Gözlüksüz Yaşamak Mümkün mü? Katarakt Tedavisinde Lens Seçimi Öne Çıkıyor

Veni Vidi Göz hekimlerinden Göz Hastalıkları ve Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Serhan Gazyağcı, katarakt tedavisinde artık yalnızca bulanıklaşan merceğin temizlenmesinin değil, ameliyat sonrasında kişinin nasıl görmek istediğinin de önemli olduğunu belirtiyor.

“Muayeneye gelen hastalarımızın en sık sorduğu sorulardan biri, ‘Katarakt ameliyatından sonra gözlük kullanmaya devam edecek miyim?’ oluyor. Bugün bu sorunun cevabı, hastanın göz yapısına ve ameliyat sırasında tercih edilecek göz içi lensin özelliklerine göre değişiyor.”

Katarakt günlük hayatı yavaş yavaş değiştirebilir

Katarakt, gözün içinde bulunan doğal merceğin zamanla saydamlığını kaybetmesiyle ortaya çıkıyor. Ancak bu değişim genellikle bir anda gerçekleşmiyor.

Op. Dr. Serhan Gazyağcı, hastaların görmedeki değişime zaman içinde alışabildiğine dikkat çekiyor:

“Bir kişi televizyon yazılarını eskisi kadar rahat seçemediğini, gece araç kullanırken farlardan daha fazla rahatsız olduğunu veya renkleri daha soluk gördüğünü fark edebilir. Bazen de sorun sürekli değişen gözlük numarası olarak karşımıza çıkıyor. Bu nedenle yalnızca ‘bulanık görüyorum’ şikâyetini değil, kişinin günlük yaşamda hangi alanlarda zorlandığını da değerlendirmek gerekir.”

Kataraktın tedavisi cerrahidir

Kataraktın ilaçla veya gözlükle ortadan kaldırılabilen bir hastalık olmadığını belirten Gazyağcı, tedavinin cerrahi yöntemle yapıldığını ifade ediyor.

“Katarakt ameliyatında saydamlığını kaybetmiş doğal göz merceği çıkarılır ve yerine yapay bir göz içi lens yerleştirilir. Burada ameliyat kadar önemli olan konulardan biri de göze yerleştirilecek lensin doğru planlanmasıdır.”

Göz içi lens seçimi yapılırken göz numarası, kornea yapısı, astigmat miktarı, retina sağlığı ve kişinin günlük yaşam alışkanlıkları birlikte değerlendiriliyor.

“Her hastaya aynı lens uygun değildir”

Katarakt ameliyatında kullanılan lenslerin farklı optik özelliklere sahip olduğunu belirten Op. Dr. Serhan Gazyağcı, tek bir lens türünün herkes için doğru seçenek olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyor.

“Tek odaklı lensler belirli bir mesafede net görüş için planlanabilir. Bunun yanında ara mesafeyi de destekleyen EDOF lensler, farklı mesafelerde görüş sağlamayı hedefleyen ve halk arasında akıllı lens olarak bilinen lensler ile astigmatı bulunan hastalar için torik lens seçenekleri bulunuyor.”

Ancak lens seçiminde yalnızca teknolojinin yeni olmasına bakılmaması gerektiğini belirten Gazyağcı şöyle devam ediyor:

“Burada temel soru ‘Hangi lens daha iyi?’ değil, ‘Hangi lens bu göz için daha uygun?’ olmalıdır. Çünkü iki hastanın göz numarası aynı olsa bile kornea yapıları, retina durumları, gece görme ihtiyaçları ve yaşam biçimleri farklı olabilir.”

Katarakt ameliyatından sonra gözlüksüz yaşamak mümkün mü?

Katarakt ameliyatı planlayan hastaların en fazla merak ettiği konuların başında ameliyat sonrası gözlük ihtiyacı geliyor.

Gazyağcı, uygun hastalarda doğru lens planlamasıyla gözlük kullanımının belirli mesafelerde azaltılabileceğini ancak her hasta için aynı sonucun beklenmemesi gerektiğini söylüyor:

“Bazı hastalar için uzak görüş ön plandayken, bazı hastalar bilgisayar başında uzun saatler geçiriyor ya da yakın okumayı daha fazla önemsiyor. Bu nedenle hedefimiz yalnızca gözlüksüzlük değil; kişinin göz yapısına ve yaşam alışkanlıklarına uygun bir görme planı oluşturmaktır.”

Katarakt için ne zaman ameliyat düşünülmeli?

Kataraktın mutlaka belirli bir seviyeye kadar ilerlemesinin beklenmesi gerektiği düşüncesinin her hasta için geçerli olmadığını belirten Gazyağcı, ameliyat kararında günlük yaşam etkisinin önemli olduğunu ifade ediyor.

“Gece araç kullanmak zorlaşıyorsa, okuma konforu azaldıysa, kişi iş veya sosyal yaşamında görme nedeniyle zorlanmaya başladıysa kataraktın seviyesi göz muayenesiyle değerlendirilmelidir. Ameliyat zamanlaması yalnızca kataraktın görünümüne göre değil, kişinin görme ihtiyacına göre de planlanır.”

“Katarakt tedavisinde artık ameliyat sonrası yaşamı da planlıyoruz”

Op. Dr. Serhan Gazyağcı, katarakt cerrahisinde en önemli değişikliklerden birinin hastanın ameliyat sonrası görme beklentisinin daha ayrıntılı değerlendirilmesi olduğunu belirtiyor:

“Eskiden temel soru kataraktın ne kadar ilerlediğiydi. Bugün buna ‘Ameliyattan sonra günlük hayatınızda nasıl görmek istiyorsunuz?’ sorusu da eklendi. Kitap okuyor musunuz, bilgisayar kullanıyor musunuz, gece araç kullanıyor musunuz? Bunların tamamı lens seçimini etkileyebilir.”

Gazyağcı sözlerini şöyle tamamlıyor:

“Gözlüksüz yaşamak bazı hastalar için belirli ölçülerde mümkün olabilir. Ancak katarakt tedavisinde asıl amaç herkese aynı çözümü sunmak değil; gözün yapısına, görme ihtiyacına ve kişinin günlük yaşamına uygun tedaviyi planlamaktır.”