FUNDA KARAYEL Papa ziyaretinin farkında olmadan başlattığı yeni dönem!

İznik'in adını yıllar boyunca tarih kitaplarında okuduk.
Roma'nın gölgesinde, Bizans'ın kalbinde, Osmanlı'nın sessiz ama derin nefes alan şehrinde. Ama şimdi ilginç bir şey oluyor. İznik bir anda dünyaya açılıyor.
Hem de Katolik dünyasının ruhani lideri sayesinde... Papa 14. Leo'nun mayısta göreve gelişinden sonraki ilk yurtdışı durağının İznik olması tesadüf değil.

Dünyadaki milyonlarca Hristiyan için 1700 yıl önce burada alınan kararlar bugün hala inanç dünyasını şekillendiriyor Ama o toplantının tam olarak nerede yapıldığı hâlâ bir soru işareti.
Bir sır, bir gizem ve Papa İznik Gölü kıyısındaki anma töreniyle aslında bu gizemin perdesini biraz olsun aralıyor. Bu ziyaretin dini anlamı elbette büyük ama aslında daha büyük bir gerçek var.
Farkında mısınız? İznik şu an tüm dünyanın gözü önünde. Haritada işaretlenen küçük bir ilçe değil artık her haber sitesinde adı geçen her uluslararası yayında fotoğrafları paylaşılan turizmin yeni odak noktası olmaya aday bir yer. Kapadokya yıllardır Türkiye turizminin yıldızıydı.
Ancak Kapadokya'nın bile sahip olmadığı bir şey var İznik'te. 1700 yıllık bir kararın, bir kırılmanın, bir inancın doğduğu yer olma gücü ve mistik bir atmosfer. Tarihin içinden çıkan bir otorite ve şimdi buna dünya çapındaki bir Papa ziyareti eklendi.

İZNİK DÜNYA GÜNDEMİNDE
Bu yüzden bir uyarı gibi okuyun bu satırları İznik'e yatırım yapmanın tam zamanı. Çünkü bu ziyaret sadece bir anma töreni değil İznik'i yeniden dünya sahnesine çıkaran büyük bir kapı düşünün.
45 bin nüfuslu küçücük bir ilçe, bir anda küresel hafızaya kazınıyor. Uluslararası yayınlar bölgeyi mercek altına alıyor. İznik'in turizm potansiyeli patlamaya hazır bir enerji gibi duruyor.
Papa 14. Leo'nun İznik'e gelişi belki sadece bir tören gibi görünüyor. Oysa aslında sessiz bir mesaj taşıyor. Dünya buraya bakıyor, siz de bakın. Çünkü İznik tarih boyunca birçok kez kader anına tanıklık etti. Belki de yeni kaderi turizmin yıldızı olmak. Belki de Kapadokya'yı geçmek ve bu ihtimal artık hiç de uzak değil.

NBC'YE TEPKİ NORMAL Mİ?
Gün geçmiyorki sinema dünyasında yeni bir tartışma olmasın. Bu kez haberler İran'dan. Sinemacıların üzerindeki baskı giderek ağırlaşırken, rejimin resmi vitrini olan Fecr Film Festivali bu yıl Türkiye–İran Kültür Yılı söylemiyle Türk sinemasına özel bir bölüm açıyor. Ve Nuri Bilge Ceylan'ı özel konuk olarak duyuruyor.
Bu daveti kabul eden Ceylan'ın adı bir anda tartışmanın merkezine oturuyor. Sürgündeki İranlı sanatçılar bunun rejime meşruiyet kazandırmak anlamına geleceğini söylüyor.

Ceylan ise 'sanatı siyasete kurban etmemek' gerektiğini savunuyor. Aslında bütün mesele tam da burada başlıyor. Sanatı korumak mı yoksa rejimin gölgesinde bir fotoğraf karesinde yer almamak mı önemli?
Eleştirinin İranlı sinemacılar cephesinden bakıldığında tablo oldukça karanlık. Ülkede film yapmak cesaret değil gözükaralık sayılıyor. Sansür, gözaltılar, yurt dışı yasakları, kapatılan film setleri... Bu atmosferde Fecr Film Festivali onlar için kültürel bir etkinlik değil, rejimin makyaj aynası.
Uluslararası bir yönetmenin bu aynanın içinde yer alması ise yıllardır mücadele eden bağımsız sinemacılara göre adeta bir kırılma. Onlara göre Ceylan ne kadar iyi niyetli olursa olsun katılımı otomatik olarak rejimin yumuşak yüzünü dünya sahnesine taşımış olacak. Tepkiler bu yüzden sert çünkü İran'dan yükselen itirazlar yalnızca politik değil aynı zamanda hayatta kalma refleksi.

KİM HAKLI?
Ceylan'ın perspektifi ise bambaşka bir yerde duruyor. O, festivalin devlet desteğiyle yürütülmesini tek başına boykot sebebi olarak görmüyor. Çünkü neredeyse bütün büyük festivallerin benzer biçimde fonlandığını hatırlatıyor. Onun için mesele, politik yapıların ötesinde genç sinemacılarla temas kurmak, üretim alanlarını desteklemek ve sinemanın ortak diline sadık kalmak.
Ceylan'ın korkusu rejime hizmet etmek değil, aksine siyasetin sanat alanını daraltmasına izin vermek. Sonuçta kim haklı sorusunun net bir cevabı yok çünkü her iki taraf da kendi gerçekliğinin ağırlığını taşıyor.