Fransa, 25 yıl sonra yeniden askerlik uygulamasına dönüyor

Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, genç kadın ve erkeklerin gönüllü olarak 10 aylık ücretli askeri eğitim alacağı yeni planı duyurdu.

Programın gelecek yazdan itibaren aşamalı şekilde uygulanmaya başlayacağı belirtildi. Öncelikle 18 ve 19 yaşındakiler programa alınacak ve aylık en az 800 euro ödeme yapılacak.

Macron, Grenoble yakınlarındaki bir piyade üssünde yaptığı açıklamada, “Tehlikeden kaçınmanın tek yolu ona hazırlanmaktır. Kendimizi savunmak, hazır olmak ve saygı görmek için ulusu harekete geçirmeliyiz” dedi. Bu hizmetin “gençliğe duyulan güvenin bir göstergesi” olduğunu söyledi.

Uygulamanın ilk aşamada 2026’da 3.000 genci kapsayacağı, 2035’e kadar bu sayının 50.000’e yükselmesinin planlandığı duyuruldu. Fransa’nın hâlihazırda 200.000 asker ve 47.000 yedek personeli bulunuyor. Yeni düzenleme ile profesyonel asker, yedekler ve gönüllülerden oluşan üç basamaklı bir yapı hedefleniyor.

Rusya’nın agresif politikaları nedeniyle askeri güçlerini güçlendirmeye çalışan birçok Avrupa ülkesi, son dönemde farklı modellerde askerlik programları yürürlüğe koydu.

Belçika ve Hollanda gönüllü askerlik başlatırken, Almanya benzer bir plan üzerinde çalışıyor. Litvanya ve Letonya’da kura sistemine dayalı zorunlu askerlik uygulanıyor.

İsveç’in NATO’ya katılmasının ardından 9–15 aylık askeri hizmet sistemi yeniden başlatıldı. Finlandiya ve Yunanistan ise askerliği hiç kaldırmadı.

Belçika Savunma Bakanlığı bu ay 17 yaşındakilere gönüllü askerlik için ayda yaklaşık 2.000 euro teklif içeren mektuplar gönderdi. Fransa genelinde yapılan son kamuoyu araştırması, halkın yüzde 73’ünün gönüllü askerliği desteklediğini gösterdi.

Son dönemde Fransız siyasi ve askeri liderler, potansiyel bir Rusya çatışmasına hazırlığın gerekliliğini sıkça vurguluyor. Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fabien Mandon, askeri planlamanın “önümüzdeki üç-dört yıl içinde Rusya ile bir karşılaşma ihtimali üzerine kurulduğunu” söylemiş ve “savaşta çocuk kaybetmeye hazırlanılması gerektiğini” ifade etmişti. Sözleri büyük tepki çekmiş, Macron ise genç gönüllülerin Ukrayna’ya gönderilmeyeceğini kesin bir dille açıklamıştı.

Ancak eleştiriler de mevcut. 21 yaşındaki mağaza çalışanı Lalie, “Gençlerin ruh sağlığı ve ekonomik sorunları çözülmeden bu proje öncelik olmamalı” yorumunda bulundu.

Fransa’da zorunlu askerlik 1996’da dönemin Cumhurbaşkanı Jacques Chirac tarafından kaldırılmış ve 2001’de tamamen sonlandırılmıştı. Ülkede hâlâ liseli gençlerin “Savunma ve Vatandaşlık Günü”ne katılım zorunluluğu bulunuyor.

Yeni planın bütçesinin nasıl sağlanacağı ise soru işareti. Fransa ciddi bir borç krizinin eşiğinde ve parlamentoda 2026 bütçesi hâlâ onaylanamadı.