Gündelikçi için sigorta zorunlu

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’na göre, gündelikçi, bakıcı gibi ev hizmetlerinde çalıştırılan kişiler için iki türlü sigorta söz konusudur. Bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalışma gün sayısı 10 gün ve daha fazla olanlar ile konut kapıcıları 4/a kapsamında sigortalı sayılır. Bu kişiler için uzun vadeli sigorta kolları uygulanır. Bu şekilde ayda 10 gün ve daha fazla süreyle çalıştırılan işçiler için ödenen sigorta primleri malullük, yaşlılık ve ölüm aylığı bağlanmasında esas alınır.

SORULARINIZ İÇİN: [email protected]

Ev hizmetlerinde bir veya daha fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanındaki çalışma gün sayısı 10 günden az olanlar için ise sadece kısa vadeli sigorta kolları uygulanır. Bu kişileri çalıştıranlardan bir günlük asgari ücretin yüzde 2’si oranında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi alınır. 2026 yılı için günlük prim tutarı 22,02 TL’dir.

“Gerçek kişi” ibaresine dikkatinizi çekerim. Gündelikçiyi 22,02 TL prim ile sigortalamak için gerçek kişinin yanında çalıştırılması gerekir. Şirketlerin haftada 1-2 gün temizlik için çağırdığı işçilerin yaptığı iş ev hizmetleri sayılmaz. Şirketlerce çalıştırılan gündelikçiler ayda kaç gün çalıştılarsa o günlerin primi tam ödenmelidir.

SAAT HESABINA DİKKAT!

Ev hizmetlerinde çalıştırılan işçilerin hangi sigortaya tabi olacağı belirlenirken 10 gün hesabı aynı kişi yanında ay içindeki çalışma saati süresine göre hesaplanır. Her 7,30 saat 1 gün sayılır. On günden az çalışmanın tespitinde günlük 7,5 saatin altındaki çalışmalar ise 1 gün kabul edilir. On günden az çalışılan süreler birbirini takip eden günler olabileceği gibi ayın farklı günleri de olabilir. Dolayısıyla, çalışma süresinin on günün altında olup olmadığı konusunda saat hesabına dikkat edilmelidir.

BAŞVURU NASIL YAPILIR?

Ev hizmetlerinde 10 günden az çalışanların Sosyal Güvenlik Kurumuna sigorta tescili, en geç çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar yapılmalıdır. Ay sonunun hafta tatili, genel veya resmi tatil günlerine denk gelmesi halinde başvurunun bu günleri takip eden ilk iş günü sonuna kadar yapılması gerekir.

Başvuru SGK’ya doğrudan ya da internet yoluyla yapılabilir. E-Devlet üzerinden başvuru yaparken “Ev Hizmetlerinde 10 Günden Az Sigortalı Çalıştırılacaklara İlişkin Başvuru Formu” doldurulur. Formda çalışmanın her ay devam edeceğinin işaretlenmesi halinde izleyen aylarda tekrar bildirim yapılması gerekmez.

EMEKLİLİK PRİMLERİNİ KENDİLERİ ÖDEYEBİLİRLER

Ayda on günden az süreyle ev hizmetlerinde çalıştırılanlar, isterlerse o ayın uzun vadeli sigorta primlerini kendileri ödeyerek emekliliğe saydırabilirler. Prim tutarı brüt asgari ücretin yüzde 33,5’i oranındadır. 2026 yılı için 11.065,05 TL ödenmesi gerekir. Bu şekilde ödenen primler 4/a statüsünde sayılır.

Prim ödemesinin, çalışılan ayı takip eden ayın sonuna kadar yapılması gerekir. Aksi takdirde prim ödeme hakkı düşer.

İŞ KAZASINDAN YARARLANMAK İÇİN EN AZ 10 GÜN ÖNCE SİGORTA YAPILMALI

Ayda 10 günden az süreyle ev hizmetlerinde çalıştırılanlar için ödenen sigorta iş kazası ve meslek hastalığına karşı hem işçiye hem de çalıştıranlara koruma sağlar. İş kazasından kaynaklı tedavi giderleri SGK tarafından karşılanır. Raporlu olduğu süreler için geçici iş göremezlik ödeneği verilir. Kalıcı engellilik halinde engellilik oranına göre sürekli iş göremezlik geliri bağlanır.

Ancak, iş kazası ve meslek hastalığı sigortasından sağlanan bu yardımlardan yararlanabilmek için, iş kazasının olduğu tarihten en az 10 gün önce sigorta tescilinin yapılması, sigortalılığın sona ermemiş olması, işçinin kendi sorumluluğunda prim borcu bulunmaması gerekir.

Burada haksız bir uygulamaya dikkat çekmek istiyorum. SGK normal bir işçinin uğradığı iş kazasında sigorta tescilinin yapılıp yapılmadığına veya ne zaman yapıldığına bakmaksızın iş kazasına ilişkin her türlü yardımları sağlıyor. İşçi işe başladığı gün kaza geçirse bile yardımları alabiliyor. Sadece sigortayı hiç yaptırmayan veya zamanında yaptırmayan işverene cezai yaptırımlar uyguluyor, yapılan masrafları işverene rücu ediyor.

Ev hizmetlerinde 10 günden az çalıştırılan işçilerin uğradığı iş kazalarındaki masraflar bu işçileri çalıştıranlara hiçbir şekilde rücu edilmiyor. Ancak, on gün önceden sigorta bildirimi yapılması zorunluluğu işçileri mağdur ediyor. Bu durum, ev hizmetlerinde çalışanlar açısından haksızlık oluşturuyor.

NEDEN SİGORTA YAPTIRMALI?

Ev hizmetlerinde 10 günden fazla çalıştırılanların sigortalarının yapılmaması halinde uygulanacak cezai yaptırımlar kanunda yer alıyor. Fakat 10 günden az çalıştırılanların sigortalarının yapılmaması halinde ne tür bir ceza uygulanacağına dair hüküm bulunmuyor. Bu nedenle 10 günden az çalıştırılanların sigortası ihmal ediliyor.

Bununla birlikte, cezai yaptırım olmasa bile yukarıda da anlattığım gibi, yapılan bu sigorta, evde çalışırken olası bir iş kazası durumunda işçinin gerekli tedaviyi almasını sağlarken, işvereni de tedavi masraflarına veya olası tazminatlara karşı koruyor.