Raporda, yaşanan tarihi dönüşüme rağmen petrol, kömür ve doğal gazın küresel enerji matrisindeki yüksek payını koruduğu vurgulandı. Birçok ülkenin sanayi ve ulaşım sektörlerinde fosil yakıtlara olan bağımlılığının sürdüğü, dönüşümün tamamlanması için küresel ölçekte trilyonlarca dolarlık ek yatırıma ihtiyaç duyulduğu kaydedildi.