Fişli hibritte ‘25 gram’ alarmı... Avrupa’nın yeni emisyon standartları tüm PHEV araçları ÖTV teşvikinden çıkarıyor

AVRUPA’da 1 Ocak 2026 itibarıyla tescil edilecek tüm otomobillerin Euro 6e-bis (EB) emisyon standardına sahip olma zorunluluğu, PHEV motorlu araçların Türkiye pazarına girişini zora soktu. Yeni standartla birlikte tüm motor tipleri daha sıkı emisyon testlerine girmeye başlarken, en büyük etkiyi PHEV’ler görüyor. Çünkü Avrupa Komisyonu, PHEV’lerin gerçek hayatta testlerde varsayıldığı kadar sık şarj edilmediğini ve içten yanmalı motorlarının çok daha fazla devreye girdiğini tespit ederek hesaplama yöntemini tamamen değiştirdi.

Bu değişiklik, resmi karbondioksit (CO2) emisyon değerlerini dramatik şekilde artırdı. Öyle ki, daha önce 20–30 gram/km düzeyinde ölçülen pek çok PHEV model, aynı teknik özelliklerle yeni testte 60–100 gram/km seviyelerine yükseldi. Emisyon değerlerinin neredeyse iki katına çıkması, Türkiye için kritik bir sonucu beraberinde getirdi: Hiçbir PHEV artık Türkiye’deki ÖTV teşviki için gerekli olan “25 gram/km” sınırını karşılayamıyor.

YÜZDE 45 ÖTV’YE GİRMESİ İMKÂNSIZ

Şimdiye kadar bu sınırın altında kalan modeller, vergisiz fiyatlarına (matrah) göre yüzde 45, 75 ve 85 ÖTV dilimlerine girebiliyorlardı. BYD’nin yatırım kararıyla birlikte Türkiye’de devreye alınan bu teşvik, Avrupalı üreticiler için de önemli bir kapı aralamıştı. Birçok marka 2025’te yeni PHEV modellerini Türkiye’de satışa sunmayı planlıyordu. Ancak yeni hesaplamalar tabloyu tamamen tersine çevirdi. Öyle ki, 25 gram/km koşulu güncellenmediği için Türkiye’ye gelen veya gelecek yeni PHEV’ler teşvikli ÖTV dilimine giremiyor. Bu nedenle normal içten yanmalı bir otomobil gibi vergilendiriliyorlar.

MARKALAR GETİRMİYOR

Kasım ayı itibarıyla Euro 6e-bis uyumlu üretime geçen Avrupalı markalar, Türkiye stratejilerini değiştirmeye de başladı. Bazı üreticiler, 25 gram/km şartı güncellenene kadar PHEV modellerini Türkiye özelinde askıya almayı tercih etti. BMW gibi premium markaların bazı PHEV modelleri ise yüzde 75 teşvikinden çıkıp yüzde 100 ÖTV ile satışa çıktı.

TÜRKİYE’DE DE ZORUNLU

Türkiye, emisyon standartlarında Avrupa ile tam uyumlu. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın düzenlemesi kapsamında, 1 Ocak 2026’dan itibaren Türkiye’de satılacak tüm yeni otomobiller Euro 6e-bis’e uyumlu olmalı. Bu durum, yatırım sürecindeki Çinli BYD başta olmak üzere tüm markaların PHEV’lerini içten yanmalı bir otomobil gibi satması veya PHEV’ler için kapıyı kapatması anlamına geliyor. Teşvikin devam etmesi için Türkiye’nin 25 gram/km şartını güncellemesi ya da stoklar için belirli bir süre tanıması gerekiyor.

80 KM MENZİLLİ PHEV’DEKİ ÖRNEK DEĞİŞİM

1 YILDA SATIŞLARI YÜZDE 694 ARTTI

2024’teki ÖTV teşvikiyle birlikte Türkiye’de PHEV motorlu otomobillerin satışı sıçrama yaptı. Otomotiv Distribütörleri ve Mobilite Derneği’ne göre Ocak-Ekim 2025’te PHEV otomobil satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 693.6 artarak 36 bin 623 adede çıktı.

NE DEĞİŞİYOR

EURO 6e-bis ile birlikte PHEV’lerin emisyon hesaplama yöntemi tamamen yenilendi. Bugüne kadar laboratuvar testlerinde, PHEV’lerin “günlük kullanımın büyük bölümünde elektrikle gittiği” varsayılıyordu. Bu nedenle karbondioksit değerleri olması gerekenden düşük çıkıyordu. Türkiye de PHEV teşvikini bir önceki kriterlere göre ayarlamıştı.

Yeni sistemde, “Utility Factor (Kullanım Faktörü)” adı verilen hesaplama eğrisi sertleştirildi. AB’nin gerçek sürüş verileri, PHEV kullanıcılarının aracı düşündüğünden çok daha az şarj ettiğini ortaya koydu. Bunun üzerine, batarya boşken içten yanmalı motorun ürettiği karbondioksit miktarı, hesaplamadaki ağırlığı ciddi şekilde artırıldı.

HANGİ MODELLER TEŞVİK ALABİLİYOR

26 Temmuz 2024’te yürürlüğe giren düzenleme kapsamında karbondioksit emisyonu 25 gramın altında, elektrikli sürüş menzili 70 km ve üzerinde olan PHEV otomobiller ÖTV teşvikinden yararlanabiliyor. Bu şartları karşılayan otomobillerden, 1.6 litre motor silindir hacmine kadar olanlar için; matrahı 1 milyon 350 bin TL’ye kadar olanlardan yüzde 45, bunu aşanlardan yüzde 75 ÖTV alınıyor. 1.6 - 1.8 motor silindir hacmi için ise matrahı 1 milyon 350 bin TL olanlar yüzde 85 ÖTV’ye tabi oluyor.