Geçmeyen öksürüğe ve nefes darlığına dikkat!

KOAH (Kronik obstrüktif akciğer hastalığı) hava yollarında geri dönüşümsüz ve ilerleyici tıkanıklık yapan ve akciğer dokusunda hasarla ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Uzun süreli zararlı partikül maruziyeti sonucunda kronik inflamasyon gelişir. En sık görülen bulguları arasında geçmeyen öksürük, balgam üretimi ve nefes darlığı sayılabilir. Spirometri denen basit bir solunum testiyle kesin tanı konur.

Alerjik astımı olan kişilerde mutlaka KOAH gelişeceği söylenemez ancak uzun süreli, yeterince kontrol altına alınmamış astım bazı kişilerde geri dönüşü olmayan hava yolu tıkanıklığına neden olabilir.

Sigara KOAH gelişiminde en güçlü ve kanıtlanmış yüksek risk faktörüdür. Ayrıca ailesinde KOAH öyküsü olanlarda risk genel popülasyona göre daha fazladır.

Güncel meta analizler dünya çapında KOAH görülme sıklığı yaklaşık yüzde 10 (yüz milyonlarca vaka) olduğunu göstermektedir. Dünya Sağlık Örgütü KOAH’ın her yıl milyonlarca ölüme yol açtığını da bildirmektedir. Küresel ölçekte KOAH
en sık 4’üncü ölüm nedenidir ve Türkiye’de de yaygın görülür. Genellikle orta-
ileri yaşta, 40 yaş üzerinde rastlanır.

KOAH tedavisinde son yıllarda önemli ilerlemeler oldu. Uzun etkili bronkodilatör kombinasyonları (nefesle içe çekilen ilaçlar) ve iltihap önleyici ilaçların doğru kullanımının hastalığın alevlenmesini azalttığı kanıtlandı. İleri vakalarda bronkoskopik akciğer hacim azaltma yöntemleri (valv, coil tedavisi vb.) uygun hastalarda solunum fonksiyonunu ve yaşam kalitesini düzeltmeye yardımcı oldu. KOAH tablosu netleştikten sonra tam iyileşme -özellikle ileri evrelerde- maalesef mümkün değil. Ama sigarayı bırakma, uygun ilaç tedavileri ve pulmoner rehabilitasyon (solunumu iyileştirmeye yönelik egzersizler) hastalığın ilerlemesini ve alevlenmeleri azaltabilir.