Formula 1 sadece bir yarış değil! İşte Formula 1 ekonomisi...

Motor sporları tutkunlarının uzun süredir beklediği tarihi gelişme, önceki gün nihayet gerçekleşti. Bu sporun zirvesi olarak kabul edilen Formula 1 yarışları, uzun bir aranın ardından yeniden Türkiye’ye döndü.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla Cuma günü düzenlenen törende yapılan açıklama, kamuoyunda büyük bir coşku yarattı.

Türkiye’nin ilk ve tek Formula 1 pisti olan İstanbul Park’ın, önümüzdeki 5 sezon boyunca yeniden takvimde yer alacak olması gerçekten son derece önemli bir gelişme. Bu noktada başta Türkiye Otomobil Sporları Federasyonu (TOSFED) yönetimi olmak üzere emeği geçen tüm paydaşlar güçlü bir alkışı hak ediyor.

Formula 1’in yarattığı heyecan, Cuma gününden itibaren hem ulusal medyada hem de sosyal medyada yapılan haber ve paylaşımlarda açıkça görüldü. Ancak bu tablonun bir de ekonomik boyutunu değerlendirmek gerekiyor.

4 MİLYAR DOLARA YAKIN GELİR

Küresel ölçekte büyük ilgi gören Formula 1, yalnızca bir spor organizasyonu olmanın ötesinde; otomotiv teknolojilerinin zirvede yarıştığı ve uluslararası markaların buluştuğu dev bir endüstri olarak öne çıkıyor.

Araçların pistte 320 km/s hıza ulaşması kadar, organizasyonun yıllık 3 milyar doların üzerindeki gelir hacmi de dikkat çekici. Bu gelirin en büyük kısmını yayın hakları ve sponsorluklar oluştururken, yarış organizasyonlarından elde edilen gelirler de önemli bir paya sahip.

Son beş yılda gelirlerini istikrarlı biçimde artıran Formula 1, 2025 itibarıyla yaklaşık 3.86 milyar dolar ciroya ve 632 milyon dolar faaliyet kârına ulaştı. Rakamların büyüklüğü, organizasyonun küresel gücünü açıkça ortaya koyuyor.

2.3 MİLYAR ETKİLEŞİM

Gelirlerdeki bu artış, Formula 1’in dünya genelindeki etkileşimine de paralel şekilde yansıyor. 11 takım ve 22 pilotun yer aldığı sezon boyunca organizasyon, 180’den fazla ülkede 827 milyondan fazla televizyon izleyicisine ulaşırken, tribünlerde toplam 6.7 milyon seyirciyi ağırladı.

Dijital platformlarda ise toplam takipçi sayısı 114 milyonu aşarken, 2025 yılında 2.3 milyar etkileşim elde edildi.

Bu ölçekte bir küresel spor organizasyonunun Türkiye için de önemli bir ekonomik fırsat yaratması bekleniyor. Başta İstanbul olmak üzere ülke turizmine ve tanıtımına ciddi katkı sağlayacak Formula 1 yarışlarının, 2020 yılında pandemi koşullarında seyircisiz düzenlenmesine rağmen yaklaşık 100 milyon dolarlık ekonomik katkı sağladığı açıklanmıştı.

İstanbul Park’ın 150 bin kişilik seyirci kapasitesi göz önüne alındığında, 2027’de düzenlenecek yarışta bu katkının en az iki katına çıkması öngörülebilir.

TURİZM TALEBİNİ ARTIRACAK

Önceki gün gerçekleştirilen tanıtım toplantısında konuşan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un, Formula 1’in kaldıraç etkisine dikkat çekerek, yarış için gelen ziyaretçilerin toplam harcamaların yüzde 40’ını oluşturduğunu ve turizm talebini yüzde 6 artırdığını belirtmesi de bu etkinin önemini ortaya koyuyor.

Öte yandan, pilotların yanı sıra perde arkasında görev yapan 2 binden fazla personel ve çok sayıda basın mensubunun sezon boyunca yarışları yerinde takip etmesi de ekonomik hareketliliği canlı tutuyor.

İstanbul’da en son 2021 yılında düzenlenen yarış kapsamında 500 konteyner malzemenin kara, deniz ve hava yoluyla taşındığı; yalnızca Sabiha Gökçen Havalimanı’na 9 jumbo jetin iniş yaptığı düşünüldüğünde, organizasyonun yarattığı ekonomik etkinin boyutu daha net anlaşılıyor.

Tüm bu veriler birlikte değerlendirildiğinde, 2027 yılında düzenlenecek Türkiye Grand Prix’sinin yaklaşık 300 milyon dolarlık bir ekonomik hacim oluşturması sürpriz olmayacaktır.

F2 VE F3 DE GELİYOR

Formula 1’in Türkiye’ye geri dönmesi, diğer yarış serileri için de kapıyı araladı. Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak’ın, İstanbul Park’ta farklı şampiyonaların da düzenleneceğine yönelik açıklamasını hatırlatmak gerekiyor.

Hangi serilerin geleceğine ilişkin detaylar ise TOSFED Başkanı Eren Üçlertoprağı’nın açıklamalarıyla netleşti.

Motorsport.com Türkiye’ye konuşan Üçlertoprağı, Formula 2 ve Formula 3’ün de İstanbul’a döneceğini duyurdu.

Böylece yalnızca Formula 1’in değil, diğer organizasyonların da ekonomik etkisinin önümüzdeki dönemde daha belirgin şekilde hissedileceği ifade ediliyor.

Sonuç olarak, Simon Kuper’in Türkçeye "Futbol Asla Sadece Futbol Değildir" olarak çevrilen meşhur kitabının başlığından hareketle, bu yaklaşımı motor sporlarına uyarlarsak "Formula 1 sadece Formula 1 değildir" demek de pekala mümkün.