Geçen sene para etmiyordu: Şimdi çöpten topluyor, servet değerinde Sözcü Gazetesi

Küresel teknoloji dünyasında yaşanan "bellek savaşları", ikinci el ve atık donanım piyasasında şaşırtıcı bir ekonomik tabloyu beraberinde getirdi. Bir sosyal medya kullanıcısının yerel bir elektronik atık tesisinde çöplerin arasında bulduğu 64GB kapasiteli Corsair Vengeance RGB Pro DDR4 bellek seti, yapay zeka odaklı arz krizi nedeniyle "stratejik ganimet" niteliği kazandı. Geçtiğimiz yıl standart bir donanım parçası olarak görülen bu tür bileşenler, günümüzde %100’ü aşan fiyat artışları nedeniyle yüksek piyasa değerine ulaştı.

Sektörel verilere göre, üretken yapay zekaya olan devasa talep küresel bellek arzını doğrudan etkiliyor. Yapay Zeka ve Teknoloji Derneği Genel Sekreteri Cihan Sarı, üretim önceliğinin veri merkezlerine kaydığını, bu durumun standart bilgisayar kullanıcıları için ciddi bir arz boşluğu oluşturduğunu belirtti. Samsung, SK Hynix ve Micron gibi dünya devlerinin üretim kapasitelerini kâr marjı yüksek olan yapay zeka birimlerine ayırması, piyasadaki standart RAM fiyatlarını yukarı yönlü tetikliyor.

Yapay zeka araçlarının ihtiyaç duyduğu Yüksek Bant Genişlikli Belleklerin (HBM) üretim zorluğu, standart RAM arzını kısıtlayarak atık tesislerinden çıkan donanımların bile ekonomik değerini artırmış durumda. 1 gigabaytlık HBM üretimi için harcanan kapasiteyle 3 gigabaytlık standart RAM üretilebilmesi, piyasada ciddi bir darboğaza ve fiyat artışlarına yol açıyor. 

Uzmanlar, donanımın pahalı ve kıt olduğu bu dönemin Türkiye için bir fırsat penceresi olduğunu belirterek, devasa modeller eğitmek yerine eldeki kısıtlı kaynağı en verimli şekilde kullanacak "optimize edilmiş" yazılım çözümlerine odaklanılması gerektiğini vurgulandı.