Güçlü sosyal devlet güçlü istihdam Diğer Haberleri

Güçlü sosyal devlet anlayışıyla çalışma hayatını yeniden şekillendiren Türkiye, istihdamdan sosyal güvenliğe kadar tüm alanlarda 2026 vizyonunu netleştiriyor. Dijital dönüşüm, yeşil ekonomi ve kapsayıcı politikalarla istihdam artırılırken, çalışanlar enflasyona ve güvencesizliğe karşı korunuyor. Kadınlar, gençler ve dezavantajlı gruplar için özel programlarla iş gücüne katılım güçleniyor.

Tüm dünyada dijitalleşme, yapay zeka, yeni çalışma modelleri ve yeşil ekonominin etkisiyle çalışma hayatı yeniden şekillenirken, Türkiye de bu dönüşüme güçlü bir sosyal politika vizyonuyla hazırlanıyor. 2026 yılına girerken istihdamın artırılması, çalışanların enflasyona karşı korunması, kayıtdışılığın azaltılması, kadınlar, gençler ve engelliler başta olmak üzere kırılgan kesimlerin iş gücüne kazandırılması temel öncelikler arasında yer alıyor. Deprem bölgesinden büyükşehirlere, tarımdan sanayiye kadar geniş bir alanda yürütülen politikalar, yeni dönemin yol haritasını ortaya koyuyor.

DİJİTALLEŞEN DÜNYAYA UYUM 

Son yıllarda küresel ölçekte yaşanan sosyo ekonomik dönüşüm, Türkiye’de de çalışma hayatının tüm dinamiklerini etkiliyor. Dijitalleşme ve yapay zeka eksenli yeni üretim biçimleri, iş gücü piyasasında esnek ve uzaktan çalışma gibi modelleri öne çıkarırken, sosyal koruma ihtiyacını da daha görünür hale getiriyor. Bu çerçevede istihdam güvencesi, adil ücret, güvenli çalışma koşulları yeni dönemin ana başlıklarını oluşturuyor.

ÜCRET POLİTİKALARI  YENİDEN ŞEKİLLENİYOR

Ücret politikaları da yeni dönemin en kritik başlıkları arasında yer aldı. 2002’den bu yana asgari ücret reel olarak yüzde 223 artırılırken, en düşük memur maaşında reel artış yüzde 264’e ulaştı. 2025 yılında net asgari ücret 22 bin 104 liraya yükselirken, 2026 yılı için yeni tutarın aralık ayında uzlaşmayla belirlenmesi bekleniyor. Asgari ücret desteği de aylık 1000 liraya çıkarılarak milyonlarca işyerine milyarlarca liralık katkı sağlandı. Kamu işçileri için imzalanan toplu sözleşmeyle en düşük brüt ücret 42 bin liraya yükseltildi.

İŞSİZLİK 29 AYDIR TEK HANE 

İstihdam cephesinde ise son veriler tarihi rekorlara işaret ediyor. 2025 Eylül itibarıyla iş gücü 35,6 milyon, istihdam 32,5 milyon, işsizlik oranı ise yüzde 8,6 olarak gerçekleşti. İşsizlik oranının 29 aydır tek hanede seyretmesi, uygulanan politikaların etkisini ortaya koyarken, önümüzdeki üç yılda yıllık ortalama 600 bin kişilik yeni istihdam hedefleniyor. Genç işsizlik oranının son altı yılda 11 puan düşerek yüzde 14,9’a gerilemesi, ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranının ise yüzde 22,1 seviyelerine inmesi, gençlere yönelik özel programların karşılık bulduğunu gösteriyor.

HER MESLEKTE KADIN ELİ 

Kadınların iş gücüne katılımı da yeni dönemin en güçlü başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. Kayıtlı Kadın İstihdam Programı ve “Her Meslekte Kadın Eli” projeleriyle 2025 yılına kadar 1,7 milyondan fazla kadın istihdama kazandırıldı. İşgücü Uyum Programı’ndan yararlananların yüzde 82’sinin kadınlardan oluşması, bu alandaki dönüşümün somut göstergesi olarak değerlendiriliyor. Engelli bireyler için kurulan Engelsiz İŞKUR Platformu, destekli istihdam projeleri ve aylık 26 bin liraya varan ücret destekleriyle binlerce kişi iş hayatına kazandırılıyor.

773 BİN İŞYERİ İSG HİZMETLİ 

Çalışma hayatının bir diğer temel başlığı olan iş sağlığı ve güvenliği alanında da kapsam önemli ölçüde genişletildi. 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerleri ile kamu işyerlerinin de kapsama alınmasıyla İSG hizmeti alan işyeri sayısı 773 bine, çalışan sayısı ise 11,5 milyona yükseldi. 2025 yılı ekim ayı itibarıyla yaklaşık 10 bin işyerinde yapılan denetimlerde, işçiler lehine yüz milyonlarca liralık alacak ödemesi sağlanırken, mevzuata aykırı işyerlerine milyarlarca liralık idari para cezası uygulandı. Yeni dönemde 2026-2030 Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Politika Belgesi ile iş kazalarının ve meslek hastalıklarının daha da azaltılması hedefleniyor.

SGK GELİRLERİ GİDERİ KARŞILIYOR 

Sosyal güvenlikte ise mali sürdürülebilirlik ve kapsayıcılık ön planda. SGK gelirlerinin giderleri karşılama oranının 2025 sonunda yüzde 95’i aşması, sistemin güçlendiğine işaret ediyor. Kayıt dışı istihdam oranı yüzde 25,9’a gerilerken, sadece 2025’in ilk dokuz ayında kayıt dışı işçi çalıştıran işyerlerine 2,3 milyar lira ceza kesildi. En düşük emekli aylığı 2025 yılı içinde 16 bin 881 liraya yükseltilirken, sosyal güvenlik kapsamı yüzde 99 seviyelerine ulaştı.

8 bin 715 ilacın geri ödeme kapsamında olması, kanser ve nadir hastalık tedavilerinde önemli ilaçların SGK güvencesine alınması, sağlık alanında da

yeni dönemin sosyal devlet anlayışını güçlendiriyor.

İş ve işçi arayan hızlı buluşacak

2026 vizyonunun merkezinde ise dijital dönüşüm, açık iş platformları, NEET gençlere özel istihdam programları ve uzaktan-kısmi süreli çalışma modelleri yer alıyor. İnternet üzerinden yayımlanan tüm iş ilanlarını tek çatı altında toplayacak “Açık İş Kapısı” projesiyle iş arayanlarla işverenler daha hızlı buluşturulacak. Evden çıkmayan gençleri kademeli olarak iş hayatına kazandırmayı hedefleyen yeni uyum programlarıyla, hem sosyal hayata katılım hem de kalıcı istihdam amaçlanıyor.

Deprem bölgesi için 40 milyar lira kaynak

“Asrın felaketi” olarak nitelendirilen depremlerin ardından bölgedeki ekonomik ve sosyal hayatın yeniden ayağa kaldırılması için bugüne kadar yaklaşık 40 milyar liraya yakın kaynak kullanıldı. Kısa çalışma ödeneği, nakdi ücret desteği, işsizlik ödeneği ve toplum yararına programlarla milyonlarca çalışan desteklendi. Deprem öncesinde 11 ilde 1 milyon 889 bin olan sigortalı çalışan sayısının, 2025 Ağustos itibarıyla 2 milyonun üzerine çıkması, bölgedeki toparlanmanın büyük ölçüde sağlandığını ortaya koydu. Ayrıca borç ertelemeleri ve mücbir sebep sürelerinin 2025 sonuna kadar uzatılmasıyla işveren ve çalışanlar için nefes aldıran bir zemin oluşturuldu.