GİB den akaryakıt açıklaması: Ne kadar vergi alınmadı?

Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), kamuoyunda akaryakıt ürünlerinden alınan vergi miktarlarına ilişkin tartışmalara yanıt niteliğinde bir açıklama yayımladı.

Küresel siyasetteki gerilimler nedeniyle fırlayan petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki baskısını kırmak ve halkın bütçesini korumak gerekçesiyle, Cumhurbaşkanı Kararı uyarınca 5 Mart tarihinden itibaren "eşel mobil" sistemine geçildiği hatırlatıldı.

Mehmet Şimşek Amerika'da akaryakıt fiyatlarını nasıl dizginlediklerini anlattı

Söz konusu sistem kapsamındaki ürünlerin, toplam Özel Tüketim Vergisi'ne (ÖTV) tabi ürünler içindeki payının yüzde 96'yı geçtiği bilgisi paylaşıldı.

GİB’in paylaştığı verilere göre, şubat ayında petrol ürünlerinden 44,3 milyar lira ÖTV toplanırken, mart ayında bu rakam yüzde 18 oranında bir azalmayla 36,3 milyar liraya geriledi.

Akaryakıttaki bu vergilerin 15'er günlük süreçler halinde, dönemin bitişini izleyen 10 gün içinde tahsil edildiği bildirildi. Mart ayındaki düşüşün nedenleri ise şu şekilde açıklandı:

Erdoğan'dan enflasyon açıklaması: Akaryakıt fiyatlarını işaret etti

"Bu kapsamda martta tahsilatı esas itibarıyla krizin henüz başlamadığı 16 Şubat ila 4 Mart tarihleri arasındaki tahsilatı içermektedir. Kalan 5 ila 15 Mart döneminde ise kriz henüz derinleşmediği için akaryakıt ürünleri üzerindeki maktu ÖTV tutarlarının bir kısmı alınmaya devam edilmiştir. Krizin esas etkisi 16-31 Mart dönemi ile 1-15 Nisan dönemini kapsayan nisana ilişkin tahsilatta görülecek olup, bu dönemlere ilişkin nisan ayı tahsilatı sadece 6,9 milyar lira olmuştur."

Yılın ilk 4 ayındaki toplam (kümülatif) vergi tahsilatı 136,8 milyar lira olarak gerçekleşti. Ancak 2026 yılı bütçe planlamasında akaryakıttan beklenen toplam ÖTV geliri 656,5 milyar lira olarak belirlenmişti. Bu durum, bütçe hedefine ulaşabilmek için yılın kalan 8 ayında 519,7 milyar liralık bir tahsilat yapılmasının zorunlu olduğunu, ancak mevcut sistemle bunun imkansıza yakın olduğunu gösteriyor.

Gelir İdaresi, sadece ÖTV'den değil, bu verginin üzerinden alınan Katma Değer Vergisi'nden (KDV) de mahrum kalındığına dikkat çekti. Yapılan projeksiyona göre:

Yılın geri kalanında yaklaşık 104 milyar liralık KDV tahsil edilemeyecek.

Mevcut petrol fiyatları ve maktu ÖTV tutarları bu şekilde devam ederse, toplam vergi kaybı yıl sonunda 600 milyar lirayı aşacak.

Açıklamada, bugün itibarıyla motorin ve LPG'de (Sıvılaştırılmış Petrol Gazı) maktu Özel Tüketim Vergisi'nin sıfır olarak uygulandığı, benzinde ise sadece 3,0206 lira vergi alındığı vurgulandı. 5 Mart tarihinden bu yana günlük tüketim tahminleri üzerinden yapılan hesaplamalara göre, alınmayan ÖTV tutarı 86 milyar lira, bu tutar üzerinden tahsil edilmeyen KDV ise 17 milyar lira oldu. Böylece toplam kayıp şimdiden 100 milyar lira sınırını geçti.