Fırtına yıktı geçti: Zararı kim karşılayacak? Ev sahibi kiracı arasında yeni kriz! ‘Her zaman kaçınılmaz hasar olarak değerlendirilmez’

Dün etkili olan şiddetli fırtına ve lodos, sadece günlük hayatı değil, konut güvenliğini ve hukuki sorumlulukları da yeniden gündeme taşıdı. İstanbul’dan Bursa’ya, Balıkesir’den Ankara’ya kadar birçok kentte çatılar uçtu, ağaçlar devrildi, binaların yapısal unsurları çöktü.
İSTANBUL’DA YÜZLERCE İHBAR, BURSA’DA İSE ÇÖKEN DUVAR BİR CAN ALDI

Örneğin İstanbul Esenler’de 5 katlı binanın en üst katındaki dairenin tavanındaki beton parçalar yağışın da etkisiyle evin salon kısmına düştü. Beton parçalarının üzerine döküldüğü mobilya ve elektronik eşyaların bazılarında hasar oluştu.

İstanbul Valiliği tarafından yapılan yazılı açıklamada “İstanbul’da şiddetli rüzgâr ve fırtınanın etkili olmaya başladığı sabah saatlerinden 18.00’a kadar; 45 ağaç devrilmesi, 89 çatı uçması, 214 tehlike arz eden parça ihbarı, 1 metruk bina çökmesi, 1 İstinat duvarı çökmesi olmak üzere toplam 350 ihbar gelmiştir” ifadeleri kullanıldı.
Ankara’da dün akşam saatlerinde başlayan ve zaman zaman etkisini artıran kuvvetli fırtına, maddi hasara neden oldu. Fırtına nedeniyle bazı cadde ve sokaklardaki binaların çatılarından uçan parçalar, reklam ve iş yeri tabelaları, bazı araçlara ve çevreye zarar vererek hasara yol açtı. Buna benzer durumlar Marmara’nın neredeyse tamamında yaşandı. Bursa’nın Kestel ilçesinde ise etkili olan lodos nedeniyle çöken duvarın altında kalan 22 yaşındaki genç hayatını kaybetti.

Yaşanan bu olaylar, fırtına sonrası meydana gelen zararların kim tarafından karşılanacağına ilişkin tartışmaları da alevlendirdi. Özellikle Ev sahibi ile kiracı arasındaki sorumluluk paylaşımı, bina bakımının kim tarafından ve ne ölçüde yapılması gerektiği, ortak alanlardan kaynaklanan hasarlarda kimin yükümlü olduğu merak konusu oldu.

‘HER ZAMAN KAÇINILMAZ ZARAR OLARAK DEĞERLENDİRİLMEZ’

Konuyu Avukat Elvan Kılıç’a danıştığımda “Fırtına gibi olağanüstü hava olaylarında meydana gelen çatı uçması, dış cephe hasarı, devrilen ağaçlar ya da zarar gören araçlar her zaman ‘kaçınılmaz zarar’ olarak değerlendirilmez. Zararın kaynağı ve öncesinde gerekli bakım ile önlemlerin alınıp alınmadığı belirleyicidir” dedi.

‘SORUMLULUK EV SAHİBİNE AİT AMA…’

Fırtına sonrası çatı uçması, dış cephe zararları gibi binanın yapısal unsurlarından kaynaklanan hasarlarda kural olarak sorumluluk ev sahibine ait olduğunun altını çizen Elvan Kılıç, “Ev sahibi, taşınmazı güvenli ve kullanılabilir halde bulundurmakla yükümlüdür. Kiracının bu tür zararlardan sorumlu tutulabilmesi için, zararın kiracının kusurlu bir davranışından kaynaklanması gerekir. Aksi halde, yalnızca fırtına olması kiracıya sorumluluk yüklenmesi için yeterli değildir” ifadelerini kullandı.

ONARIM GECİKİRSE KİRACININ HAKLARI NELER?

Ev sahibinin kendisine bildirilen hasarı makul süre içinde gidermek zorunda olduğunu ifade eden uzman isim, “Onarımın geciktirilmesi halinde kiracı; onarımın yapılmasını talep edebilir, kira bedelinde indirim isteyebilir veya zorunlu durumlarda onarımı kendisi yaptırarak bedelini ev sahibinden talep edebilir. Ancak bu süreçte hasarın belgelenmesi ve ev sahibine yazılı bildirim yapılması büyük önem taşır” şeklinde konuştu.

EVİN BAHÇESİNDE YA DA BALKONUNDA BULUNAN EŞYALAR ZARAR GÖRÜRSE BUNU KİM KARŞILAR?
Böyle bir durumda zararın kaynağının belirleyici olduğunu vurgulayan Elvan Kılıç, “Eğer bahçe veya balkondaki eşyalar, çatının uçması, dış cepheden kopan parçalar gibi yapısal nedenlerle zarar görmüşse, ev sahibinin sorumluluğu gündeme gelir. Ancak eşyanın sabitlenmemesi, uygunsuz şekilde yerleştirilmesi gibi kiracıya atfedilebilecek bir ihmal varsa, sorumluluk kiracıya da yüklenebilir. Her olay somut duruma göre değerlendirilir” dedi.

ORTAK ALANLARDA (ÇATI, MERDİVEN, DIŞ CEPHE) OLUŞAN ZARARLARDA EV SAHİBİ NE ÖLÇÜDE SORUMLUDUR?
Bu soruma “Ortak alanlarda meydana gelen zararlar, bireysel kiracıdan ziyade bina maliklerini ve varsa site yönetimini ilgilendirir” cevabını veren Elvan Kılıç, şöyle devam etti:

“Çatı, dış cephe ve merdivenler gibi alanların bakımı ve güvenliği, ortak sorumluluk kapsamındadır. Gerekli bakım yapılmamışsa veya önlemler alınmamışsa, doğan zararlardan maliklerin ve yönetimin sorumluluğu söz konusu olabilir.”

‘VATANDAŞLAR İDAREYE KARŞI TAZMİNAT TALEP EDEBİLİR’

Fırtına nedeniyle sokaklarda meydana gelen zararlar, kamusal alanların herkes tarafından kullanıldığı düşünüldüğünde belediyenin sorumlulukları nelerdir? Özellikle bu tür olumsuzluklara karşı ne ölçüde ve ne kadar sürede müdahale etmekle yükümlüdür?

“Kamusal alanlarda meydana gelen zararlar açısından belediyelerin sorumluluğu gündeme gelebilir” diyen Elvan Kılıç, şu önemli bilgilerin altını çizdi:

“Devrilen ağaçlar, kopan direkler veya riskli yapıların zamanında kontrol edilmemesi gibi durumlarda, belediyenin hizmet kusuru nedeniyle sorumluluğu doğabilir. Belediyeler, tehlikeli durumlara makul sürede müdahale etmekle yükümlüdür. Müdahale edilmemesi ya da gecikmesi halinde vatandaşlar idareye karşı tazminat talep edebilir. Site içinde ise aynı sorumluluk site yönetimi açısından değerlendirilir.”

FIRTINA NEDENİYLE ARACI ZARAR GÖRENLER DİKKAT!

Fırtınadan dolayı çok fazla araç gördü. Örneğin dün İstanbul Aksaray’da bir binanın çatısından kopan kiremit parçalarının park halindeki bir otomobilin camını kırdığı görüldü. Bu zararı kasko karşılayabilir ama araç sahibi, bina malikinden veya site yönetiminden tazminat talep edebilir mi?

Elvan Kılıç, binaların çatısından kopan parçaların park halindeki araçlara zarar vermesi halinde izlenecek hukuki yolu değerlendirdi. Kılıç, böyle bir durumda araç sahibinin öncelikle bina maliki ya da site yönetiminden tazminat talep edebileceğini belirtti. Araçta kasko sigortası bulunması halinde, zararın poliçe kapsamına göre sigorta şirketi tarafından karşılanabileceğini ifade eden Kılıç, ancak her kasko poliçesinin bu tür zararları kapsamadığına dikkat çekti.
Kasko tarafından ödeme yapılmasının, kusurlu kişi veya kurumların sorumluluğunu ortadan kaldırmadığını vurgulayan Kılıç, sigorta şirketinin yaptığı ödeme sonrasında sorumlulara rücu edebileceğini kaydetti.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün son hava durumu tahminine göre yurt genelinde sıcaklıkların sert şekilde düşmesi bekleniyor. Dün itibarıyla kuvvetli yağış ve fırtına etkisini göstermeye başladı.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Afet Koordinasyon Merkezi (AKOM) de İstanbul için kuvvetli kar uyarısında bulundu. Uyarıda kent genelinde pazar günü karla karışık yağmurun etkili olacağı belirtilirken, pazartesi günü ise kuvvetli kar yağışı beklendiğine yer verildi.

Geçtiğimiz hafta yeni bir kar sisteminin yurdu ne zaman etkisi altına alabileceğini sorduğumuz Meteoroloji Uzmanı Dr. Güven Özdemir, 12–17 Ocak tarih aralığına dikkat çekmişti. Soğuk hava atağının gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğunu vurgulayan Özdemir, buna karşın bazı belirsizliklerin de sürdüğünü ifade etti. Özellikle Rusya ve Sibirya kaynaklı soğuk hava dalgalarını zaman zaman bloke edebilen yüksek basınç sırtının, sistemin etkisini zayıflatabilecek önemli bir faktör olduğuna işaret etti.
Tüm bu çekincelere rağmen Dr. Özdemir, 12–17 Ocak döneminde ülke genelinde hava sıcaklıklarında belirgin bir düşüş yaşanmasının ve soğuk hava koşullarının etkili olmasının beklendiğini kaydetti.