Gayrimenkulde değer kriterleri değişiyor: Ulaşım, teknoloji ve sürdürülebilirlik öne çıkıyor

Gayrimenkul sektöründe yatırım kararlarını etkileyen kriterler son yıllarda önemli ölçüde değişim gösteriyor. Geçmişte yatırımın temel belirleyicisi olarak öne çıkan lokasyon önemini korurken, ulaşım bağlantıları, teknolojik altyapı, enerji verimliliği, sürdürülebilirlik performansı ve yaşam kalitesini artıran unsurlar yatırımcıların değerlendirme süreçlerinde daha fazla ağırlık kazanıyor.

Yatırımcılar artık yalnızca bir projenin mevcut konumunu değil, bölgenin gelişim potansiyelini, altyapı yatırımlarını, akıllı bina teknolojilerini ve uzun vadeli değer üretme kapasitesini de dikkate alıyor. Bu değişim, yatırım tercihleriyle birlikte proje geliştirme süreçlerini ve yatırımcı profilini de yeniden şekillendiriyor.

ULAŞIM YATIRIMLARI DEĞER ARTIŞINI DESTEKLİYOR

Küresel ölçekte hız kazanan altyapı yatırımları, gayrimenkul değerlemelerinde belirleyici unsurlar arasında yer alıyor. Global Infrastructure Outlook verilerine göre dünya genelinde altyapı ihtiyacının 2040 yılına kadar yaklaşık 94 trilyon dolara ulaşması bekleniyor.

Hise Global Kurucu Ortağı Ebru Öz, geçmişte proje değerinin büyük ölçüde lokasyon ve kısa vadeli satış potansiyeline göre belirlendiğini, günümüzde ise yatırımcıların bir projenin gelecekte oluşturacağı değeri de değerlendirdiğini belirtti.

Öz, altyapı yatırımları, ulaşım bağlantıları, çevresel kalite ve bölgesel gelişim planlarının yatırım kararlarında daha belirleyici hale geldiğini ifade ederek, metro hatları, yeni ulaşım aksları ve büyük ölçekli kamu yatırımlarının yalnızca ulaşımı kolaylaştırmadığını, aynı zamanda bölgelerin ekonomik ve sosyal dönüşümünü de hızlandırdığını kaydetti.

ANA ULAŞIM HATLARI ÇEVRESİNDE DEĞER ARTIŞI YÜZDE 50'YE ULAŞIYOR

Ebru Öz, OECD verilerine göre ana ulaşım hatları çevresindeki gayrimenkullerde yüzde 50'ye varan değer artışı görüldüğünü belirtti.

İstanbul'da yeni metro hatlarının hizmete girdiği bölgelerde konut fiyatlarının yüzde 40'a varan oranlarda yükseldiğini ifade eden Öz, ulaşım yatırımlarının gayrimenkul piyasasında doğrudan değer artışı oluşturduğunu söyledi.

YATIRIMCI TERCİHLERİ DEĞİŞİYOR

Yatırımcı davranışlarında da dönüşüm yaşandığını belirten Öz, yatırım kararlarının artık kısa vadeli likidite, orta vadede düzenli kira geliri ve uzun vadede varlık değerinin korunması olmak üzere üç temel eksen üzerinden şekillendiğini ifade etti.

Yatırımcıların tek seferlik kazanç yerine portföy yönetimi anlayışıyla hareket ettiğini belirten Öz, hızlı değer artışı beklentisinin yerini daha dengeli ve sürdürülebilir getiri arayışına bıraktığını kaydetti.

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK VE ESG KRİTERLERİ ÖNE ÇIKIYOR

Ebru Öz, güçlü projelerde yıllık yüzde 15'e varan reel değer artışı sağlanabildiğini, sürdürülebilirlik sertifikasına sahip projelerin ise benzerlerine göre yüzde 15 daha yüksek değerle işlem gördüğünü söyledi.

ESG kriterlerine uyumlu projelerde kira gelirlerinin yüzde 18'e, varlık değerlerinin ise yüzde 12'ye kadar artış gösterebildiğini aktaran Öz, altyapı yatırımlarının yoğun olduğu bazı bölgelerde toplam değer artışının 4 katın üzerine çıkabildiğini ifade etti.

ÖNÜMÜZDEKİ DÖNEMDE AKILLI BİNALAR VE KARMA KULLANIMLI PROJELER ÖNE ÇIKACAK

Enerji verimliliği, akıllı bina teknolojileri ve sürdürülebilirlik kriterlerinin yatırım kararlarının merkezinde yer aldığını belirten Öz, Avrupa'da sürdürülebilir sertifikaya sahip projelerin yüzde 15'e kadar daha yüksek değerle işlem gördüğünü dile getirdi.

Öz, önümüzdeki dönemde ulaşım odaklı gelişim, sürdürülebilirlik, akıllı bina teknolojileri, karma kullanım projeleri ile sağlık ve yaşam kalitesini merkeze alan konseptlerin daha fazla önem kazanacağını ifade etti.

IoT tabanlı sistemler ve dijitalleşmenin projelerin operasyonel verimliliğini artırdığını belirten Öz, bu teknolojilerin yatırımcıların tercihlerini etkileyen önemli unsurlar arasında yer aldığını söyledi.