Gazze de parayı veren düdüğü çalacak

Trump yönetimi, Gazze’nin yeniden inşasından ve Hamas’ın silahsızlandırılmasından sorumlu olacak yeni “Gazze Barış Kurulu” (Board of Peace, BoP) için ülkelerle şartlarını paylaşmış durumda.
Bloomberg News’in Cumartesi gecesi aktardığına göre, kalıcı bir üyelik isteyen ülkelerden en az bir milyar dolar katkı bekleniyor.
The Atlantic ise tüzüğü inceleyen haberinde, BoP üyeliğinin üç yıllık süreleri ve yenileme seçenekleriyle resmen “seçkin bir golf kulübü komitesi başvurusu” gibi bir hava verdiğini yazıyor.
Taslak tüzük, üyeliğin üç yıl ile sınırlı olduğunu ancak ilk yıl içinde bir milyar dolardan fazla nakit katkıda bulunan devletler için bu sürenin geçerli olmayacağını belirtiyor.
Tüzüğün diline bakıldığında, BoP’nin “çatışmalardan etkilenen veya tehdit altında olan bölgelerde istikrarı teşvik etmeyi, güvenilir ve yasal yönetişimi yeniden tesis etmeyi ve kalıcı barışı sağlamayı amaçlayan uluslararası bir örgüt” olduğu vurgulanıyor.
Bloomberg, önerilen BoP tüzüğünün yalnızca üç üye devletin tüzüğü kabul etmesi durumunda resmiyet kazanacağını bildirdi.
Görünüşe göre, üyelerden “kalıcı” olabilmek için ciddi bir finansal katkı talep ediliyor; bir bakıma, zengin ülkeler bu kurula girerken, diğerlerinin süresi üç yıl sonra dolacak.
The Atlantic’in ironik bir şekilde belirttiği gibi, tüzüğün hukuki dili ve süreci, neredeyse “üye olacağınız kulüp için doldurduğunuz form” izlenimi veriyor.
Ama işin daha karmaşık tarafı, bu kurulla birlikte ABD’nin Gazze’de ne kadar süre boyunca aktif olacağı...
Yerel liderlerin yatırımlar ve iş fırsatları üzerinde ne kadar söz sahibi olacağı belirsiz...
Gazze’nin yeniden inşasında büyük finansal katkı yapan ülkeler ve şirketler muhtemelen daha kazançlı projeleri alacak.
Gazze halkı ise çoğunlukla iş gücü olarak sahada olacak.
Yani söz konusu olan, bir “barış kurulu” değil, aynı zamanda ekonomik ve siyasi güç dengelerinin yeniden şekilleneceği bir yapı gibi görünüyor.
Bu tüzük ve BoP planı, “barış” kavramını finansal katkı ve kurumsal kontrol ile iç içe geçiriyor.
Şu an için net olan tek şey, Gazze’nin yeniden inşasında söz sahibi olacak ülkeler, nüfusun hayatını doğrudan etkileyecek kararları almada ağırlık kazanacağı.
Gazze halkı ise, ne kadar çalışacaklarını ve bu yeniden inşadan ne kazanacaklarını izlemekle yetinmek zorunda kalabilir.
Bloomberg ve The Atlantic’in aktardıkları, BoP’nin, ABD’nin finansal ve siyasi öncelikleri ile Gazze halkının gerçek ihtiyaçları arasında nasıl bir köprü olacağı sorusunu daha da görünür kılıyor.