Füzeler yeniden ateşlendi! ABD vurdu, Tahran dan misilleme geldi

İran ile ABD arasında kısa süre önce varılan ateşkes mutabakatı, Hürmüz Boğazı'nda patlak veren yeni bir krizle ağır bir yara aldı. Bir kargo gemisine yönelik insansız hava aracı (İHA) saldırısı, iki ülkeyi bir kez daha sıcak çatışmanın eşiğine getirdi. Karşılıklı suçlamaların ardından bölgede hava saldırıları ve misillemeler peş peşe geldi.

TRUMP'TAN 'APTALCA İHLAL' ÇIKIŞI VE ABD HAREKATI

Krizin fitilini ateşleyen gemi saldırısının ardından ABD Başkanı Donald Trump sert bir açıklama yaptı. Saldırının arkasında İran'ın olduğunu öne süren Trump, bu eylemi ABD ile İran arasındaki ateşkes anlaşmasının "aptalca bir ihlali" olarak tanımladı. Kargo gemisine toplam dört İHA ile saldırıldığını, bunlardan üçünün ABD güçlerince düşürüldüğünü ancak birinin gemiye isabet ederek hasar verdiğini belirten Trump, misilleme sinyali vererek "Yakında öğreneceksiniz" ifadelerini kullandı.

Bu açıklamadan kısa bir süre sonra ABD ordusu harekete geçti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), ABD savaş uçaklarının Hürmüz Boğazı çevresinde operasyon düzenleyerek İran'a ait füze ve İHA depolama alanları ile kıyı radar tesislerini vurduğunu duyurdu. CENTCOM açıklamasında, ticari gemilerin güvenli geçişinin sağlanmaya devam edileceği ve İran'ın anlaşma maddelerine harfiyen uyması için bölgede tetikte olunacağı vurgulandı.

İRAN BASINI: İSKELE VURULDU, UYARI ATEŞİ AÇILDI

ABD'nin hava saldırılarının ardından İran cephesinden de ilk bilgiler gelmeye başladı. İran devlet televizyonunun askeri kaynaklara dayandırdığı habere göre, ülkenin güneyindeki Hürmüzgan Eyaleti'ne bağlı Sirik kentindeki Taheruyi İskelesi "düşman saldırısının" hedefi oldu ve bölgede şiddetli patlama sesleri duyuldu.

Askeri kaynaklar ayrıca, gün içerisinde İran Silahlı Kuvvetleri'nin Hürmüz Boğazı'ndan "izinsiz" geçmeye çalışan bazı gemilere Sirik kentinden uyarı atışları yaptığını da doğruladı.

DEVRİM MUHAFIZLARI'NDAN ABD ÜSLERİNE MİSİLLEME

ABD'nin stratejik noktaları vurmasının ardından İran Devrim Muhafızları Ordusu'ndan (DMO) karşı hamle gecikmedi. İran devlet televizyonunda okunan DMO bildirisinde, Körfez bölgesindeki ABD üslerinin misilleme saldırılarıyla hedef alındığı açıklandı. Washington yönetiminin anlaşma hükümlerini ihlal ettiği savunulan açıklamada, "Saldırganlık tekrarlanırsa vereceğimiz karşılık bundan daha kapsamlı olacaktır" denilerek ABD'ye sert bir uyarıda bulunuldu. 

İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi de yaşananlara tepki göstererek, ABD'nin ateşkesi pervasızca ihlal ettiğini ve bu durumun pişmanlıkla sonuçlanacağını dile getirdi.

SÜRECİ TETİKLEYEN İLK OLAY: KARGO GEMİSİNE SALDIRI

Tırmanan gerilimin başlangıç noktası ise İngiltere Deniz Ticaret Örgütü'nün (UKMTO) acil koduyla geçtiği bir olay oldu. UKMTO, Umman açıklarında seyir halindeki bir ticari kargo gemisinin kaynağı belirlenemeyen bir mermi/İHA ile vurulduğunu duyurmuştu. Köprü kısmında hasar oluşan gemideki mürettebatın yara almadığı ve çevre kirliliği yaşanmadığı bildirilmişti.

14 HAZİRAN İSLAMABAD MUTABAKATI TEHLİKEDE

Yaşanan bu sıcak çatışma, tarafların henüz çok yeni imzaladığı barış umutlarını gölgeledi. Hatırlanacağı üzere İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan'ın arabuluculuğunda 14 Haziran'da "İslamabad Mutabakatı" adı verilen 14 maddelik bir zaptı dijital ortamda imzalamıştı.

Söz konusu mutabakat şu önemli başlıkları içeriyordu:

Lübnan dâhil olmak üzere bölgesel savaş halinin sona erdirilmesi. Hürmüz Boğazı'nın uluslararası deniz trafiğine açılması. ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukasının kaldırılması. İran'ın nükleer programı ve yaptırımların kaldırılmasına yönelik 60 günlük müzakere sürecinin başlatılması.

Tarafların karşılıklı ateş açmasıyla birlikte, henüz mürekkebi kurumayan bu 60 günlük kritik müzakere sürecinin nasıl devam edeceği merak konusu oldu.