Gazhane’den iskelelere: İBB’nin tarihi yapıları vakıflara devrediliyor

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilen 7565 Vakıflar Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’la birlikte, belediyelere, özellikle İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne (İBB) bağlı tarihi yapı, kütüphane, iskele, müze gibi yapıları kamusal alan olmaktan çıkarılarak "Vakıflar Genel Müdürlüğü" inisiyatifine devredilmesinin yolu açıldı.

İktidar, düzenlemeyi “vakıf kültür varlıklarının korunması” gerekçesiyle anlatsa da muhalefet bu geçişin aslında halkın ortak malı olan kamusal varlıklara kapatma, pazar ve rant fırsatı tanıdığını savunuyor.

Düzenlemeyle birlikte belediyelere ait taşınmazlar “vakıf yönetimine geçiş”le birlikte İBB'den alınıyor.

Muhalefet milletvekillerinin “peşkeş yasası” olarak adlandırdığı düzenlemeye ilişkin konuşan CHP İstanbul Milletvekili Ayşe Sibel Yanıkömeroğlu, “İBB’ye ait 100’ün üzerinde taşınmazdan söz ediliyor; yıllarca belediyelerin restore ettiği, halkın kullanımına açtığı, kamusal fayda için yaşattığı alanlar ellerinden alınıyor” demişti.

Yasanın, taşınmazların kira süreleri, kiralama usulleri ve yönetim süreçlerinde kolaylıklar getirmesi daha önce belediye veya kamu uhdesinde olan yapıların “mazbut vakıf + kiralama” ya da “vakıf yönetimi” altına sokulmasını büyük ölçüde basitleştiriyor.

Kültür mirası, toplumsal belleğimiz, kamusal alanlarımız tehlikede

Yalnızca taşınmazların kime ait olacağını değiştirmekle kalmayacak olan düzenleme ile birlikte, halkın erişimine açık olan müze, kütüphane, iskele, kültür mekanlarının kontrolünün artık merkezi idare ve vakıf yönetimlerine geçeceği anlamına geliyor.

Aynı zamanda tarihi-kültürel-toplumsal mirasın pazara, rant odaklı işletmelere açılması riskini artırıyor.