Futbolcuların maç öncesi kokladığı küçük tüplerin sırrı ortaya çıktı

Avrupa futbolunda bazı yıldız oyuncuların maç öncesinde küçük şişeleri veya kapsülleri burunlarına yaklaştırarak koklaması dikkat çekiyor. Futbolcuların bu işlem sırasında yüzlerini ekşitmesi ise kullanılan maddenin ne olduğu sorusunu gündeme getiriyor.

Söz konusu ürünler, İngilizcede smelling salts olarak bilinen amonyak tuzları. Geçmişte bayılma durumlarında kullanılan bu maddeler, günümüzde bazı sporcular tarafından müsabaka öncesinde kısa süreli uyarıcı etkisinden yararlanmak amacıyla tercih ediliyor.

Amonyak tuzları, açıldıklarında amonyak içeren keskin bir buhar açığa çıkarıyor. Bu buharın solunması burun ve üst solunum yollarında tahrişe yol açarak istemsiz bir nefes alma tepkisini tetikleyebiliyor. Sporcuların tüpü kokladıktan hemen sonra yüzlerini ekşitmesinin nedeni de bu tahriş edici etki.

Bazı sporcular, amonyak tuzlarının maç öncesinde kendilerini daha uyanık ve hazır hissettirdiğini düşünüyor. Özellikle yoğun konsantrasyon gerektiren anlardan önce bu ürünlere başvurulabiliyor.

Ancak amonyak tuzlarının reaksiyon süresini belirgin biçimde kısalttığı, konsantrasyonu kalıcı olarak artırdığı veya futbol performansını doğrudan iyileştirdiği bilimsel olarak kesinleşmiş değil.

Amonyak tuzlarının geçmişi spor dünyasından çok daha eskiye dayanıyor. Bu maddeler, geçmiş dönemlerde baygınlık geçiren kişilerin kendine gelmesini sağlamak amacıyla kullanılıyordu.

Günümüzde ise amonyak buharının solunum yollarını tahriş edebilmesi nedeniyle bu tür ürünlerin kullanımı konusunda sağlık uzmanları dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor. Özellikle kafa travması veya bilinç kaybı yaşayan sporcularda tıbbi değerlendirmenin yerine kullanılmaması gerekiyor.

Amonyak tuzları bazı sporcular tarafından kullanılsa da risksiz ürünler değil. Keskin buharları gözlerde, burunda ve solunum yollarında tahrişe neden olabiliyor.

Ayrıca bu ürünlerin kullanımının yaygın olması, tüm kulüp doktorları tarafından önerildiği veya performans artırıcı etkilerinin kanıtlandığı anlamına gelmiyor.