Göbeklitepe ve Taş Tepeler den çıkarılan 12 bin yıllık tarih, Berlin de sergileniyor

Şanlıurfa Göbeklitepe'de ortaya çıkarılan ve neolitik çağa tarihlenen eserler, Berlin'de James Simon Galerie’de sergilenmeye başlandı. “Toplumun Keşfi: Göbeklitepe ve 12 Bin Yıl Önce Taş Tepeler’de Yaşam” başlıklı serginin açılışına katılan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, "12 bin yıllık geçmişiyle Göbeklitepe ve Taş Tepeler'de ortaya çıkarılan bu keşifler, insanlık tarihinin aşamalarını yeniden yorumlamamızı sağlamaktadır” dedi. Sergi, 19 Temmuz'a kadar açık kalacak.

Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Berlin Devlet Müzelerine bağlı Vorderasiatisches Museum iş birliğiyle Berlin’de düzenlenen, Göbeklitepe ve Taş Tepeler’in binlerce yıllık geçmişini günümüzle buluşturan "Toplumun Keşfi: 12 Bin Yıl Önce Göbeklitepe ve Taş Tepelerde Yaşam" sergisi, Berlin'de açıldı.

Serginin açılışına, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Almanya Kültür ve Medyadan Sorumlu Devlet Bakanı Wolfram Weimer, Türkiye Cumhuriyeti Berlin Büyükelçisi Gökhan Turan, Alman Arkeoloji Enstitüsü Başkanı Friederike Fless, sergi fotoğraf sanatçısı Isabel Munoz, Taş Tepeler Projesi Başkanı Necmi Karul ve Ön Asya Müzesi Direktörü Barbara Helwing katıldı.

Ersoy, Berlin Museuminsel’de yer alan James-Simon Galerie’de düzenlenen serginin açılışında yaptığı konuşmada, insanlığın ortak geçmişine ait benzersiz bir mirası, Avrupa’nın kalbinde dünya ile buluşturmanın mutluluğunu yaşadıklarını söyledi. Sergiyle insanlık tarihinin en erken ve en çarpıcı sayfalarından birine birlikte tanıklık edildiğini ifade eden Ersoy, Göbeklitepe ve Taş Tepeler üzerinden insanlığın ortak geçmişine ait "eşsiz" bir mirasın ziyaretçilere sunulduğunu dile getirdi.

Göbeklitepe’yi de kapsayan Taş Tepeler Projesi’nin "yoğun ve titiz" çalışmanın bir sonucu olarak ortaya çıktığını ifade eden Ersoy, şöyle konuştu:

"Medeniyet kavramının filizlendiği ve Bereketli Hilal olarak bilinen coğrafyanın Türkiye sınırları içinde kalan bölümünde, özellikle Şanlıurfa ve çevresinde, insanlığın yönünü belirleyen en önemli değişim ve dönüşümlerin yaşandığı ortaya çıkmıştır. Neolitik Çağ’da, avcı-toplayıcı yaşam biçiminden yerleşik hayata ve besin üretimine geçiş sürecinin en erken izleri, 12 bin yıllık geçmişiyle Göbeklitepe ve Taş Tepeler adı altındaki yerleşim alanlarında keşfedilmiştir. Yalnızca tarımın değil, mimarinin, heykeltıraşlığın, inanç sistemlerinin ve toplumsal örgütlenmenin de sanıldığından çok daha erken bir tarihte geliştiğini ortaya koyan bu keşifler, insanlık tarihinin bu aşamalarını yeniden yorumlamamızı sağlamaktadır."

Sergide yer alan eserlerin, Neolitik Çağ insanının dünyayı algılayış biçimini, doğayla kurduğu ilişkiyi ve toplumsal yapısını anlamaya olanak tanıdığını vurgulayan Ersoy, Göbeklitepe, Karahantepe ve Sayburç gibi alanlardan elde edilen buluntuların sembolik düşüncenin, ortak ritüellerin, kamusal yaşamın ve karmaşık toplumsal yapıların tarım toplumlarından çok daha önce ortaya çıktığını açıkça gösterdiğini belirtti.

"Aynı hikayeyi Avrupa’nın diğer bir kültür başkentinde ve yeni bir perspektifle paylaşmanın mutluluğunu yaşıyoruz"

UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Göbeklitepe’nin yanı sıra Taş Tepeler Projesi’nin uluslararası bilinirliğinin artırılmasının büyük önem taşıdığını söyleyen Ersoy, bu kapsamda, ilk kez 2024 yılında Şanlıurfa’da, 64 ülkeden 487 kurumu temsil eden bini aşkın bilim insanının katılımıyla "Dünya Neolitik Kongresi"ni gerçekleştirdiklerini, bölgede çalışmalar yapan kazı ve araştırma ekipleri tarafından dünyanın farklı ülkelerinde 100’ü aşkın konferans verildiğini anlattı.

Bu sergide de önemli eserleri yer alan ünlü fotoğraf sanatçısı Isabel Munoz tarafından İstanbul, Ankara ve Madrid’de sergiler düzenlendiğini ifade eden Bakan Ersoy, eserleriyle sergiye değer katan Munoz’a teşekkür etti.

Ersoy, "Yine bu sergimiz de Taş Tepeler projesi kapsamında elde edilen bilimsel verilerin geniş kitlelerle paylaşılması yönündeki kararlılığımızın önemli adımlarından birini oluşturmaktadır. 2024–2025 yılları arasında Roma’nın ihtişamlı yapısı Kolezyum’da düzenlenen 'Göbeklitepe: Kutsal Bir Yerin Gizemi' sergisinin gördüğü yoğun ilgi, bu mirasın evrensel niteliğini bir kez daha ortaya koymuştur. Şimdi Berlin’de, aynı hikayeyi Avrupa’nın diğer bir kültür başkentinde ve yeni bir perspektifle paylaşmanın mutluluğunu yaşıyoruz" şeklinde konuştu.

Önümüzdeki yıllarda Taş Tepeler temalı sergiler için Birleşik Krallık, Japonya ve Fransa’daki kurumlarla görüşmelerin sürdüğünü de aktaran Ersoy, bu sürecin devam edeceğini bildirdi.

Alman Bakan Weimer'dan, Bakan Ersoy’a teşekkür

Almanya Federal Hükümeti Kültür ve Medyadan Sorumlu Devlet Bakanı Wolfram Weimer de serginin açılışında yaptığı konuşmada, serginin Türkiye dışında Müze Adası’nda sergilenmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a ve emeği geçenlere teşekkür etti.

Weimer, sergide yer alan eserlerin insanlık ve medeniyet tarihi açısından olağanüstü bir öneme sahip olduğunu vurgulayarak, bu bulguların arkeoloji alanında yeni bir ufuk açtığını ifade etti.

Türk ve Alman arkeologlar arasındaki "yüzyıllara dayanan" işbirliğine dikkati çeken Weimer, bu bilimsel ortaklığın insanlığın ortak kökenlerini anlamaya yönelik güçlü bir örnek oluşturduğunu kaydetti.

Weimer ayrıca, açılış öncesinde Ersoy ile bir araya geldiklerini belirterek, görüşmede arkeoloji alanında geleceğe dönük ortak çalışmaların ele alındığını söyledi.

19 Temmuz'a kadar açık kalacak

Şanlıurfa Müzesi’nden 89 eser ile 4 replikanın yer aldığı sergideki eserlerin 44’ü ilk kez görücüye çıktı. Sergi, 19 Temmuz’a kadar açık kalacak.

Taş Tepeler’in, ünlü fotoğraf sanatçısı Isabel Munoz tarafından çekilen fotoğraflarının da yer aldığı sergi, daha önce Roma’daki Kolezyum’da yapılan sergi gibi, Göbeklitepe ve Taş Tepeler’in kültürel ve bilimsel önemini uluslararası platformda vurgulamayı ve Avrupa’daki görünürlüğünü artırmayı amaçlıyor. (ANKA)